|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/4/20: غفلت از بازسازي اجتماعي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4226
سه شنبه 15 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4131 20/4/97 > صفحه 12 (جامعه) > متن
 
      


گفت و گو 
غفلت از بازسازي اجتماعي
تحليل فضاي اجتماعي «سرپل ذهاب» بعد از زلزله در گفت و گو با فاضل الياسي، جامعه شناس



    
    گروه اجتماعي| وقوع حوادثي مانند زلزله علاوه بر آنكه به ساختار فيزيكي شهرها و روستاها آسيب مي زند، ساختار اجتماعي و نظام روابط بين فردي را تحت تاثير شديد قرار مي دهد. وقتي خانه اي فرو مي ريزد همزمان با آن بهداشت روان ساكنان خانه و همين طور مناسبات اجتماعي حاكم بر جامعه هم ضربه هايي مي بينند كه مثل آسيب هاي فيزيكي ممكن است چندان به چشم نيايند. يكي از تاكيدهاي هميشگي جامعه شناسان و روانشناسان لزوم توجه به اين جنبه هاست. سال گذشته با وقوع زلزله در شهرستان سرپل ذهاب و مناطق اطراف آن ايران بار ديگر يكي از حوادث جدي اش را تجربه كرد. شش ماه پس از حادثه وضعيت اجتماعي شهر سرپل ذهاب چگونه است؟ اين پرسش محوري گفت وگو با فاضل الياسي است. الياسي دانش آموخته دكتري جامعه شناسي است و مسووليت دفتر انجمن جامعه شناسي ايران را در سرپل ذهاب بر عهده دارد. الياسي مي گويد به آن اندازه كه به بازسازي فيزيكي شهر توجه شده، به نيازهاي اجتماعي و بهداشت روان ساكنان مناطق زلزله زده توجه نشده است.
    
    وضعيت اجتماعي مناطق زلزله زده به كجا رسيده است؟ الان مهم ترين چالش هاي اجتماعي مناطق زلزله زده چيست؟
    بيش از شش ماه از وقوع زلزله مي گذرد و در اين مدت نيازهاي مردم رفته رفته تغيير كرده است. شكل آسيب هاي اجتماعي پس از زلزله هم همين طور دارد تغيير مي كند. ممكن است ساخت خانه ها طي يك و نيم سال انجام شود اما ساختار اجتماعي به اين سادگي ها قابل بازسازي نيست. تبعات اجتماعي از خود زلزله خطرناك تر است. ١٣ ستاد معين با صدها مهندس و تعداد زيادي كارگر و تكنيسين به سرپل ذهاب آمده اند تا كالبد فيزيكي شهر را بسازند. اما متاسفانه در حوزه خدمات روانشناختي پس از سانحه اقدامات چنداني انجام نمي شود. در حالي كه ما تعداد زيادي دانشگاه در كشور داريم كه بسياري از آنها روانشناس و دانش آموخته مددكاري و علوم اجتماعي تربيت مي كنند. اين دانشگاه ها بايد به ميدان بيايند و دفاترشان را اينجا باز و كار كنند.
    
    مهم ترينشان چه آسيب هايي هستند؟
    آسيب هاي رواني يكي از جدي ترين مسائل كنوني مردم مناطق زلزله زده است. براي نمونه با موارد قابل توجهي از كتك كاري و خشونت فيزيكي عليه كودكان روبه رو هستيم. پدر و مادرهايي كه برخي شان در مصاحبه هاي عميق اظهار كرده اند روزي چند بار فرزندان شان را كتك مي زنند و دليل اين كار را هم «بي اعصابي» اظهار مي كنند. اينها نشانه هايي از بي توجهي به خدمات رساني هاي پس از سانحه است. در كمپ ها و روستاها افرادي وجود دارند كه دچار واهمه از صدا هستند و دچار عارضه هاي رواني مختلف شده اند. ما به عنوان دفتر انجمن جامعه شناسي ايران و دفتر تحقيقات دانشگاه تهران داريم تلاش مي كنيم اين استرس ها را از مردم دور كنيم.
    
    دقيقا چه خدماتي انجام مي دهيد؟
    علاوه بر كارهاي تحقيقات ميداني سعي مي كنيم با بدنه اجتماعي هم ارتباط بگيريم. در تلاش هستيم به مردمي كه خانه هاي شان تعميري است كمك كنيم به خانه برگردند. كانال تحقيقات ميداني مناطق زلزله زده را هم با همين هدف راه اندازي كرده ايم. سه هزار جلد كتاب خريداري شده و در ميان مردم توزيع مي شود. به موازات ساختمان سازي بايد به بازسازي نظام اجتماعي مناطق زلزله زده هم توجه جدي شود. كانال به خانه برمي گرديم را هم راه انداخته ايم تا شهروندان سرپل ذهاب تشويق شوند به شرايط زندگي عادي بازگردند. مثلا با آقاي دكتر زارع چند مصاحبه انجام داده ايم درباره اينكه معمولا به صورت علمي بعد از زلزله هاي مهيب، زلزله چنداني رخ نمي دهد و پس لرزه ها معمول است و خطري براي مردم ندارند يعني تلاش مي كنيم از ترس مردم كاسته شود. البته ساختار شهر نشيني در سرپل مشكلاتي هم دارد. حدود ٥٠ درصد ساكنان شهر مستاجر هستند. بعد از زلزله بهسازي واحدهايي كه تخريب شان جدي نبوده انجام شده اما اجاره بها افزايش چشمگيري داشته است. به همين دليل بسياري از زلزله زدگان توان پرداخت اجاره ماهيانه را ندارند. از طرف ديگر بخشي از مردم تصور مي كنند بايد در بخش اسكان موقت بمانند به اين اميد كه كمك هاي بيشتري دريافت كنند. همين نگاه انتظاري و منفعلانه موجب شده آنها به كار كردن هم رغبتي نشان ندهند و فعلا در خانه هاي شان بمانند. ما بايد بتوانيم بر اين رفتارها تاثير بگذاريم و كمك كنيم دوباره اعتماد به نفس شان را پيدا كنند. نبايد اجازه دهيم فرهنگ گداپروري و انتظار از نهادهاي حمايتي ترويج شود. در بررسي هاي ميداني مان مشاهده كرده ايم برخي شهروندان با وجود موقعيت اجتماعي قابل توجه شان تلاش مي كنند تعداد زيادي از وسايل ارسالي نهادهاي حمايتي را دريافت كنند. بعضا مواردي بوده كه افرادي بيش از ١٠ بار كانكس گرفته اند و فروخته اند.
    
    اين موارد چقدر قابل پيشگيري است. دلايل وقوع اين حرص زدن جمعي در چيست؟
    يكي از دلايل اصلي اين اتفاقات به نبود سيستم هوشمند امدادرساني مربوط است. مردم در زمان وقوع بحران دچار استرس مي شوند كه نكند به آنها كمكي نشود. نبود يك برنامه جامع بانك اطلاعاتي دقيق سبب شده مردم اينگونه رفتار كنند. همين حالا روزانه تعداد زيادي از افراد تماس مي گيرند كه ما كولر مي خواهيم. در حالي كه براي كولر و يخچال دولت كمك هزينه پرداخت مي كند. اگر از ابتدا خيرين و نهادهاي دولتي بانك اطلاعاتي دقيقي درست مي كردند كه تمام كمك ها در اين بانك اطلاعاتي با كد ملي سرپرست خانوار ثبت مي شد، اين همه هرج و مرج رخ نمي داد. در اين صورت همه مردم احساس امنيت مي كردند و نيازي به التماس و تمنا و پيدا كردن آشنا نبود. ايجاد بانك اطلاعات جامع يك ضرورت براي كل كشور است. ما در حال تشكيل يك گروه مطالعات اجتماعي مديريت ريسك هستيم. از نظر ما مديريت ريسك از مديريت بحران واجب تر است. در مديريت بحران پس از اتفاق بايد اقداماتي براي كنترل و ساماندهي انجام شود اما مديريت ريسك بايد به طور هدفمند پيش بيني هاي لازم را براي اقدامات زمان بحران انجام دهد. مي خواهيم سامانه اي جامع راه اندازي كنيم و مشخصات و مهارت هاي فردي تمام كساني كه دوست دارند در زمان بحران به طور داوطلبانه خدماتي به مردم بدهند در اين سامانه ثبت شود. اگر به تفكيك استان ها و شهرها اين بانك اطلاعاتي تهيه شود گام بزرگي رخ مي دهد.
    
    حوادث متعددي در كشور ما رخ داده و بارها پژوهشگراني به صورتي فردي يا سازماني روي موارد مختلف كار كرده اند اما باز هم با فقدان مستندسازي و انتشار عمومي تجربيات پژوهشگران روبه رو هستيم. اگر هم اين نتايج منتشر شود منجر به اصلاح روش هاي مديريتي نمي شود. شما براي مستندسازي و انتشار بررسي هاي تان برنامه اي داريد؟
    البته قبل از اين اقدامات خوبي شده است. مثلا در جريان زلزله بم چند كتاب نوشته شده بود. اما اين كار بايد در نظام آموزشي ما مطرح شود و تجربيات به صورت گسترده منتقل شود. روانشناسان و جامعه شناسان قبل از نوشتن كتاب بايد به ميدان مطالعه بيايند. خود من به عنوان دانش آموخته جامعه شناسي، زماني كه با مسائل زلزله روبه رو شدم هيچ تجربه قبلي اي نداشتم. حدود ١٠ روز پس از زلزله دچار سردرگمي شده بودم و نمي دانستم چه كنم. در صورتي كه دانشجويان علوم اجتماعي و روانشناسي بايد به صورت عملي در اين حوادث كار ميداني كنند. به هر حال تمام رخدادها و مصاحبه هايي كه انجام داده ام را ثبت كرده ام كه بر همين اساس ٥٩ مقوله مشكلات مناطق زلزله زده شناسايي شده و دلايل و پيامدهاي شان تبيين شده است. قرار است با همكاري دكتر فرضي زاده استاد دانشگاه تهران كتابي با عنوان جامعه شناسي فاجعه را آماده انتشار كنيم. زلزله كرمانشاه براي ما درد و رنج هاي زيادي داشت اما بايد براي مان درس آموز هم باشد. تا اگر حادثه ديگري رخ داد بقيه بدانند چگونه از خودشان محافظت كنند. ما بايد تجربيات مان را به طور نظام مند به اشتراك بگذاريم.
    
    
    

    
    آسيب هاي رواني يكي از جدي ترين مسائل كنوني مردم مناطق زلزله زده است. براي نمونه با موارد قابل توجهي از كتك كاري و خشونت فيزيكي عليه كودكان روبه رو هستيم. پدر و مادرهايي كه برخي شان در مصاحبه هاي عميق اظهار كرده اند روزي چند بار فرزندان شان را كتك مي زنند و دليل اين كار را هم «بي اعصابي» اظهار مي كنند.
    
    گفت و گو: غفلت از بازسازي اجتماعي / تحليل فضاي اجتماعي «سرپل ذهاب» بعد از زلزله در گفت و گو با فاضل الياسي، جامعه شناس
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4131 به تاريخ 20/4/97، صفحه 12 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 18 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
پژوهشنامه ادبيات تعليمي
متن مطالب شماره 38، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است