|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 97/3/24: هراس اخلاقي در شبكه هاي اجتماعي
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3218
يكشنبه بيست و يكم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3170 24/3/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


يادداشت 
هراس اخلاقي در شبكه هاي اجتماعي


نويسنده: حسن سبيلان اردستاني *

انعکاس خبر تعرض جنسي معاون يک مدرسه و گفت وگوهاي دانش آموزان درباره آن در فيلم منتشره، به جريان اول خبري شبکه هاي اجتماعي تبديل شده است. دراين موضوع مباحث گوناگوني اعم از خلا آموزش هاي جنسي تا برخي فسادها و نبود قوانين و برنامه هاي مقابله با آن مطرح شده، اما کمتر به موضوع فنون رسانه اي اين جريان خبري پرداخته شده است. به تعبير ديگر آيا اين جريان نوعي افشاگري خبري است؟ يا نوعي «دستور کار» رسانه اي شبکه هاي مجازي؟ يا اينکه هراسي اخلاقي [مورال پنيک] است؟ در ادامه به توضيح هريک از آنها پرداخته مي شود.افشاگري موضوعي است که در تمامي تحليل ها مي توان ردپايي از آن مشاهده کرد؛ به اين معنا که رسانه هاي اجتماعي با کشف رخداد مذکور و بازنشر آن توانسته اند جامعه را از موضوعي پنهان آگاه کنند، اما موضوع اين است که افشاگري درباره مواردي است که دولت يا سازمان ها درصدد کتمان و پنهان سازي آن هستند. به تعبير ديگر در افشاگري، مسئولان و مديران از موضوعي خبر دارند ولي نمي خواهند شهروندان از آن مطلع شوند. بررسي اين سوژه خبري در مدرسه، نشان از آن دارد که مديران و مسئولان آموزش وپرورش هيچ اطلاعي از آن نداشته اند که بخواهند آن را کتمان يا لاپوشاني كنند. به تعبير ديگر اين موضوع در کشور ايران از تابوهايي است که هيچ مسئولي درصدد نزديک شدن يا توجيه آن نيست. از سوي ديگر محتواي فيلم منتشره نيز علت را انگيزه فردي نشان مي دهد تا امري سازماندهي شده. در نتيجه سوژه مورد نظر فقط يک خبر محسوب مي شود که براي اولين بار از شبکه هاي اجتماعي انعکاس يافته است؛ مانند صدها مورد ديگر که هر روز در شبکه هاي اجتماعي منتشر مي شوند و به هيچ کدام از آنها تاکنون افشاگري گفته نشده است.دستور کار رسانه [agenda setting] تحليل دوم در اين متن است. رسانه ها براي اينکه بتوانند هميشه در صدر مصرف شهروندان باشند، موضوعات بي اهميتي را برجسته مي کنند و با در دستور گفت وگو و تفکر قراردادن شهروندان، سعي مي کنند آنها يا همان مشتري ها را حول يک موضوع در رسانه خود نگه دارند. به اين ترتيب شهروندان در حول سوژه به گفت وگو و جست وجوي خبري مي پردازند و بديهي است شهروندان براي تکميل اطلاعات خود وابسته به رسانه مربوطه نيز مي شوند تا بتوانند در جريان کامل خبر باشند. در حوزه شبکه هاي اجتماعي اطلاع از اظهارنظر ديگر کاربران در تاييد افکار مخاطبان نيز به موضوع اضافه مي شود و تاثير تکنيک «دستور کار» را چند برابر رسانه هاي معمولي و يک سويه مي کند و اگر شبکه اي اجتماعي از موضوع گفت وگوي شهروندان فارغ باشد، مورد بي توجهي و قهر مخاطبان قرار مي گيرد. درباره سوژه واقع شده در اين مدرسه نيز اين امر صادق است و همه شهروندان تا مدت ها تحت تاثير اين سوژه خبري قرار داشته و دارند.
    هراس اخلاقي [moral panic] يکي از ترفندهاي جذب مخاطب در رسانه ها است. به اين مفهوم که برخي موضوعات اجتماعي که براي شهروندان حساس هستند، به قدري بزرگ نمايي مي شوند که همه شهروندان نسبت به موضوع احساس خطر مي کنند؛ در صورتي که شايد سوژه استثنا يا فوق العاده محدود و غيرقابل تعميم باشد.
    در سال هاي دور موضوع هراس اخلاقي تحت عنوان «خفاش شب» ازسوي رسانه ها برجسته شد که سوژه، فردي بود که با اغفال زنان خياباني و سپس قتل آنان، وحشت زيادي را در کشور ايجاد کرد؛ به نحوي که بانوان در شهرهايي که حتي بيش از هزار کيلومتر با شهر مورد نظر نيز فاصله داشتند، جرئت خروج از منزل را در شب نداشتند. در صورتي که مشخص بود اين قتل ها فقط در شهري خاص رخ مي دهند و دليلي براي ترس شهروندان ديگر شهرها وجود ندارد.
    اين ترفند رسانه اي جذب مخاطب، ناخواسته و ناآگاهانه به وسيله شبکه هاي اجتماعي در حال استفاده است؛ به اين مفهوم که در مدرسه اي معاوني، اقدام به پخش فيلم هاي نامناسب براي کودکان مي كند و رسانه هاي اجتماعي به جاي بررسي موضوع از ديدگاه روان شناسي و محروميت يا سوابق اخلاقي اين شخص که جنبه فردي دارد، آن را به موضوعي اجتماعي تعميم مي دهند و تبديل مي کنند. به تعبير ديگر شخصي با نداشتن احتمالا تعادل اقداماتي خلاف هنجارها و اخلاق انجام مي دهد که اين امر موضوعي فردي است و مي تواند در هر اجتماع ديگري نيز رخ دهد و تنها کاري که مي شود کرد، آموزش مناسب به کودکان در محافظت از خود و همچنين سيستم هاي نظارتي براي کاهش اين موضوع است.
    اما برخلاف اين فرايند انتشار خبر، سوژه اي فردي تبديل به موضوعي اجتماعي و هراس برانگيز مي شود و با پروبال دادن به آن در شبکه هاي اجتماعي و تفاسير گوناگون و البته منفي، سوژه تبديل به «هراس اخلاقي» مي شود؛ به نحوي که شهروندان و به ويژه مادران جرئت فرستادن کودک خود به کوچه و خيابان را ندارند و حتما سعي مي کنند حتي براي يک خريد کوچک خود نيز با کودکشان همراه شوند. در صورتي که هيچ گونه آمار و ارقامي، افزايش جرم و جنايت نسبت به کودکان را گزارش نداده است. به تعبير ديگر هرچند رسانه هاي اجتماعي در همه جا حضور دارند [مانند اين مدرسه] و آمار ثبتي در تمامي دستگاه ها ايجاد شده است که موارد پنهان گذشته را امروزه علني کرده اند، بازهم شواهدي دال بر افزايش آمار مربوطه ديده نمي شود.
    در نهايت بايد عنايت داشت که بيشتر شهروندان که خود اداره کننده هاي شبکه هاي اجتماعي هستند، از تکنيک هاي رسانه اي و پيامدهاي آن آگاهي ندارند و فقط الگوهايي را از رسانه هاي ديگر آن هم به صورت ناخودآگاه تقليد مي کنند که اين امر اگر در کنار پايين بودن «سواد رسانه اي» مخاطبان قرار داده شود، نتيجه آن مي شود که برخي مسائل پيش پاافتاده و استثنا، در کشور تبديل به بحران اجتماعي مي شوند؛ در صورتي که وظيفه رسانه هاي بزرگ و معتبر اين است که 1- شهروندان را با تکنيک هاي رسانه اي آشنا كنند که از هر روشي براي انعکاس و بازنشر اخبار رويدادها استفاده نکنند 2- سطح سواد رسانه اي شهروندان را ارتقا بخشند تا تحت تاثير هر پيامي قرار نگيرند و با نگاهي انتقادي پيام ها را گزينش و تحليل کنند 3- از مباحثه و کامنت گذاشتن به عنوان يک عادت براي هر پيامي اجتناب ورزند که اين کامنت ها خود باعث تشديد تاثير سوء پيام در شبکه هاي اجتماعي خواهد بود.
    
    * دکتراي علوم ارتباطات يادداشت: هراس اخلاقي در شبکه هاي اجتماعي
    


 روزنامه شرق ، شماره 3170 به تاريخ 24/3/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 38 بار



آثار ديگري از "حسن سبيلان اردستاني "

  به جاي جامعه از شهروندان تقدير كنيد
حسن سبيلان اردستاني *، شرق 13/4/97
مشاهده متن    
  ستاره اي موردعلاقه مردم بسازيد
حسن سبيلان اردستاني *، شرق 1/3/97
مشاهده متن    
  تلگرام و حوزه عمومي
حسن سبيلان اردستاني *، شرق 17/2/97
مشاهده متن    
  چرا سوانح رانندگي كاهش نمي يابد؟
حسن سبيلان اردستاني *، شرق 6/2/97
مشاهده متن    
  مسئول موردنظر در دسترس نيست
حسن سبيلان اردستاني *، شرق 4/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه گردشگري شهري
متن مطالب شماره 1 (پياپي 501)، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است