|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/3/24: زنان در شهر
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4248
چهار شنبه 14 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4110 24/3/97 > صفحه 12 (جامعه) > متن
 
      


يادداشت 
زنان در شهر


نويسنده: نفيسه آزاد *

كمتر اتفاق افتاده كه در جلسه اي رسمي يا گفت وگويي غيررسمي صحبت از بهبود وضعيت شهر براي زنان بشود و اين جمله را نشنوم كه «چرا فقط زنان؟ مردان مگر زندگي راحتي در شهر دارند؟» يا «چرا بايد زن ها را جدا كنيم در حالي كه شهر بايد براي همه انسان ها زيست پذير باشد؟»
    پاسخ به اين سوالات كاري سهل و ممتنع است. رويكرد بالا هم درست و هم نادرست است. شهر بايد براي همه انسان هايي كه در آن زندگي مي كنند «زيست پذير» باشد در عين حال بايد توجهي ويژه به وضعيت زنان در شهر داشت: همانطور كه بايد سالمندان و كودكان را به شكل ويژه در نظر گرفت، تلاش مي كنم خيلي كوتاه توضيح بدهم كه چرا اين توجه ويژه لازم است و چه اهميتي دارد؟
    در ۱۹۹۹ شهرداري وين مطالعه اي را در ارتباط با حمل و نقل عمومي انجام داد. در اين مطالعه از شهروندان پرسيده مي شد كه «چند نوبت در روز و چرا از وسايل حمل و نقل عمومي استفاده مي كنند» اورسلا باوير از پژوهشگران اين مطالعه مي گويد: « در كمال تعجب ديديم كه مردان در چند دقيقه سوالات را پاسخ مي دهند در حالي كه زنان مدت زيادي را صرف پاسخ به سوالات مي كردند» واقعيت اين است كه نوع استفاده زنان از شهر بسيار متفاوت از مردان است. بخش بزرگي از زناني كه در شهر زندگي مي كنند «خانه دار» طبقه بندي مي شوند اما اين به اين معني نيست كه آنها بخش زيادي از روز را در «خانه» هستند بلكه اتفاقا به اين معناست كه آنها بنا به وظايف متعددي كه بر عهده دارند زيست متنوعي در شهر دارند. عموما وظيفه نگهداري از كودكان و سالمندان بر عهده زنان است، مدرسه بردن بچه ها، مراجعه به دكتر، خريد روزانه، سر زدن به خويشاوندان و كارهايي نظير اين در برنامه روزانه زنان است. يك زن ممكن است صبح پياده كودكانش را به مدرسه ببرد، با مترو يا اتوبوس براي خريد به نقطه اي ديگر از شهر برود و از خودروي شخصي براي رساندن مادر يا پدرش به يك مركز بهداشتي يا بيمارستاني استفاده كند. علاوه بر اين زنان باردار نيازهاي ويژه اي براي جابه جا شدن در شهر دارند، آنها به راحتي نمي توانند تحت هر شرايطي از وسايل حمل و نقل عمومي استفاده كنند يا از پله هاي يك پل عابر پياده بالا بروند
    در حالي كه مردان عموما يك بار صبح براي رفتن به سر كار و يك بار عصر براي بازگشت به خانه در شهر جابه جا مي شوند يا الگوهاي ثابتي در استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي و جابه جايي در شهر دارند.
    حالا «امنيت» را به داستان بالا اضافه كنيد. به دلايل بسياري «امنيت» زنان در شهر با مخاطرات بيشتري همراه است. آزارهاي خياباني تقريبا در همه دنيا و البته در شهرهاي ايران از موضوعات مهمي است كه حضور زنان در فضاهاي عمومي را با محدوديت روبرو مي كند: مساله اي كه مردان يا درگير آن نيستند يا بسيار كمتر درگيرند. به طور مثال تردد زنان در راسته هايي از فضاي عمومي كه فقط به يك كاربري خاص كه از نظر جنسيتي مردانه هستند تعلق دارد -مثل تعميرگاه هاي ماشين- با مشكلاتي روبرو است به طوري كه زنان ترجيح مي دهند از اين راسته ها عبور نكنند. توجه به اختلاط كاربري در فضاهاي عمومي شهري بايد در خيابان ها و راسته هاي شهري مورد توجه قرار بگيرد. در كنار آن توجه به روشنايي معابر مي تواند بخشي از اين سختي ها را هموار كند و به زنان احساس امنيت بيشتري در فضاي عمومي شهر بدهد. به اين موارد اضافه كنيد پل هاي عابر پياده، عرض آب راه هاي كنار خيابان، سنگفرش پياده روها، ارتفاع پله هاي اتوبوس ها و بسيار موارد از اين دست كه حضور و استفاده زنان از شهر را به نسبت مردان محدودتر مي كند. خلاصه اينكه اگر اين بار با اين حساسيت ها نگاهي دوباره به تهران بيندازيد متوجه خواهيد شد كه شهر براي استفاده يك مرد جوان سالم بلندقد طراحي و ساخته شده و گروه هاي ديگر از جمله زنان در استفاده از آن با محدوديت هاي بسياري روبه رو هستند.
    جمعيت زنان و مردان در شهرها با اختلاف كمي تقريبا برابر است اما آيا خدمات شهري به يك اندازه در اختيار آنهاست؟ اين موضوع ديگري است كه نشان مي دهد چرا بايد براي برنامه ريزي شهري و سياست گذاري «زنان» را به طور ويژه در نظر گرفت. سهم زنان از وسايل حمل و نقل عمومي مثل مترو و اتوبوس، مناسب سازي و سهم زنان از ساعت هاي فعال فضاهاي عمومي آموزشي، تفريحي و ورزشي و بسياري خدمات شهري ديگر.
    در سال هاي اخير تلاش شد با اختصاص سرانه هاي تك جنسيتي مثل پارك بانوان يا شهربانوها در تهران كه منحصر به زنان بود كمي وزنه دسترسي به خدمات شهري به سمت زنان متعادل شود ولي آيا جداكردن زنان از فضاهاي عمومي شهري منجر به حذف تدريجي آنها از شهر نمي شود؟ آيا ايده آل اين است كه همه ما اعم از زن، مرد، كودك، سالمند، توان ياب و... در «يك» شهر و در كنار هم زندگي كنيم يا هر گروه اجتماعي را محدود و منحصر به فضاهاي خاصي كنيم؟
    آخرين و شايد مهم ترين موضوع كه باعث مي شود توجه ويژه به زنان در شهر نه تنها منطقي كه واجب به نظر برسد سهم زنان از مديريت شهري و نقش آنها در سياست گذاري شهري است. در طول ساليان طولاني اين نقش تقريبا نزديك به صفر بوده است. حتي با وجود حضور زنان به عنوان كارمندان شهرداري ها و شوراها، سهم آنان از اداره اجرايي يا سياست گذاري شهرهاي بزرگ بسيار ناچيز بوده و هنوز هم ناچيز است. هيچ وقت تعداد شهرداران يا معاونان شهرداران حتي در شهرهاي بسيار بزرگي نظير تهران به اندازه تعداد انگشتان دست هم نرسيده است. زنان همواره در سطوح مياني به پايين دستگاه هاي اجرايي و اداري حضور داشته اند و با سقف هاي شيشه اي بسيار محكمي براي رسيدن به پست هاي مهم و موثر در اداره شهرها روبه رو بوده اند، مردان در طول سال ها به دليل حضور بي رقيب شان در پست هاي مديريتي و كسب تجربه و روابط و رزومه هاي پر و پيمان اجرايي امروز در جايي ايستاده اند كه بگويند «زني نداريم كه توانايي اداره شهري مثل تهران را داشته باشد.»
    خوب است از كساني كه استدلال مي كنند حضور در پست هاي مديريتي مساله مهمي نيست و نبايد انرژي زيادي صرف مطرح كردن آن كرد، بپرسيم «اگر مهم نيست چرا مردان هميشه حضور دارند و زنان هرگز حضور ندارند؟ و چرا در برابر حضور زنان در مديريت شهري كه نيمي از جمعيت فعال آن هستند اين همه مقاومت مي شود؟»
    زنان در اجتماعات محلي، سازمان هاي مردم نهاد و خيريه هاي شهري فعاليت زياد و موثري دارند، در واقع فعاليت آنها در بخشي اتفاق مي افتد كه دسترسي به منابع مادي بودجه اي و قدرت رسمي سياست گذاري و شبكه روابط و رزومه مديريتي براي آنها فراهم نمي كند اما همزمان آنها را در معرض سخت ترين و تلخ ترين آسيب هاي اجتماعي شهر قرار مي دهد، آنها شهر را تجربه مي كنند و با وجود سختي ها و محدوديت ها همچنان حضور و فعاليت خود را حفظ كرده و ارتقا مي دهند.
    به سوال ابتداي متن بازگرديم: پاسخ سهل و ممتنع اين است كه بله شهر بايد براي همه انسان ها زيست پذير باشد، اما در بستري از نابرابري هاي فضايي، اجتماعي و اقتصادي توجه به گروه هايي كه در طول يك تاريخ بلند دسترسي هاي محدودتر و موقعيت هاي فرودستي داشته اند نيازه به توجه ويژه و برنامه ريزي هاي هدف مند دارند. توجه به «زنان» در برنامه ريزي شهري، در سياستگذاري و هدف گذاري مساله اي حاشيه اي يا فانتزي نيست بلكه يكي از راه هاي نجات شهر از بسياري آسيب ها و احترام گذاشتن به حق بر شهر نيمي از جمعيت آن است.
    
    * جامعه شناسيادداشت: زنان در شهر
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4110 به تاريخ 24/3/97، صفحه 12 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 34 بار
    



آثار ديگري از "نفيسه آزاد "

  بازگرداندن حق صاحب خانگي
نفيسه آزاد، اعتماد 29/2/97
مشاهده متن    
  چرا كودكانمان را به مدرسه مي فرستيم
نفيسه آزاد*، ايران 29/7/96
مشاهده متن    
  نگاه مادرانه به يك طرح خانوادگي
نفيسه آزاد *، شرق 25/10/92
مشاهده متن    
  اخلاقي ترين نفتي هاي 2008
نفيسه آزاد، اعتماد ملي 12/2/88
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
پژوهش نامه ي آموزش زبان فارسي به غير فارسي زبانان
متن مطالب شماره 15، بهار و تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است