|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/3/24: حرمت روزه عيد فطر و علل آن
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22008
دوشنبه دوم مهر ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21928 24/3/97 > صفحه 6 (معارف) > متن
 
      


حرمت روزه عيد فطر و علل آن



مطلب حاضربه قلمرو فلسفه احكام يا علل الشرايع مربوط مي شود كه قلمرويي است دور از دسترس عقل آدمي، مگر مقداري كه توسط وحي (قرآن) يا مفسّران وحي (سنّت معصومين(ع) به ما ابلاغ شده است.
    اما در مورد حکمت تحريم روزه در دو عيد فطر و قربان نکات ذيل به ذهن مي رسد:
    ***
    الف) حفظ تعادل در جامعه اسلامي
    اسلام آييني است كه به تعبير قرآن «امّت»[1] وسط و دين اعتدال است. يكي از مصاديق اين اعتدال برقراري نوعي موازنه ميان دنيا و آخرت مي باشد. نه مانند ملحدين كاملاً آخرت گرايي را نفي مي كند و نه مانند مسيحيت دنيا را به يكباره كنار مي گذارد. بلکه صراط مستقيم الهي، در اين مورد، راه رفتن در خط اعتدال ميان دنيا و آخرت مي باشد. خداوند از زبان قوم بني اسرائيل خطاب به قارون مي فرمايد: بهره ات از دنيا را فراموش نكن، اما در عين حال احسان و نيكويي را نيز مراعات نما.[2]
    اگر اين ويژگي دين اسلام را در كنار آن خصوصيت انسانها قرار دهيم كه همواره تمايل به افراط و تفريط و خروج از حدّ اعتدال دارند، مي توان ربط ميان اين سخن و فلسفۀ تحريم روزه در اين دو عيد را درك کرد. روز عيد بايد روز خوردن و آشاميدن باشد و مقدس مآبي نبايستي چنان بر آدمها مسلط شود كه عيد بودن عيد را نيز فراموش كنند. به ديگر سخن، عظمت و بزرگي اين دو عيد قربان و فطر به اندازه اي است كه عيد بودن آنها به هيچ عنوان نبايد تحت الشعاع مسائل ديگر قرار گيرد. روزه گرفتن در اين دو روز بدون شك اين دو عيد بزرگ را كمرنگ مي سازد و شارع چون به اين كمرنگ شدن راضي نيست دستور به تحريم داده است.
    در حديثي از امام صادق (ع) به همين مضمون اشاره شده: در روز عيد فطر و عيد اضحي روزه نبايد گرفت؛ چون رسول خدا (صلي الله عليه و آله) فرمود كه اين روزها روزهاي خوردن و آشاميدن و شادي كردن است.[3]
    ممكن است اين شبهه مطرح شود كه اگر فلسفۀ روزه نگرفتن رعايت اعتدال و گرايش نيافتن افراطي به سوي زهد منفي است، چرا در اعياد ديگر اين فلسفه رعايت نشده و روزه تحريم نگرديده است؟!
    در پاسخ مي توان گفت که روزهاي عيد فطر و عيد قربان (به خلاف اعياد ديگر) در اصل اعيادي عبادي با حالت سابقه عبادي هستند. مثلاُ عيد فطر دنبال ماه مبارك رمضان و عيد قربان دنبال ايام حج مي باشد. حالت سابقه هر دو عيد، عبادت است، آن هم عبادت همراه با زهد و گريز از دنيا. در ماه رمضان يك ماه تمرين زهد و دنياگريزي انجام مي شود و در ايام حج نيز اين زهد در قالب مناسک خاص عبادي انجام مي گيرد؛ بنابراين مناسب است كه جهت رعايت اعتدال، يك روز هم زهد كنار گذاشته شود.
    
    ب) افزايش روحيه تعبد
    وقتي انسان يک ماه را به دستور خداوند از خوردن و آشاميدن از اذان صبح تا اذان مغرب پرهيز و دستورات مختلف روزه را رعايت کرده است، حالا در پايان ماه رمضان به دستور همان کسي که تا امروز مي گفت نخور و ننوش، بايد بخورد و بياشامد تا تعبد و اطاعت بي چون و چراي عبد از معبود جايگاه پيدا کند و ارزيابي شود که از بين انسانها، چه کساني متعبد به دستورات فرمانده هستند و چون و چرا نمي کنند.
    
    ج) تعظيم عيد وحدت زا
    عيد فطر و عيد قربان دو عيد بزرگ تمام مسلمين در سرتاسر جهان است و باعث ايجاد وحدت کلمه مسلمانان جهان، تجديد حيات امت اسلامي، اعلان عمومي دين و تعظيم شعائر دين مي باشد. عظمت و بزرگي اين دو عيد به اندازه اي است كه عيد بودن آنها نبايد تحت الشعاع هيچ مسئله اي قرار گيرد. روزه گرفتن در اين دو روز بدون شك اين دو عيد بزرگ را كمرنگ مي سازد؛ چون اگر روز عيد فطر هم روزه گرفته مي شد فرقي با سي روز قبل نداشت و اهميت آن چندان روشن نمي شد؛ خداوند چون به اين كمرنگ شدن راضي نيست دستور به حرمت روزه در اين دو عيد بزرگ داده است.
    
    د) روز جوايز و هدايا
    در روايتي آمده است که پيامبر اکرم (ص) روز عيد فطر را «يوم الجوائز» يعني روز جوايز ناميده است.[4] در بعضي تعابير آمده است كه اين دو روز و نيز ايام ديگري كه روزه در آنها حرام است، مانند ايام تشريق و نيز در نفي روزه در سفر، هديه ها و يا صدقات خداوند است بر بندگانش و سزاوار نيست كه صدقه و هديه را ردّ کنيم.[5] رد احسان شخص کريم، خلاف ادب است و ناپسند شمرده مي شود. از امام صادق(ع) نقل شده است: مردي محضر رسول خدا(ص) مشرّف شد و عرض کرد: اي رسول خدا! آيا در سفر، روزه ماه رمضان را بگيرم؟ پيامبر فرمود: خير. آن مرد گفت: اي رسول خدا! گرفتن روزه در سفر بر من آسان و سهل است؟ حضرت فرمود: «خداي عزّ و جل بر مريض ها و مسافران در ماه رمضان صدقه داده و آن اين است که به ايشان اجازه افطار داده است. آيا يکي از شما دوست دارد وقتي به کسي صدقه اي مي دهد آن شخص صدقه را ردّ کرده و قبول ننمايد؟».
    
    ه) سازگاري آداب و اعمال خاص اين روز با ممنوعيت روزه
    آداب خاص اين مهماني ويژه خدا که بعد از مهماني ماه رمضان قرار دارد مثلاً مي گويد قبل از جمع شدن در فضاي آزاد و صحراي باز براي اقامه نماز عيد فطر[6]، از نعمت خرماي من تناول کنيد[7] و اگر ديگري هم مهمان شما بود به او هم اطعام کنيد[8] و نماز عيد را در زير آفتاب بخوانيد[9]، به ضميمه فحواي آنچه در مورد روزه روز عرفه گفته شده مبني بر اينکه اگر روزه باعث ضعف و بي حالي براي خواندن دعاهاي عرفه مي شود بهتر است روز عرفه را روزه نگيرد[10]، اين را مي رساند که روزه نبودن در عيد فطر حکمي مطابق با فطرت و معقول است.
    
    و) روز مسرت و شادابي
    در اينكه هر سال چند روز عيد همه مسلمين باشد منافع بسياري وجود دارد؛ از جمله مسرت دل هاي مردم،[11] كه اين غالباً با صله ارحام و ضيافت آنان و اطعام مستمندان و... همراه است و اين امور با روزه كمتر سازگار است.
    در پايان باز هم تاكيد مي كنيم كه اينها فقط احتمالاتي است که به ذهن مي رسد و فهم فلسفۀ واقعي احكام وقتي محقق مي شود که از زبان معصومين بيان شده باشد.
    * مرکز مطالعات و پاسخگويي به شبهات حوزه علميه قم
    
    پي نوشت ها:
    [1] بقره: 143.
    [2] قصص: 77.
    [3] طبرسي، مستدرك الوسايل، ج 7، ص 551.
    [4] ابن طاووس، إقبال الاعمال (ط - القديمة)، ج 1، ص: 282.
    [5] شيخ صدوق، علل الشرايع، ج 2، ص 239.
    [6] خواندن نماز عيد در زير سقف كراهت دارد(امام خميني، توضيح المسائل، مسئله 1444، ص 324 ).
    [7] افطار كردن با خرما، قبل از نماز عيد فطر مستحب است(امام خميني، توضيح المسائل، مسئله 1439، ص: 323 ).
    [8] ابن طاووس، إقبال الاعمال (ط - القديمة)، ج 1، ص: 281.
    [9] مستحب است نماز عيد فطر و قربان را بعد از بلند شدن آفتاب بخوانند (امام خميني، توضيح المسائل، مسئله 1433و مسئله 1434، ص 323 ).
    [10] تحرير الوسيلة - ترجمه، ج 1، ص: 555.
    [11] ر.ك: ترجمه الميزان، ج6، ص339.
    حرمت روزه عيد فطر و علل آن
    


 روزنامه كيهان، شماره 21928 به تاريخ 24/3/97، صفحه 6 (معارف)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 24 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه روشها و مدلهاي روان شناختي
متن مطالب شماره 31 (پياپي 901)، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است