|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/3/24: محمد بن سلمان مجري اصلاحات با خاستگاه آمريكايي
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22005
سه شنبه بيست و هفتم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21928 24/3/97 > صفحه 8 (دريچه اي به جهان) > متن
 
      


محمد بن سلمان مجري اصلاحات با خاستگاه آمريكايي
سند 2030، حجاب زنان عربستان را نشانه گرفت

نويسنده: محمدرضا مرادي

اشاره
    عربستان همواره به کشور محدوديت ها و محروميت ها در زمينه حقوق اجتماعي و سياسي مردم معروف بوده است. قرائت متعصبانه و متحجرانه از اسلام باعث شده است تا در اين کشور سخت گيري هاي مذهبي و ديني زيادي اعمال شود که نتيجه آن به وجود آمدن گروه هاي تروريستي است. اما گويا با روي کار آمدن ملک سلمان از سال 2015 اين روند شاهد تغييراتي بوده و برخي آزادي هاي اجتماعي و مذهبي اعمال شده است. البته اين آزادي ها از سوي کارشناسان، يک «فريب بزرگ» از جانب «محمد بن سلمان» وليعهد سعودي براي رسيدن به تاج و تخت پادشاهي دانسته مي شود. در هرحال، بن سلمان در قالب سند چشم انداز 2030، درصدد برخي اصلاحات برآمده و اعلام کرده که به دنبال ايجاد يک «عربستان مدرن» است. رژيم آل سعود در چارچوب اين اصلاحات، قصد دارد درمورد حجاب و روابط زن و مرد که در اسلام حرمت خاصي دارد، دست به تغييراتي بزند. در مطلب حاضر برخي از اقدامات اخير عربستان به ويژه در حوزه زنان، مورد بررسي قرار مي گيرد.
    سرويس خارجي
    
     همسر بن سلمان
    در روزهاي اخير عکس هايي از مراسم ازدواج وليعهد عربستان در توييتر منتشر شده است. اين اولين باراست که تصاوير مراسم ازدواج يکي از اعضاي خاندان سلطنتي عربستان منتشر مي شود. به گزارش اسپوتنيک به نقل از رسانه هاي عرب زبان، وليعهد عربستان در آوريل ۲۰۰۸ با دختر عموي خود شاهزاده «ساره بنت مشهور عبدالعزيز» ازدواج کرده و صاحب دو فرزند پسر به نام «سلمان» و «مشهور» و دو فرزند دختر به نام «فهده» و «نوره» است. نکته جالب توجه در ارتباط با اين ماجرا اين است که عکسي از همسر بن سلمان منتشر شده که بدون حجاب است و اين مسئله جنجال زيادي در شبکه هاي اجتماعي به پا کرده است. چرا که همه مي دانند کشف حجاب علني همسر وليعهد عربستان مي تواند پيام ها و معاني زياد به دنبال داشته باشد.
    
    کشف حجاب دختر ملک عبدالله
    سايت هاي خبري جهان عرب با انتشار تصوير دختري بي حجاب، از کشف حجاب شاهزاده عادله دختر ملک عبدالله بن عبدالعزيز آل سعود پادشاه سابق عربستان سعودي خبر دادند. اين سايت هاي خبري ضمن انتشار عکس فوق، اعلام کردند که اين عکس در مدت زمان بسيار کوتاهي، با سرعت بسيار زياد در صفحات شخصي در سايت هاي اجتماعي منتشر شده و در کمتر از يک ساعت بيش از يک ميليون مخاطب و بيننده کسب کرده است. گفته مي شود در اين عکس، دختر پادشاه کشور وهابيت، بدون نقاب و حتي بدون حجاب و با موهايي طلايي رنگ، ظاهر شده که اقدامي بي سابقه به شمار مي رود. اين اقدام شاهزاده عادله، نوعي ساختارشکني محسوب مي شود. او پيش از اين در مراسم مختلف با روسري حضور مي يافت و اين اولين باري است که عکسي بي حجاب از وي منتشر شده است. عادله چندي پيش طي گفت وگو با نشريه فرانسوي «لوفيگارو» اظهاراتي عليه نوع حجاب در عربستان بيان کرده بود و حجاب زنان سعودي را يک فرهنگ محلي، که ريشه در قبايل عرب دارد و نه اسلامي، دانسته بود. وي در آن گفت وگو همچنين، از ازدواج دختران زير ۱۸ سال با مردان ميانسال و يا پير به شدت انتقاد کرده و اين کار را نيز از عادات و رسوم قبايل قديمي عرب دانسته بود.
    
    دست دادن با زن اماراتي
    در خلال اخبار منتشره تحت عنوان ديدار بن سلمان و «محمد بن زايد» وليعهد ابوظبي در جده، عکسي در روزنامه الکترونيکي عکاظ منتشر شد که وليعهد سعودي را در حال ملاقات با «بنت سهيل بن فارس المزروعي» وزير امور جوانان امارات به تصوير کشيده بود اما نکته اي که باعث شد اين عکس در شبکه هاي اجتماعي جنجال برانگيز شود زير پا گذاشتن قوانين اسلامي بود که تا مدتي قبل مقامات سعودي مدعي تلاش براي رعايت اين قوانين در کشورشان بودند. اين قوانين اما مدتي است که جاي خود را به اصلاحات سريالي وليعهد خام سعودي داده است ،اصلاحات جنجالي که ژست روشنفکري و غرب زدگي در تک تک آنها موج مي زند. در تصويري که روزنامه عکاظ اقدام به نشر آن کرده، بن سلمان در حال دست دادن با شما المزروعي است، دست دادن با يک زن نامحرم بدون شک برخلاف قوانين دين اسلام است.
    
    کنسرت در روز عيد فطر
    خبر ديگر اينکه، خانم «انغام» خواننده مصري در صفحه توييتر خود خبر از اجراي موسيقي و آواز در رياض داد و نوشت: «هواداران عزيزم بسيار خوشبختم که در عيد فطر در جشني ويژه کنار شما خواهم بود». اين اولين بار است که يک خواننده زن در رياض، پايتخت عربستان سعودي آواز خواهد خواند.
    علاوه بر اين، تصاوير «هيفاء»، دختر ملک عبدالله، شاه پيشين عربستان روي جلد نشريه مد «ووگ» آمريکا همزمان با تشديد فشار سعودي ها بر فعالان حقوق زنان منتشر شد. اين مسئله نيز براي نخستين بار است که روي مي دهد.
    
    آزادي زنان
    بسياري از کارشناسان معتقدند که محمد بن سلمان با اجراي سند 2030 به دنبال آن است تا عربستان را در مسير سکولاريسم پيش ببرد. بر اين اساس اين کارشناسان تاکيد دارند اين ماموريت از جانب غرب بر عهده وي گذاشته شده است. در همين راستا روزنامه اينترنتي «راي اليوم» اعلام کرده که ناظران معتقدند عربستان سعودي به ناچار در مسير سکولاريسم حرکت مي کند و رويکرد رسانه هاي محلي اين کشور در سخن گفتن از فوايد قوانين مدني و آماده سازي افکار عمومي براي تحولي تاريخي نشانگر همين امر است. تحولي که با جمع کردن بساط نهادهاي ديني و انتقال به دوران گشايش و رفاه همراه خواهد بود. شبکه هاي ماهواره اي چون «روتانا» و «السعوديه ۲۴» نيز با دعوت از نويسندگان و روزنامه نگاران سعودي وابسته به جريان ليبراليسم و کساني که درباره منافع حاصل از ليبراليسم در کشور،گفت و گو مي کنند به ايفاي اين نقش مي پردازند و اين مهمان ها امارات را به عنوان نمونه اي که مي تواند الگوي عربستان براي اجراي سکولاريسم اسلامي باشد، معرفي مي نمايند. گفته مي شود مقامات ارشد آمريکا نيز در سفري که ملک سلمان به واشنگتن داشته، به صراحت از وي خواسته اند تا به سلطه وهابيت در اين کشور پايان دهد.
    ملک سلمان در جهت تحکيم قدرت فرزندش در 28 سپتامبر 2017 طي يک فرمان ملوکانه، آزادي حقوق زنان را به دستگاه هاي حکومتي ابلاغ کرد. در ميان اختلافات و معضلات اجتماعي که در جامعه سعودي وجود دارد، هيچ يک به اندازه وضعيت، نقش و آينده زنان مورد مناقشه و جدال نيست. اين جدال چالشي است ميان علماي محافظه کار و علماي نو گرا بر سر آن که مردم عربستان به ويژه زنان در چه فضايي زندگي کرده و در کدام جايگاه ها ايفاي نقش کنند. مطالبات زنان براي به عهده گرفتن نقش در جامعه، روز به روز در حال افزايش است و سياست ماه هاي گذشته اين موضوع را اثبات کرد که محمد بن سلمان در اين مسئله در مقابل وهابيت کهن ايستاده است. اين در حالي است که همواره در طول سال هاي متمادي تلاش زنان براي حضور آزادانه در مشاغل و مراکز مختلف با مخالفت نهادهاي وابسته به وهابيت مواجه شده است. هرچند طرح اعطاي مجوز رانندگي به زنان با واکنش مفتي اعظم آل سعود (عبدالعزيز بن عبدالله آل الشيخ) مواجه شد و او اين طرح را «مجرمانه و غير محترم» خواند اما در نهايت هيئت کبارالعلما که از علماي طراز اول عربستان تشکيل شده اند با تبعيت از اين حکم پادشاهي، آن را مطابق شريعت اسلامي اعلام کرد. اين فتوا در حالي مطرح شد که سال هاي گذشته در برابر اعطاي آزادي به زنان، علماي وهابي دست به تظاهرات مي زدند. مفتيان غيررسمي وهابي نيز در اين زمينه موضع گيري سختي کردند. يکي از اين علما «سعد الحجري» نام دارد، او مي گويد مغز زنان معمولا نصف مغز مردان است و وقتي زنان به خريد مي روند مغزشان از اين هم کوچک تر مي شود و به يک چهارم مغز مردان مي رسد. اين روحاني سپس مي گويد که بدين دليل زنان نبايد اجازه رانندگي داشته باشند.
    بين مفتيان وهابي و پيروان آنها که معتقدند دين و آيين حقيقي، دين سختي، مشقت و رياضت است و بايد لزوماً در تمام جنبه هاي فردي و جمعي اجرا شود و بن سلماني که اعتقاد دارد پيامبر اسلام(ص) پيامبر مهرباني، عطوفت، آموختن و زندگي است، با دين حقيقي فاصله بسيار زيادي دارد. بن سلمان به دنبال ارائه چهره سکولاريزه شده از اسلام است. چهره اي که دين را از سياست جدا مي خواهد. اگر برخي از اقدامات و مواضع بن سلمان مورد بررسي قرار گيرد، به وضوح سياست و راهبرد وي نمايان مي شود. به عنوان نمونه در ماه ژوئيه ۲۰۱۷ وزارت آموزش و پرورش عربستان اجازه داد دختران دانش آموز در کلاس ورزش مدارس دولتي شرکت کنند. در حالي که جريان وهابي حاکم بر عربستان به شدت مخالف اين مسئله بوده است. در سپتامبر2017 زنان عربستاني براي اولين بار در تاريخ اين کشور و در مراسم جشن سالگرد تشکيل کشور سعودي، به استاديوم رفتند.
    پادشاه عربستان همچنين با صدور فرماني، به زنان اين کشور اجازه داد که رانندگي کنند. وزارت خارجه عربستان نيز «فاطمه سالم باعشن» را به عنوان سخنگوي سفارت عربستان در واشنگتن منصوب کرد و وي اولين زن سعودي است که به اين مقام منصوب شده است. اعضاي مجلس شوراي عربستان هم صدور حکم فتوا از سوي مفتي هاي زن را در اين کشور آزاد اعلام کردند. در ادامه همين روند، زنان براي نخستين بار توانستند اسناد هويتي عکس دار براي خود تهيه کرده و يک نسخه از سند ازدواج را براي خود نگه دارند. اين گشايش ها باعث شد حق زنان براي گرفتن طلاق در هنگامي که مورد آزار و اذيت مردان قرار مي گيرند افزايش يابد. به طور مثال، در جامعه کنوني سعودي از هر سه ازدواج يک ازدواج به طلاق مي انجامد. از طرفي بن سلمان به بهانه اشتغال زايي براي نيروهاي بيکار بومي، در سند چشم انداز ۲۰۳۰ طرحي را درنظر گرفته که طبق آن، از زنان براي مشاغلي استفاده کنند که نيروهاي کشورهاي بيگانه در آنها فعال هستند. اين طرح با واکنش منفي مفتي اعظم يعني «عبدالعزيز بن عبدالله بن باز» مواجه شده و او نيز با «مجرمانه و غيرمحترم» خواندن اين طرح، از مفتي هاي ديگر عربستان خواسته تا براي وزير کار سعودي طلب بيماري و مرگ نمايند.
    با نگاه به جامعه عربستان و سنجش افکار عمومي آن مي توان به اين برآيند رسيد که جامعه عربستان بسترهاي کافي براي حرکت به سمت سکولاريزه شدن را ندارد. براي اثبات ادعا مي توان به يک نظرسنجي اشاره کرد که قبل از صدور حکم حق رانندگي زنان انجام شده است؛ در اين نظرسنجي 85 درصد زنان سعودي مخالف حق رانندگي براي خود هستند. در همين راستا «عبدالعزيز بن عبدالله بن باز» مفتي اعظم عربستان فتوايي صادر و اعلام کرد: «اجازه دادن به زنان براي رانندگي موجب سقوط جامعه از طريق ترويج اختلاط دو جنس و اشاعه فحشا مي شود و به همين دليل بايد از آن جلوگيري کرد».
    بنابراين به نظر مي رسد سکولاريسمي که محمد بن سلمان به دنبال اجرايي کردن آن است در درون خاستگاهي ندارد و بيشتر تجويز شده از سمت غرب و به ويژه آمريکا است. الگويي که وليعهد عربستان به دنبال پياده کردن آن است، بيشتر شبيه به الگوي امارات متحده عربي است. الگو و مدلي که نه تنها براي عربستان بلکه براي بيشتر کشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس تدارک ديده شده است. «دونالد ترامپ» رئيس جمهور آمريکا نيز بارها از اقدامات و سياست هاي بن سلمان در حوزه اصلاحات، حمايت و پشتيباني کرده است. به طوري که انديشکده «کاتو» مستقر در واشنگتن حمايت رئيس جمهور آمريکا از سياست هاي محمد بن سلمان، وليعهد عربستان سعودي را «بازي با آتش» دانست.
    
    نتيجه
    محمد بن سلمان در فاز جديد اصلاحات خود سعي دارد که حجاب و روابط بين زن و مرد را نشانه بگيرد. براي اين مقصود برخي از زنان دربار سعودي به ويژه همسر بن سلمان با انتشار عکس بدون حجاب خود سعي کرده اند که تابوي اين مسئله را شکسته و اعلام کنند که عربستان به سمت شخصي کردن حجاب پيش مي رود. از سوي ديگر، دست دادن بن سلمان با وزير زن اماراتي باعث شد که بحث سکولاريزه کردن جامعه عربستان از سوي بن سلمان بيشتر به واقعيت نزديک شود. اما نکته مهم اين است که اصلاحات در عربستان در حالي روي مي دهد که همزمان سرکوب ها نيز افزايش يافته است. اين مسئله خود دروغين بودن طرح اصلاحات بن سلمان را نشان مي دهد.
    يک گزارش حقوق بشري سازمان ملل، که طي پنج روز تحقيقات در عربستان تهيه شده است نشان مي دهد که اين کشور قوانين ضدتروريستي را به طور سيستماتيک براي توجيه شکنجه ها و زنداني کردن مدافعان حقوق بشر استفاده مي کند. روزنامه گاردين ضمن اشاره به گزارش سازمان ملل درباره عربستان نوشت، «بن امرسون» گزارشگر ويژه سازمان ملل در امور مبارزه با تروريسم، با سياستمداران، قضات، پليس و دادستان هاي عربستاني ملاقات کرده است. وي در گزارشي نوشته است در عربستان کساني که به طور مسالمت آميز از حق آزادي بيان استفاده مي کنند، به طور سيستماتيک مورد آزار و اذيت قرار مي گيرند. وي افزود، در عربستان عده اي سال ها در زندان مي مانند و بقيه اعدام مي شوند و از سوي ديگر، کساني که اين زندانيان را شکنجه مي دهند، از مصونيت برخوردارند. اين درحالي است که عربستان به تازگي 10 گواهينامه رانندگي به زنان اين کشور داده و محمد بن سلمان وليعهد سعودي خود را در موضع اصلاح گر در عربستان قرار داده است. اما اين تغييرات تاريخي در عربستان همچنان تحت الشعاع دستگيري ماه گذشته مخالفان مشهور ممنوعيت رانندگي، قرار مي گيرد. امرسون مي گويد طي دو سال گذشته، تمرکز بي سابقه اي از قدرت اجرايي خاندان سلطنتي در همه حوزه هاي زندگي مردم وجود داشته است. وي اين مسئله را براي سازمان ملل که به سعودي ها اين اجازه را داد تا سال ۲۰۱۶ به شوراي حقوق بشر سازمان ملل وارد شوند، شرم آور عنوان کرد. وي افزود، هيچ قضاوتي در اين کشور، مستقل نيست و سيستم قضايي کاملا در کنترل پادشاه است. امرسون خاطر نشان کرد، هيچ آزادي بيان، هيچ تفکيک قدرت، هيچ رسانه آزاد و هيچ اتحاديه تجاري آزاد يا هيچ جامعه مدني در حال فعاليتي در عربستان وجود ندارد. از سوي ديگر، 30 نهاد حقوق بشري بين المللي از جمله «ديده بان بين المللي حقوق بشر»، «سازمان عفو بين الملل» و «مرکز اروپايي براي دموکراسي و حقوق بشر» از مقامات سعودي خواسته اند که هرچه سريع تر جوانان دختر و پسر فعال در زمينه حقوق بشر را که بازداشت شده اند، آزاد کند. به گزارش پايگاه «الخليج آنلاين» اين سازمان ها خواستار روشن شدن مکان بازداشت افرادي شده است که صرفا به دليل حمايت از حقوق زنان يا غيره، بازداشت شده اند. اين سازمان ها از عربستان خواستند اجازه دهد اين افراد با خانواده خود در تماس باشند. در بيانيه اين سازمان ها ضمن ابراز نگراني از وضعيت حقوق بشر در عربستان، آمده است که اين بازداشت ها در زماني انجام شده است که دولت رياض در قالب طرح «چشم انداز ۲۰۳۰»، اجراي شماري از اصلاحات را در عربستان آغاز کرده است. رژيم آل سعود طي هفته هاي گذشته، دستکم ۱۷ فعال زن و مرد در حوزه حقوق بشر را بازداشت کرده و به زندان انداخته است؛ امري که با اعتراض گروه هاي حقوق بشري و سازمان هاي بين المللي فعال در زمينه حقوق بشر روبه رو شده است.
    در کل به نظر مي رسد که تلاش هاي بن سلمان براي اعطاي آزادي هاي بيشتر به ويژه در مورد زنان طرحي وارداتي است که با فرهنگ مردم عربستان همخواني ندارد. البته بن سلمان در رقابت با امارات سعي دارد تا مسئله سکولاريزه کردن جامعه عربستان را پيش ببرد. اما نکته قابل تامل در اين مورد اين است که وي همزمان با اجراي اين اصلاحات، فعالان حقوق زنان را نيز دستگير و زنداني مي کند.
    درهر حال، سوالي که در حال حاضر ذهن ها را به خود مشغول کرده، اين است که آيا اصلاحات موردنظر آمريکا و بن سلمان، باعث قوام رژيم آل سعود مي شود، يا نه، اين اصلاحات به ضدخود تبديل شده و آل سعود را با چالش هاي جديد مواجه خواهد کرد؟
    محمد بن سلمان مجري اصلاحات با خاستگاه آمريکايي / سند 2030، حجاب زنان عربستان را نشانه گرفت
    


 روزنامه كيهان، شماره 21928 به تاريخ 24/3/97، صفحه 8 (دريچه اي به جهان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 47 بار
    



آثار ديگري از "محمدرضا مرادي"

  چرا پادشاهي بن سلمان به تاخير افتاد؟
محمدرضا مرادي، كيهان 8/5/97
مشاهده متن    
  بادهاي مخالف و موافق در دومين دوره رياست جمهوري اردوغان
محمدرضا مرادي، كيهان 14/4/97
مشاهده متن    
  سناريوهاي غيبت چهار هفته اي بن سلمان
محمدرضا مرادي، كيهان 1/3/97
مشاهده متن    
  تاكتيك هايي كه يكي يكي رنگ مي بازند / حربه هاي عربستان در جنگ يمن
محمدرضا مرادي، كيهان 20/2/97
مشاهده متن    
  راز بازگشت سينما به عربستان پس از 35 سال
محمدرضا مرادي، كيهان 4/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله اقتصاد و توسعه كشاورزي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 3202)، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است