|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/4/19: بورس از رويا تا واقعيت
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4658
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4370 19/4/97 > صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان) > متن
 
 


بورس از رويا تا واقعيت


نويسنده: عليرضا سلطاني *


    بورس، رايج ترين بازار تجارت نفت در دنيا به شمار مي آيد. در واقع بازارهاي بورس نفت در حال حاضر بالاترين گردش مالي را در اقتصاد جهاني به خود اختصاص داده اند.
     جداي از سازوکارهاي تسهيل کننده تجارت نفت که در بستر بازارهاي بورس نفت دنيا، وجود دارد، بورس هاي نفتي، نقشي تعيين کننده در قيمت نفت ايفا مي کنند علاوه بر اين شاخص مهم اين بازارها، درجه شفافيت بالا در معاملات نفتي است. امروزه بازارهاي بورس نفت دنيا عمدتا در کشورهاي توسعه يافته و به عبارت بهتر مصرف کنندگان عمده قرار دارد. کشورهاي توليدکننده به دلايل مختلف در حوزه بورس نفت فعال نيستند و اين مساله تا حد زيادي نقش آنها را در بازار جهاني نفت از يکسو و تعيين سازوکارهاي قيمت تحت تاثير قرار داده است. صادرات بخش اعظم نفت توليدي کشورهاي دارنده نفت و پايين بودن کميت و کيفيت تجارت داخلي و منطقه اي نفت در مناطق نفت خيز جهان، ايجاد يا فعاليت عمده بازارهاي بورس در بين کشورهاي توليدکننده را توجيه پذير نساخته است.
    حال آنکه با توجه به تامين و تجارت نزديک به ۴۰ درصد نفت دنيا در منطقه خليج فارس، ايجاد و فعاليت بورس نفت در کشورهاي منطقه يا با همکاري کشورهاي منطقه به صورت متمرکز مي توانست قابل انتظار باشد اما اختلافات سياسي و شرايط غيرتکميلي بودن اقتصادهاي منطقه، مانع از تشکيل بورس نفت در ميان کشورهاي منطقه خليج فارس شده است. به رغم اين شرايط، ايران در زمره کشورهايي قرار داشت که از دهه هاي پيش از انقلاب زمزمه تشکيل بورس نفت در قالب هاي منطقه اي و بين المللي در آن وجود داشت. اين زمزمه با بروز انقلاب اسلامي ۵۷ و برهم خوردن مناسبات عادي اقتصادي و تجاري منطقه اي و بين المللي اين کشور، براي نزديک به سه دهه مسکوت ماند.
     از يک دهه پيش بار ديگر ايجاد و فعاليت اين پديده در اقتصاد ايران مورد توجه قرار گرفت اما اين توجه نه به دليل شرايط، ضرورت و الزامات جهاني و منطقه اي بازار نفت بلکه بيشتر تحت تاثير ضرورت ها و الزامات سياسي بوده است. تشکيل و فعاليت بورس نفت و نمايان شدن اثرات مثبت اقتصادي و تجاري آن به خصوص در حوزه شفافيت مالي، مستلزم بسترها و مقدماتي است که اين بسترها و مقدمات اقتصادي و جهاني بايد در شرايط عادي و پررونق اقتصادي و تجاري نفت رخ دهد. توضيح اينکه ايجاد و رشد بورس نفت به عنوان يک پديده اقتصادي، بايد در شرايط عادي صورت گيرد به اين معنا که بازار جهاني نفت در شرايط تعادلي و باثبات باشد، صنعت نفت کشور به لحاظ توسعه اي و توليد در بهترين شرايط رونق قرار داشته باشد. شرکت ملي نفت ايران به عنوان تنها فروشنده نفت از قدرت مانور بالا در هدايت و تشويق شرکت هاي داخلي و خارجي به حضور در بازار بورس داخلي برخوردار باشد، سازوکارهاي قيمتي بازار و نه نرخ ها و فرمول هاي دستوري و ايستا بر بازار حاکم باشد و از همه مهم تر اينکه ايجاد بورس نفت نه در پرتو الزامات، فشارها، محدوديت هاي سياسي بلکه در نتيجه نيازهاي اقتصادي و توسعه اي بايد قرار داشته باشد.
    سابقه تشکيل بورس نفت در ايران به يک دهه پيش باز مي گردد. تجربه اي که به دلايل مختلف اقتصادي، سياسي و مديريتي، موفق نبوده است. محدوديت ها و الزامات سياسي و مديريتي مانع از فعاليت اين پديده در ايران شده است. توجه اخير به بورس نفت و طرح فروش نفت به بخش خصوصي در بورس نفت بيش از آنکه طعم اقتصادي داشته باشد طعم سياسي دارد. پديده هاي اقتصادي با طعم سياسي نيز نتيجه اي جز شکست و ايجاد سابقه منفي وبد از يک پديده مثبت ندارد. اين پديده قرار است فعال شود تا با دور زدن تحريم هاي آمريکا، اثرات منفي اين تحريم ها را بر اقتصاد کشور کاهش دهد. تمثيل آن اين است که قرار است بچه اي به دنيا بيايد و بخواهد بلافاصله در مدت کوتاهي پس از تولد به ميدان جنگ برود. آيا امکان پذير است؟ کدام بخش خصوصي يا شرکت خصوصي اين ريسک را مي پذيرد که محموله نفتي را بخرد و آن را در بازارهاي بين المللي به فروش رساند؟ آيا اين شرکت ها مستقيما در معرض تحريم هاي آمريکا قرار نخواهند گرفت؟ مگر شرکت هاي خلق الساعه اي که در پوشش بخش خصوصي اما در اصل دولتي يا شبه دولتي، ماموريت اين کار سخت و پرهزينه را برعهده بگيرند.
    در کل اگر مانند بسياري ديگر از پديده هاي اقتصادي و سياسي، از قبل در اين مورد فکر و تدبير مي شد و بورس نفت در شرايط عادي و با اهداف اقتصادي تاسيس مي شد و مورد حمايت قرار مي گرفت و بر اساس آن شرکت هايي به تدريج شکل مي گرفتند و در اين راستا توانمند مي شدند، امروز اين پديده مي توانست تا حدي برخي از محدوديت ها و چالش هاي مربوط به تحريم نفت را رفع کند.
    
    *استاد دانشگاه و کارشناس اقتصاد انرژي بورس از رويا تا واقعيت
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4370 به تاريخ 19/4/97، صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 21 بار



آثار ديگري از "عليرضا سلطاني "

  حركت مستانه دلار در سكوت دولت
عليرضا سلطاني *، شرق 9/5/97
مشاهده متن    
  آينده مبهم ترامپ و مواضع ما
عليرضا سلطاني، اعتماد 3/5/97
مشاهده متن    
  پيشنهاد روسيه، واكنش احتمالي اوپك
عليرضا سلطاني *، شرق 1/5/97
مشاهده متن    
  آيا ايران ثروتمند است؟
عليرضا سلطاني *، شرق 27/4/97
مشاهده متن    
  بار ديگر فرصت سوزي
عليرضا سلطاني *، شرق 12/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله هوش مصنوعي و داده كاوي
شماره 3 (پياپي 703)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است