|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 97/4/20: خودزني بنزين در بورس
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3201
دوشنبه يكم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3191 20/4/97 > صفحه 4 (اقتصاد) > متن
 
      


خودزني بنزين در بورس
پالايشگاه خليج فارس هم به سرنوشت نيروگاه هاي برق دچار خواهد شد؟

نويسنده: شكوفه حبيب زاده

شرق: برق، فراورده هاي نفتي، نفت و حالا هم بنزين؛ اين خلاصه اي از محصولاتي است كه مقرر بود وارد بورس انرژي شوند. از اين چهار محصول، برق به گواه فعالان حوزه، به واسطه انحصاري بودن خريدار، با آسيب جمعي توليدكنندگان بي پول همراه بود و شايد فقط بتوان گفت مورد دوم (فراورده هاي نفتي) اندكي روي خوش بورس انرژي را به خود ديد. هرچند عرضه محصول اندك بود و جاي كار هنوز هم دارد. اما در دو مورد ديگر كه اولي در قالب سخني از زبان معاون اول رئيس جمهور طرح شد و ديگري در قالب دستور روحاني مطرح شده، اما و اگرها فراوان است. حالا محمود مخدومي، مديرعامل شرکت سرمايه گذاري نفت وگاز تامين (زيرمجموعه شستا) در آخرين اظهارنظر در اين زمينه خبر داده كه به دستور رئيس جمهوري در حال آماده سازي براي ورود پالايشگاه ستاره خليج فارس به بورس هستند. اما كارشناسان بر اين عقيده هستند كه شرايط براي عرضه اين دو محصول در بورس فراهم نيست. مي گويند بورس ايران بين المللي نيست كه به فكر عرضه محصولاتي با فروشنده واحد در آن، چشم به صادرات انرژي در اين بخش بدوزيم. اگر مشتري داخلي است كه عرضه آن در بورس چه معنايي دارد؟ اما نكته شايان توجه در تمامي اين حرف وحديث ها، بي توجهي به حاكميتي بودن محصولاتي است كه در بورس عرضه مي شود و صاحبان پرشمار پيدا مي كند. اما نتيجه در هاله اي از ابهام است، بازار انحصاري است، برق در بورس عرضه مي شود، خاموشي هاي گسترده كشور را در برمي گيرد. اين طيف خطي آيا سرنوشت محصولاتي چون نفت و بنزين نخواهد بود؟ اين پرسش را با كارشناسان مطرح كرديم. برخي موافق و برخي مخالف اند.
    
     عبده تبريزي: زمينه براي ايجاد بورس نفت فراهم نيست
    حسين عبده تبريزي، اقتصاددان و عضو شوراي عالي بورس در اين زمينه در تحليلي گفته: بورس نفت و انرژي ماهيت بين المللي دارد و اصولا هم در بورس هاي کالايي مانند بورس نفت، بورس انرژي، فولاد، برق و ... مردم عادي نمي توانند ورود کنند. در بازارهايي مانند بورس انرژي و بورس کالا معمولا کساني درگير مي شوند که در اين کسب وکارها حضور دارند و رقم هاي بالايي در اختيار آنها است.
    تبريزي در ادامه گفت: مردم عادي شناختي از بورس هاي کالايي ندارند و بيشتر درگير بورس اوراق بهادار مي شوند و ما هم به سرمايه گذاران عادي توصيه نمي کنيم که وارد بورس کالا و بورس انرژي شوند، حتي ما به تازه واردان توصيه مي کنيم از طريق صندوق ها به بازار سرمايه وارد شوند تا در وضع نوسان هاي بازار دچار زيان نشوند.
    عضو شوراي عالي بورس در قالب پيشنهادي ادامه داد: معتقدم بورس نفت را بايد در يکي از مناطق آزاد با دسترسي به مقررات وسيع تر نسبت به مقررات جاري کشور راه اندازي کنيم و طبيعي است که بورس نفتي بايد در وضع اقتصادي و روابط بين المللي مناسب تر ايجاد شود. او با تاکيد بر اينکه امروز بهترين زمان براي ايجاد بورس نفت نيست، گفت: به هر حال تشخيص دولت اين است که شايد راه اندازي بورس نفت بتواند در فروش نفت کشورمان موثر باشد اما براي فروش نفت از طريق بازار سرمايه حداقل بايد بازار منطقه اي براي آن ايجاد کنيم که عده اي از خارج از کشور بتوانند نفت ايران را خريداري کنند.
    
     اما و اگر فراوان است
    جواد نوفرستي، كارشناس اقتصاد انرژي نيز در گفت وگو با «شرق» مي گويد: امروز براي ورود نفت و بنزين به بورس بسيار زود است، زيرا شرايط براي آن فراهم نيست. او هم سخنان عبده تبريزي را تاييد كرده و مي گويد: نفت كالايي است كه بازار آن بين المللي و مشتري آن جهاني است. كالاهايي كه در بورس عرضه مي كنيم، بازار داخلي دارد. علاوه بر آنكه چندان بستر را آماده و فراهم نمي دانم؛ به ويژه آنكه بخش خصوصي واقعي توانمند فعالي هم نداريم و اكثرا شبه دولتي و خصولتي ها هستند.
    نوفرستي با بيان اينكه پيشنهادي كه از سوي معاون اول مطرح شد، اما و اگر فراوان دارد، ادامه مي دهد: اميدوارم به سرعت اتفاق نيفتد.
    به گفته او مبناي پيشنهاد بورس نفت، تحريم ها بود. عرضه نفت در بورس، راهكاري براي دورزدن تحريم هاست اما بايد شركت خصوصي توانمند، نفت را تحويل بگيرد و در بازار جهاني بفروشد، ولي كدام بازار جهاني؟ بنزين هم اگر هدف صادراتي دارد، همين موضوع درباره آن مطرح است. در ابتدا بايد بسترهاي آن فراهم شود و بعد دست به كار شد.
    او ادامه مي دهد: اگر بازار داخلي مطرح است، ورود بنزين در بورس بي معناست. اكنون قيمت بنزين مشخص است، جايگاه خاصي نداريم كه با كيفيت خاص بنزين عرضه كند و كيفيت هم تقريبا در همه بخش ها يكسان است، ديگر در اين مورد عرضه بنزين در بورس، موضوعيتي ندارد؛ مگر اينكه به سمت صادرات برويم كه با افتتاح فاز سوم پالايشگاه خليج فارس ممكن مي شود، زيرا فراتر از نياز داخل خواهد بود اما حجم آن قابل توجه نخواهد بود. حداقل در شروع چندان قابل توجه نخواهد بود. در بازار داخل معنا ندارد كه بخش خصوصي در بورس بخرد و بعد به جايگاه ها بفروشد كه مكانيسم آن فراهم نيست.
    
     خودكشي در بورس
    از ابراهيم خوش گفتار، عضو هيئت مديره سنديكاي توليدكنندگان برق درباره تجربه ورود برق به بورس انرژي مي پرسم. او مختصر توضيح مي دهد كه عرضه برق در بورس چرا و چگونه، انحصار را شكل داد و تجربه ناموفقي در كارنامه بورس شد. خوش گفتار به «شرق» مي گويد: پروژه بورس برق، پروژه ناموفقي بود. پروژه انحصاري كه اسمش بورس نيست. خريدار، شركت هاي تورزيع برق با دستور توانير بودند. كل معامله اي كه انجام مي شود، دست بالا دو درصد بازار برق كشور است. ازآنجا كه وزارت نيرو پول برق را با تاخير تقريبا يك ساله پرداخت مي كند، نقدينگي بازار بورس سبب شد هر توليدكننده اي وارد شده و خودكشي كند.
    مي پرسم چرا از لفظ خودكشي استفاده مي كند و او پاسخ مي دهد: توليدكنندگان برق حدود 17هزار ميليارد تومان از وزارت نيرو طلبكارند و چون براي ادامه حيات به پول احتياج دارند، وارد بورس مي شوند. اگر قيمت بازار برق در بورس را ببينيد، شاهديد كه 29 تومان در هر كيلووات هم فروش رفته؛ درحالي كه قيمت تمام شده برق چيزي بيش از 60 تومان است. بنابراين اين اقدام چيزي جز خودكشي اين صنعت نبود. مديرعامل برق و انرژي سابق با بيان اينكه تا سوبسيد هست، بورس يك بازي است، در تحليلي توضيح مي دهد كه چرا اين پروژه موفقيت آميز نبود: تا وقتي كه به قيمت هاي واقعي محصول را در بورس عرضه نكنيم، بورس موفق نمي شود اما اگر قيمت را آزادسازي كرده و اگر براي آن سازوكاري تعريف و اعلام كنيم كه قيمت فراورده را با در نظر گرفتن اندكي سوبسيد و باقي را با توان خريدار عرضه مي كنيم، مي تواند موفقيت آميز باشد. به گفته او اگر قرار باشد در بورس براي هر محصولي كه هست، خريدار يك جاي مشخص باشد، اين اتفاق قابل تعميم به آن بخش هم خواهد بود. اگر خريدار بنزين پالايشگاه ستارخ خليج فارس، وزارت نفت باشد تا در جايگاه ها عرضه كند، هيچ فرقي نخواهد كرد كه محصول برق باشد يا بنزين. انحصار باز هم شكل مي گيرد و توليدكننده ضرر مي كند.
    
     شرايط مهياست، عزم كافي وجود ندارد
    بااين حال، مديرعامل بورس انرژي ايران نظر ديگري دارد. علي حسيني معتقد است كه شرايط براي ورود انرژي به بورس فراهم است و در گذشته هم فراهم بوده، اما عزم و اراده جدي براي ايجاد آن فراهم نبود.
    حسيني در گفت وگو با «شرق» مي گويد: در گذشته هم ماده 4 قانون برنامه ششم به صراحت تكليف شده كه ابزارهاي مهندسي مالي در بورس انرژي تقويت شود و عرضه نفت خام و فراورده هاي نفتي در بورس انجام شود. اين موضوع از سال 81 در دولت وقت مطرح شد و مورد حمايت دولت وقت قرار گرفت، منتهاي مراتب در افت وخيز هاي زمان، توجه كافي به آن نشده است. او با اشاره به تجربه به گفته او موفق عرضه فراورده هاي نفتي در بورس مي گويد: معاملات قابل توجهي در زمينه صادرات محموله هاي كوچك، دريايي و زميني در بورس انرژي انجام شده و اين مورد مي تواند در زمينه بنزين و نفت هم ايجاد شود. نقد بين المللي نبودن بورس ايران را در اين گفت وگو مطرح مي كنم، حسيني پاسخ مي دهد: بورس چگونه بايد بين المللي شود؟ وقتي كه در زمينه هايي كه پتانسيل بين المللي شدن داريم، مسئولان ذي ربط فعاليت كنند. وقتي فراورده هاي صادراتي در بورس عرضه نشوند، بين المللي شدن معنا ندارد. بايد در اين راستا فعاليت هايي انجام دهيم و اگر موفقيت نداشت، عدم موفقيت را مطرح كنيم. او كه حاضر نيست اشاره اي به پروژه ناموفق عرضه برق در بورس داشته باشد، ادامه مي دهد: به عقيده من اين كار شدني است و سخت نيست. شرايط حاكم بر اقتصاد خوب نيست. با توجه به اين بحث عمومي اگر شرايط سخت براي همه بخش هاست، براي اين بخش هم همين طور است. حسيني با اشاره به تجربه موفق بورس DNE دوبي مي گويد: در همسايگي ما كشورهايي كه توانمندي شان كمتر از ماست، اما عزم و اراده جدي داشتند، اين كار را انجام دادند و موفقيت هم داشتند.
    با او مثال نقض اين مسئله را طرح مي كنم. دكتر فريدون فشاركي، كارشناس برجسته و بين المللي حوزه انرژي كه خود نيز عضو هيئت مديره بورس DNE دوبي است، در تحليلي درباره ورود نفت به بورس، از ناموفق بودن اين بورس گفته بود، اما مديرعامل بورس انرژي ايران معتقد است نظر اين كارشناس با موضوع ديگري مطرح مي شود. ايران مستقل است و توانايي زيادي هم دارد و بايد به اين توانمندي ها و قانون توجه شود. او به داده ها استناد كرده و مي افزايد: اگر بورس دوبي موفق نبوده، چرا شركت «سومو»ي عراق از چند ماه پيش نفت خام سبك بصره را در آنجا عرضه مي كند؟ قيمت معاملاتي در اكثر موارد بيشتر از قيمت هايي است كه به صورت رسمي در مذاكرات به خريداران پيشنهاد داده مي شد.
    به گفته او، برخي از كشورهاي بزرگ توليدكننده نفت به تدريج دارند از اين سازوكار استفاده مي كنند و ما نيز بايد در اين راستا گام برداريم.
    خودزني بنزين در بورس / پالايشگاه خليج فارس هم به سرنوشت نيروگاه هاي برق دچار خواهد شد؟
    


 روزنامه شرق ، شماره 3191 به تاريخ 20/4/97، صفحه 4 (اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 20 بار
    



آثار ديگري از "شكوفه حبيب زاده"

  عقب نشيني ترامپ از تحريم نفت ايران / يك كارشناس بين المللي نفت در گفت و گو با «شرق» با اعلام پشت پرده تحريم هاي نفتي ايران پيش بيني كرد
شكوفه حبيب زاده، شرق 17/4/97
مشاهده متن    
  نفت در بورس با كدام بخش خصوصي؟ / كارشناسان، ورود بخش خصوصي به خريد و فروش نفت را در گفت و گو با «شرق» تحليل كردند
شكوفه حبيب زاده، شرق 12/4/97
مشاهده متن    
  اقتصاد ايران هنوز هم قجري است / روايت اطهاري در گفت و گو با «شرق» از هملتي بودن دولت روحاني
شكوفه حبيب زاده، شرق 10/4/97
مشاهده متن    
  سناريوي زمين گيركردن دولت روحاني / صفايي فراهاني در گفت و گو با «شرق» از تلاش بورژوازي رانت خوار براي غارت بيشتر خبر مي دهد
شكوفه حبيب زاده، شرق 9/4/97
مشاهده متن    
  گريز از تله نفتي / شگرد تيم مذاكره كننده نفتي ايران در نشست اوپك نتيجه داد
شكوفه حبيب زاده، شرق 2/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه انديشه نوين ديني
متن مطالب شماره 51، زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است