|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/3/24: بهترين زمان تنش زدايي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4139
شنبه سي ام تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4110 24/3/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


جهان 
بهترين زمان تنش زدايي


نويسنده: ماني محرابي

بعد از كوچ ژئوپولتيك ايالات متحده به شرق آسيا به سبب پيشگيري از اوج گيري اقتصادي چين، متحدين اين كشور در منطقه غرب آسيا خلا حمايتي واشنگتن را به وضوح درك كردند. از اين رو رژيم اسراييل و عربستان سعودي با پيگيري دو برنامه كاملا متفاوت سعي در مجاب كردن واشنگتن در بازبيني در سياست مبتني بر تغيير ژئوپولتيك آسيايي كردند. رژيم اسراييل در دوره رياست جمهوري باراك اوباما تاحدودي زيادي برنامه هاي منطقه اي ايالات متحده را به چالش كشيد و با عدم ورود حداكثري به مناقشات نظامي سبب عدم توفيق واشنگتن در نيل به اهداف خود در مقابل جبهه مقاومت شد. اين روند كه عدم حمايت رژيم اسراييل از منافع منطقه اي ايالات متحده را به مثابه اعتراض به تغيير ژئوپولتيك ايالات متحده در پي داشت نهايتا در هفته انتهايي سردمداري اوباما بر كاخ سفيد به صدور اولين قطعنامه شوراي امنيت بعد از ٣٧ سال عليه رژيم اسراييل يعني قطعنامه ٢٣٣٤ ختم شد و ...
    ايالات متحده با عدم وتو قطعنامه فوق عمق اختلافات ميان واشنگتن و تل آويو را آشكار ساخت. عربستان سعودي اما مسير ديگري را جهت منصرف ساختن كاخ سفيد از كوچ به شرق آسيا پي گرفت. اين كشور با تغيير در دكترين سياست بين الملل خود از موازنه قدرت به موازنه تهديد در وهله نخست سعي در ايجاد بحران و در وهله دوم سعي در تشكيل ائتلاف هاي ديپلماتيك و نظامي در قبال بحران خود ساخته مي كند تا به اين وسيله هزينه هاي ترك منطقه غرب آسيا را براي كاخ سفيد افزايش دهد. در سناريوي سعودي، ايران به عنوان تهديد معرفي شده بود اما تهران فاقد پارامترهاي مورد نياز جهت تبديل به تهديد منطقه اي براي عربستان بود. در سياست بين الملل كشوري كه به مثابه تهديد قلمداد مي شود بايد داراي شاخصه هايي چون قدرت نظامي آفندي، مرز زميني مشترك با كشور هدف، نيت تجاوزكارانه و سابقه تجاوزگري باشد كه به طور مشخص ايران به جز پارامتر نظامي، فاقد سه شاخصه ديگر جهت تبديل به يك كشور تهديد براي عربستان است. به همين دليل عربستان سعودي خود را درگير بحران سازي در رابطه با ايران كرد. جنگ يمن، كمك به اسلام اخواني در سوريه، بازي ديپلماتيك در لبنان و عراق، ايجاد چندين ائتلاف در مقابل ايران با بازيگري كشورهاي تركيه، پاكستان، مصر، امارات متحده عربي، رژيم اسراييل و... قسمتي از بحران سازي هاي رياض در مقابل تهران جهت تبديل ايران به كشور تهديد و تكميل پروژه مستولي سازي دكترين موازنه تهديد بر سياست خارجي خود بوده است.
    هدف اصلي و نهايي عربستان از تمام بازي هاي منطقه اي خود، كسب عنوان برادر بزرگ اعراب و رهبر جهان سني مذهبان است، در اين راستا روابط رياض با رژيم اسراييل اساسا به مشروعيت زدايي از سعودي در جهان عرب ختم خواهد شد و سكانداران سعودي نيز با آگاهي از اين مساله علاوه بر آنكه توانايي حمايت بلندمدت از تل آويو در مقابل جبهه شيعيان و سني مذهبان پيرو اخوان المسلمين را دارا نيستند، بلكه اجازه حمايت آشكار تل آويو از رياض در مناسبات بين المللي را نخواهد داد زيرا يكي از بزرگ ترين شاخصه هاي رهبري جهان عرب، جبهه گيري مستقيم در مقابل رژيم اسراييل است. عملي كه ايران به مثابه رهبر مبارزه با استكبار، توانسته با انجام آن خيل عظيمي از مردم غرب آسيا و شمال آفريقا را تحت استيلاي هژمون خود درآورد.
    در بعد نظامي نيز بعد از هجوم ايالات متحده به عراق و افغانستان، رياض به مثابه نايب واشنگتن در خاورميانه، اين دو كشور را اهرم هاي فشار نظامي بر ايران مي دانست ليكن به دليل عدم شناخت صحيح از ساختارهاي سياسي و اجتماعي افغانستان و عراق، اكنون اين عربستان است كه از شمال و جنوب تحت محاصره نيروهاي وفادار به ايران قرار گرفته است.
    در بعد ديپلماتيك رياض راهكارهاي خصمانه تري مانند قطع كامل روابط ديپلماتيك، حمايت آشكار از گروهك منافقين و ايجاد مانع در اعزام حجاج ايراني به مراسم حج را پي گرفت تا وجاهت ديپلماتيك تهران را دچار خدشه كند.
    
    ليكن كم تجربگي حكام سعودي در سياست، سبب درگيري حداكثري عربستان در بحران خود ساخته در مقابل ايران شد و راهكارهاي رياض جهت اين تقابل خود ساخته عبارت بودند از:
    الف - به انزوا كشيدن ايران، كه با ايجاد روابط ديپلماتيك ميان تهران و غرب اين طرح عملا با شكست مواجه شد و تنها به شكل تصنعي و در سطح كشورهاي مينياتوري حاشيه خليج فارس به جريان افتاد.
    ب - ايجاد جنگ نيابتي و درگيري بازيگران جبهه مقاومت با تروريسم تكفيري. شروع كننده نبردهاي مبتني بر تروريسم تكفيري در غرب آسيا عربستان نبوده اما بعد از شعله ور شدن آتش جنگ هاي داخلي در سوريه و عراق، اين كشور با حمايت هاي خود از گروه هاي تروريستي نبردهاي داخلي را به جنگ هاي تمام عيار تبديل كرد. اين راهكار رياض با حمايت مستشاري و ديپلماتيك ايران از متحدان خود و واهمه رژيم اسراييل، مصر و پاكستان از رويارويي مستقيم با ايران نتايج مطلوب عربستان را در پي نداشت.
    ج - ايجاد دوگانه شيعه و سني با هدف تضعيف نيروهاي تحت حمايت ايران در لبنان، سوريه، عراق و يمن. اين طرح با اتخاذ صحيح سياست هاي مبارزاتي فرامذهبي توسط دولت سوريه، احزاب مورد حمايت ايران در عراق و انصارالله در يمن و اتخاذ سياست هاي صحيح از سوي حزب الله در سياست داخلي لبنان با شكست مواجه شد. البته عربستان در دوگانه شيعه و سني در پي تجزيه ايران نيز بود كه اين طرح بيشتر به يك شوخي بزرگ شباهت داشت تا يك راهبرد كلان.
    د - جنگ اقتصادي مبتني بر انرژي. عربستان در اين طرح قصد داشت تا با پايين نگه داشتن بهاي نفت، ايران را متضرر كند كه ايران نيز در مقابل با افزايش توليد، اين مساله را مرتفع ساخت و ادامه رفتار خصمانه عربستان در حوزه اقتصاد نيز پيش از ايجاد ضرر به اقتصاد ايران، جامعه عربستان را تحت الشعاع قرار خواهد داد زيرا نبردهاي اقتصادي خصوصا در خاورميانه قبل از آنكه مبتني بر مسائل ژئوپولتيك منطقه اي باشند، مبتني بر شاخصه هاي اقتصاد جهاني هستند كه عربستان سعودي در اين زمينه بيش از آنكه تصميم ساز باشد، مجري است.
    بر اين اساس طرح هاي استراتژيك سعودي در تقابل با ايران يا عملا با شكست مواجه شده اند يا از ميزان تاثيرگذاري مورد نظر رياض برخوردار نيستند. در اين ميان اما عربستان دچار تكانه هاي سياسي شديدي شده است كه توانايي به حاشيه كشاندن سياست بين الملل اين كشور را در اولويت بندي هاي سياستمداران سعودي دارد. تكانه هايي مانند اصلاحات اجتماعي محمد بن سلمان، تضاد شكل گرفته ميان حكام سعودي و علماي وهابي، درگيري داخلي مخالفان و محمد بن سلمان در درون خاندان سعودي كه شايعات وقوع كودتا را نيز در پي داشته و نهايتا به مخفي شدن وي منجر شد، اوج گيري هاي مخالفت ها با حكومت سعودي در مناطق شيعه نشين و نمونه هاي ديگر.
    نبايد فراموش كرد بحران ميان عربستان و ايران اساسا در تفكرات حكام سعودي شكل گرفته و از سوي تهران، ضرورتي براي ادامه بحران فوق وجود ندارد زيرا سير تحولات منطقه اي به سود ايران بوده و حفظ صلح، ثبات و نظم كنوني خاورميانه تضمين كننده برتر هژمون ايران در منطقه خواهد بود. با اين نگاه اساسا عربستان سعودي را نمي توان يك كشور بحران ساز كلان براي ايران در نظر گرفت و با نگاهي واقع بينانه بايد اذعان داشت سعودي، پيش از آنكه گرانيگاه جبهه مقابل ايران در خاورميانه باشد، در واقع يك متغير پاندولي ميان ايران و رژيم اسراييل است كه هم اكنون در جبهه مقابل ايران قرار گرفته است.
    مع الوصف اكنون و با هم افزايي ميان شكست هاي عربستان در مقابل ايران در عرصه بين المللي كه در بالا به آنها اشاره شد و تكانه هاي شديد در عرصه سياست داخلي عربستان، رياض در ضعيف ترين نقطه خود در سال هاي اخير قرار دارد و تهران با اتخاذ سياستي صحيح و مبتني بر واقع گرايي تدافعي علاوه بر كشاندن عربستان به سمت ايران و از بين بردن بحران كنوني در روابط دو كشور، رژيم اسراييل به مثابه دشمن اصلي جمهوري اسلامي ايران را نيز در نقطه ضعف و انزوا قرار خواهد داد.
    
    جهان: بهترين زمان تنش زدايي
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4110 به تاريخ 24/3/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 25 بار
    



آثار ديگري از "ماني محرابي"

  شاخه زيتون، اشتباه استراتژيك آنكارا
ماني محرابي*، جام جم 19/11/96
مشاهده متن    
  حقايق ائتلاف عربستان سعودي در مقابل محور مقاومت
ماني محرابي *، اعتماد 12/9/96
مشاهده متن    
  تهران و كارشكني هاي كاخ سفيد در باب برجام
ماني محرابي *، اعتماد 19/6/96
مشاهده متن    
  ايران و بازگشت ايالات متحده به غرب آسيا
ماني محرابي *، اعتماد 17/5/96
مشاهده متن    
  رفراندوم كردستان عراق تهديد بالقوه منطقه اي
ماني محرابي *، اعتماد 13/4/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه راهبرد اجتماعي فرهنگي
متن مطالب شماره 25، زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است