|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/3/24: عزرائيل را معاون لازم نبود!
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4164
يكشنبه بيست و هشتم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4110 24/3/97 > صفحه 14 (غير قابل اعتماد) > متن
 
      


شادروان 
عزرائيل را معاون لازم نبود!
«ميرزاعلي خان لعلي» كه بود و چه كرد

نويسنده: عمادالدين قرشي


    شادروان «ميرزاعلي خان لعلي» متخلص به «لعلي تبريزي» در سال ١٢٥٢ قمري (و به روايتي ١٢٦١ قمري) در شهر ايروان متولد شد. در بيست سالگي همراه پدرش حاجي آقا ميرزا به تبريز رهسپار شدند و در تجارتخانه ميرزاجليل مشغول كار شدند. در عين حال با قريحه و استعداد مخصوصي كه داشت هرروز چند ساعت به تحصيل علوم مقدماتي مي پرداخت. چند سال بدين منوال گذشت تا پدرش فوت كرد. پس از آن، به سبب علاقه به طلب دانش و معارف و كمال اندوزي، از كار بازاري و تجارت دست كشيد و تمام اوقاتش را به فراگرفتن فن پزشكي گذراند و در حوزه درس مرحوم ميرزا ابوالحسن حكيم باشي حضور يافت و رنج ها برد تا مقدمات طبابت را آموخت. سپس به استانبول مسافرت كرد و در دانشگاه پزشكي آنجا بيشتر از پيش به تحصيل و تكميل علم طب پرداخت تا به درجه دكتري نائل شد. در بازگشت از تركيه، در تبريز مطبي در كوي راسته كوچه و محلي كه به دبكباشي معروف است، داير كرد و به طبابت مشغول شد و شهرتي بسزا يافت و طبيب مخصوص مظفرالدين ميرزا (وليعهد وقت) شد.
    لعلي غير از سفري كه همراه با ناصرالدين شاه به فرنگ رفت، سفرهاي ديگري نيز به اروپا و شمال افريقا در قالب ماموريت هاي حكومتي داشت و در زمان سلطنت مظفرالدين شاه به مقام شمس الحكماء ملقب و بار ديگر منظور بزرگان فضل و ادب شد. لعلي، در سال ١٣١٤ قمري، در معيت ميرزاعبدالعلي منجم گوگاني كه از دوستان بسيار نزديكش بود، براي زيارت به عراق مشرف شد. او در آخرين سفرش به استامبول، مدتي با پرنس ارفع الدوله ايرواني هم نشين و هم سفر بود تا آنجا كه هواي آنجا به مزاج لعلي موافقت نكرد و به تجويز اطبا به تفليس رفت و در عمارتي كه پرنس ارفع در آنجا ساخته بود، سكنا گزيد. در اثناي توقف در تفليس، دوبار به تبريز آمد. در بازگشت به تفليس، با مرض برونشت مزمن كه از مدتي پيش بدان مبتلا شده بود، در سال ١٣٢٥ قمري درگذشت و همان جا دفن شد.
    بيشتر معاصران لعلي، از لطايف طبع و مضامين بكر و سخنان سنجيده و نغز او در طنز و هزل و هجو سخناني روايت كردند و او را از طنزپردازان خوش نام آذربايجان برشمردند. مي گويند لعلي در حاضرجوابي و بذله گويي و طعن، در ميان خاص و عام مشهور و به اصطلاح آيتي بود. هنگامي كه لعلي مطبش را درهم چيده بود، كسي به وي گفت: چرا از شغل طبابت و معالجه بيماران اعراض كردي؟ كه در جواب گفت: «عزرائيل را معاون لازم نبود!». در مذمت حاكميت قاجاري در مملكت داري در ايام مذهبي سروده بود: «محرم و رمضان، هر دوماه مهرافزاست/ كه اين دوماه مهِ اتحاد شاه و گداست!». در طعنه به برخي رجال و درباريان دورو و بي دانش سروده بود: «مدتي گفتار بي كردار با من داشتي/ روزگاري هم بيا كردار بي گفتار كن!». سجع كلام او براي پي بردن به عوالم هوش و ذوق ادبي او كافي است. نامش علي و تخلص شعري وي لعلي. خودش حكيم و طبيب و سجع كلامش «وانه لعلي حكيم» بود كه بر سردر مطبش زده بود. خود در اين باب سروده است: «تو اين پيام متين را ز قول من برسان/ صبا بگو به حسودان كه سست پيمانند/ به طبع شعر مرا خود نه افتخار بُوَد/ كه جمله صاحب طبع و سليم مي دانند/ مرا به قول خداوند در كلام مجيد/ «وانّه لعلي حكيم» مي خوانند!»
    ديوان اشعار لعلي به صورت چاپ سنگي چندين بار در تبريز منتشر شد اما پس از مرگ او و به همت محمد ديهيم (مدير شركت چاپ كتاب) و حاج حسين آقا نخجواني، ديوان كامل آثارش (فارسي/ تركي) به همت انجمن معارف آذربايجان (١٣٢٢ شمسي) بار ديگر منتشر شد. (منبع: مقدمه ديوان شادروان «ميرزاعلي خان لعلي» به قلم محمدعلي صفوت)
    او اين قطعه شوخ طبعانه را در استقبال از غزل حافظ با مطلعِ «روشني طلعت تو ماه ندارد/ پيش تو گل رونق گياه ندارد» سروده است:
    معده [ ...] قرارگاه ندارد
    هرچه خورد يك جوي نگاه ندارد
    معبر عام است معده اش چو سر پل
    در سر پل كس قرارگاه ندارد
    بس كه پر از اكل و شرب گشته مجاري
    در دل او فضل و علم، راه ندارد
    درصدد خوردن است، نيست مقيد
    پا و سرش كفش يا كلاه ندارد
    معتقد آش كشك و منكر عشق است
    كافر عشق، اي صنم، گناه ندارد
    سفره بيگانه را چو حمله برآرد
    جانب هيچ آشنا نگاه ندارد
    سبزيِ تازه به سفره بيند و گويد
    پيش تو گل، رونق گياه ندارد
    دست به قرص پنير برده و خواند
    روشني طلعت تو ماه ندارد
    گوشه هر سفره چون نشيند و گويد
    خوش تر از اين گوشه، پادشاه ندارد
    ورد زبانش بُوَد ز خوردن فلفل
    كيست به دل، داغ اين سياه ندارد
    كاسه حلوا و ظرف ماست چو پر ديد
    چشم به مهر و نظر به ماه ندارد...
    گرچه ندارد سواد ليك به خوردن
    دارد ميلي كه خر به كاه ندارد.
    
    شادروان: عزرائيل را معاون لازم نبود! / «ميرزاعلي خان لعلي» كه بود و چه كرد
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4110 به تاريخ 24/3/97، صفحه 14 (غير قابل اعتماد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 21 بار
    



آثار ديگري از "عمادالدين قرشي"

  آبروي مكتب توفيق / «حسن توفيق» كيست و چه كرده
عمادالدين قرشي، اعتماد 25/5/97
مشاهده متن    
  سردبير گمنام توفيق / «محمدامين محمدي» كه بود و چه كرد
عمادالدين قرشي، اعتماد 18/5/97
مشاهده متن    
  شد آنچه بود نهان، فاش، يا امام رضا... / «رمضانعلي كفاش خراساني» كه بود و چه كرد
عمادالدين قرشي، اعتماد 4/5/97
مشاهده متن    
  هرآن كس را كه منزل نيست، دل نيست / «اسداله شهرياري» كه بود و چه كرد
عمادالدين قرشي، اعتماد 28/4/97
مشاهده متن    
  تو دزدي مي كن و در كيسه انداز! / «فريدون توللي» كه بود و چه كرد
عمادالدين قرشي، اعتماد 21/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مهندسي آبياري و آب ايران
متن مطالب شماره 31، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است