|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت97/4/20: در گفت و گوي رسالت با اقتصاد دانان مطرح شد: ارز دولتي در سفره سفرهاي خارجي
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9268
يكشنبه سي و يكم تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 9259 20/4/97 > صفحه 4 (اقتصادي) > متن
 
      


در گفت و گوي رسالت با اقتصاد دانان مطرح شد: ارز دولتي در سفره سفرهاي خارجي




    
    در آشفته بازار اين روزهاي بازار ارز برخي سياست هاي نادرست سبب شده است كه امروز شاهد تخصيص منابع ارزشمند كشور به سفرهاي تفريحي افرادي باشيم كه جزو دهك هاي بالا محسوب مي شوند چرا كه كسي كه فكر سفر تايلند و آنتاليا در سر مي پروراند بي شك آنقدر تمكن مالي دارد كه خود به تنهايي بتواند به اين سفرهاي غير ضرور رفته و خوشگذراني كند.
     به نظر مي رسد ريسمان كار از دست بانك مركزي خارج شده است يا دولت تصور ديگري از رفاه و اشتغال و در آمد فراوان در جامعه اين روزها به شدت آشفته ايراني دارد كه چنين تخصيص هايي قرار مي دهد. اندكي در ميان مردم بودن به خوبي حكايت هايي را روايت مي كند كه نشان از بي تدبيري هاي اين روزهاي مسئولان اجرايي كشور دارد. از بيماراني كه نياز به تهيه دارو با نرخ ارز دولتي دارند تا مواد اوليه بخش توليدي كه اگر يارانه به آن تعلق نگيرد كمر بخش توليد را بيش از پيش خم كرده و شاهد تعطيلي روزافزون كارگاه ها و كارخانجات توليدي در كشور خواهيم بود؛ حال تصور كنيد در چنين اوضاعي ارز دولتي 4200 توماني براي كسي كه مي خواهد برود در تايلند تفريح كند، اختصاص مي يابد!
    
    هدر رفت منابع كمياب
    دكتر مهدي طغياني، عضو هيئت علمي دانشگاه اصفهان در گفت و گو با رسالت مي گويد:« بنده با دادن ارز دولتي يا همان ارز مسافرتي براي سفرهاي خارجي كاملا مخالف هستم چرا كه به هر حال دارند منابع كمياب را تخصيص مي دهند. با اين قيمت گذاري كه مي كنند منابع كمياب را كه به سختي به دست مي آيد را براي كارهاي غير ضرور صرف مي كنند، كاري كه اصلا براي كشور منفعتي ندارد.»
    وي معتقد است: «كسي كه به دنبال تجارت است، ارز مورد نيازش را هم تامين مي كند و مي رود، آن كسي هم كه بيمار است مجبور است برود هر چند وضعيت پزشكي كشور به گونه اي است كه اكنون خيلي از بيماران سخت از خارج به ايران مي آيند و معالجه مي شوند. لذا در مجموع بنده به كلي با دادن ارز دولتي براي سفرهاي خارجي مخالفم مگر در مواقع و نياز هاي خاصي كه آن هم حتي رانت به وجود مي آورد و ارز سفر را از محل اتاق مبادله كه به تازگي راه افتاده است يا صرافي هاي مجاز با قيمت مشخص روز تهيه كنند و بروند .»
    اين روزها سود در مسافرت به خارج از كشور است البته با ارز دولتي! اين بلبشويي كار را به جايي كشانده كه برخي با نام مسافر و در قالب گردشگر خروجي تنها به خاطر دريافت 500 تا 1000 يورو ارز مسافرتي كه تعيين شده است يك روزه به كشور هايي مانند تركيه و تايلند سفر مي كنند، برخي كه پا رافراتر گذاشته و با فيلم بازي كردن با عناوين مختلف از پرواز جا مي مانند و با فروش ارز به دست آمده سود خوبي به جيب مي زنند و ضرر ناشي از خريد بليت هواپيمايشان هم چندين برابر جبران مي شود.
    با اين حال برخي بر اين اعتقادند كه براي چرخش چرخ بخش گردشگري بايد دولت يارانه بپردازد و اين در حالي است كه اميرحسين جعفري، فعال گردشگري در گفت و گويي كه اخيرا با يكي از روزنامه ها داشته است، عنوان مي كند: اختصاص ارز به گردشگري يك آرامبخش مقطعي است كه مي تواند از زيان دهي بيشتر بخش گردشگري بكاهد اما سياست درستي نيست.
    خود همين قضيه، نادرستي سياست هاي ارزي دولت در بخش گردشگري را به رخ مي كشد. هر چند جعفري سياست بستن مسير گردشگري خروجي را نيز نادرست مي داند و مي گويد: بستن درهاي سفر به خارج از كشور جواب نمي دهد. وي معتقد است نقدينگي در كشور آنقدر زياد است كه افراد متمكن از اين نقدينگي ها به اين سياست ها توجهي نمي كنند.
    كاري غير عقلاني در آشفته بازار اقتصاد با اين حال طغياني عنوان مي كند:« باز هم تاكيد مي كنم با دادن ارز دولتي و تخصيص منابع ارزشمند و كمياب براي اين امر مخالفم چرا كه اين كار اصلا عقلاني نيست چرا كه بانك مركزي دارد منابع كمياب ارزي را با قيمت پايين تر واگذار مي كند در حالي كه اين قيمت واقعا مي بايست براي مواردي صرف شود كه براي كشور ضرورت دارد در حالي كه اين نوع سفرهاي خارجي اصلا براي كشور ضروري نيست حالا كسي كه علاقه مند به رفتن به چنين سفرهايي است خودش هم هزينه اش را تامين كند.»وي معتقد است: «به طور كلي غير از نياز هاي اساسي كشور كه توجيه دارد و براي طبقات ضعيف مهم است و در بازارها نوسان ايجاد مي كند به نظر من بقيه نيازهاي كشور بايد براساس نرخ روز كه عرضه و تقاضا را مشخص مي كند، تامين شود و اين هم يك چيز مشخصي است و خيلي هم عجيب و غريب نيست يعني همين چهار دسته اي هم كه دولت دسته بندي كرده است به نظر فقط دسته اولش توجيه دارد و بقيه را كلا بايد از طريق نرخ ارز آزاد و شناور در بازار تهيه شود و آقايان هم الان برايش محملي درست كرده اند.»
    حقيقت ماجرا چيز ديگري است چرا كه دولت آنقدر در توزيع ارز تك نرخي اصرار كرد كه به گفته برخي صاحبنظران فضاي اقتصادي كشور، امنيتي و در نهايت زمينه براي رانت عده اي از افراد فرصت طلب فراهم شده است تا جايي كه اختصاص ارز دولتي به سفرهاي خارجي زمينه سوء استفاده بسياري از آژانس هاي مسافري را هم فراهم كرده تا جايي كه برخي از از اين آژانس ها كه تعدادشان هم كم نيست با اجاره كارت ملي افراد، موفق به دريافت ارز مسافرتي شده و با فروش آن در بازار آزاد ميلياردها تومان سود به جيب زده اند. تعدادي هم با تبليغات فراوان مبني بر سفر رايگان به تايلند و آنتاليا مسافران را به سفر مي فرستند و هزينه كمي از آنها دريافت مي كنند و در مقابل، ارز مسافرتي را در فرودگاه از آنها گرفته و خود به فروش مي رسانند.
    
    از سفرهاي سياحتي تا سفرهاي ضروري
    هر چند اختصاص ارز مسافرتي از اساس بلا اشكال است چرا كه اين ارزها براي مسافران بيمار يا هيئت هاي علمي و حجاج و ديپلمات ها ضروري به نظر مي رسد اما عدم كنترل درست و توزيع نامناسب آنها سوء استغفاده هاي بسياري به دنبل داشته است.
    چنانچه حال يحيي آل اسحاق،عضو هيئت نمايندگان اتاق بازرگاني تهران در گفت وگو با رسالت معتقد است:«ارز هايي كه براي مسافرت داده مي شود بعضا جزو ضرورت هاست مثلا براي بيماري كه امكان معالجه اش در داخل نيست و نياز به معالجه در خارج كشور دارد ضروري است ارز به او داده شود يا برخي نهادهاي علمي بين المللي هستند كه بايد ماهانه يا سالانه مبلغي را بدهند تا تبادل اطلاعات صورت بگيرد و اين هم ضرورت است يا برخي از سفرها و بازديد هاي صنعتي و تجاري يا ارزهايي كه براي ديپلمات ها داده شود كه ضرورت دارداختصاص داده شود ولي برخي ديگر از ارزها وجود دارند كه براي سفرهاي تفريحي مانند تركيه و آنتاليا و تاليند يا حتي مالزي داده مي شود و عمدتا براي تفريح و خوشگذراني است ضرورتي ندارد؛ چنانچه به اذعان خود تركيه در سال گذشته بيش از 70 درصد هتل هاي اين كشور را ايراني ها پر كرده بودند آن هم در شرايطي كه ما براي برخي از ضروريات مانند دارو ارز مورد نياز را نداريم.»
    وي به ارزهايي كه به حجاج تعلق مي گيرد اشاره كرده و مي افزايد: يكسري از ارز ها هم براي حجاج استفاده مي شود و لذا كلي گفتن صلاح نيست اما به صورت تفكيك شده ارز هايي كه به سفرهاي خارجي داده مي شود آنهايي كه ضرورت دارد تا آنجايي كه امكانش هست بدون تبعيض بايد داده شود ولي آنهايي كه ضروري نيست و براي تفريح و آن هم نوع خاصي از تفريح و باز آن هم گروه خاصي از افراد داده مي شود آن هم در اين شرايط بازار و كمبود قطعا انصاف نيست.»
    سوبسيدي كه به جيب دلالان مي رود آل اسحاق معتقد است: «اين سوبسيدهاي اضافي كه در بخش سفرهاي خارجي داده مي شود معايب بسياري به همراه دارد اگر بدانيم اين يارانه اي كه داريم براي اين بخش انجام مي دهيم براي تهيه داروهايي خاص لازم است كه اگر به اين سفرها بدهيم براي آنها نداريم عمق ماجرا روشن مي شود چنانچه اكنون پول براي خريد داروهاي خاص برخي بيماري ها نداريم بعد بياييم يارانه بدهيم كه بروند در آنتاليا خوش بگذرانند!»
    وي عنوان مي كند:« برآورد شدن ارزي كه براي سفري خارجي مانند تايلند داده مي شود اگر مسافر چند روزي تفريح كند و برگردد و مابه التفاوت ارز خود را بفروشد سود خوبي هم مي كند يعني هم سفر رفته و هم سود كرده. از همين قضيه برخي آژانس هاي مسافرتي هم دارند سوء استفاده مي كنند و جمع كردن كارت و ثبت نام براي گرفتن ارز دولتي و بعد فروختن در بازار آزاد كلي سود مي كنند. ارزي كه بايد براي مواد اوليه توليد صرف شود تا چرخ اقتصاد كشور بگردد و بيكاري كاهش يابد را اختصاص مي دهيم كه عده اي مرفه بروند سفر و خوش بگذرانند و اين بزرگترين آسيب ها را به دنبال دارد و سبب ولبشويي اقتصاد مي شود.»
    گذشته از تمام اما و اگرها و دل نگراني اقتصاددانان از آشفته بازاري كه اين روزها سبب سوء استفاده برخي سود جويان گشته به روايت آمارها در سه ماهه ابتدايي سال بيش از 2 ميليون نفر به سفرهاي سياحتي و تفريحي رفته اند و در مجموع شش هزار ميليارد تومان ارز دولتي دريافت كرده اند و اين بدان معناست كه گرچه دولت با اعلام نرخ ۴۲۰۰ تومان براي ارز به تصور خود به دنبال سروسامان دادن به بازار ارز بوده است و مي خواسته از دلالي و واسطه گري جلوگيري كند اما در حقيقت زمينه را براي تشديد فعاليت هاي دلالي، رانت و فساد فراهم كرده است كه دريافت ارز مسافرتي با نرخ دولتي و فروش آن در بازار آزاد تنها يك نمونه از اين رانت ها به شمار مي رود.
    آلبرت بغزيان نيز در گفت وگو با رسالت در خصوص تخصيص ارز دولتي به سفرهاي خارجي عنوان كرد: من دولت را مقصر نمي دانم، وقتي بانك مركزي بدون درايت عمل كرده و عرضه ارز را محدود مي كند و بعد اعلام مي كند مي خواهد ارز را تك نرخي كند و به 4200 تومان برساند و از طرفي بازار ثانويه تشكيل نمي دهد كه حالا يك نرخ دومي هم باشد و اگرهم نرخ دومي بود و فاصله آن مثلا 500 تومان بود! آنوقت مي شد تبعات منفي اين تصميم را كنترل كرد.
    وي با بيان اينكه وقتي فاصله بين نرخ دولتي و آزاد ارز 4 هزار تومان است، مسلما يكسري از تخصيص ها زير سوال مي رود، گفت: بليت هواپيما و يا ارز مسافرتي دارد با 4 هزار تومان قيمت گذاري مي شود، وقتي مسافر مي بيند مي تواند ارز دولتي 4200 تومان بگيرد و ارز آزاد آن 4600 تومان باشد با خود مي انديشد كه اصلا نمي صرفد؛ ولي الان وقتي فاصله ارز آزاد و دولتي 4000 تومان است و سفر به تركيه و برگشت مسافر حداقل يك ميليون تومان برايش سود دارد و اين سود شامل حال آژانس هاي مسافرتي نيز مي شود خوب طبيعتا رانت و فساد هم به وجود مي آيد.
    استاد اقتصاد دانشگاه تهران با اشاره به بي تدبيري بانك مركزي در تخصيص اين منابع گفت: اين موضوع را اكنون تازه متوجه شده اند كه گوشي موبايل و خودرو را با قيمت 4200 وارد و با ارز آزاد فروخته اند يا ارز مسافرتي را با 4200 گرفته و در بازار آزاد با 4000 تومان سود به فروش مي رسانند و حالا مي خواهند جلويش را بگيرند؟ چطور آژانس مسافرتي و مسافر و آدم هاي عام اين مسئله را فهميدند كه ارز دولتي و ارز آزاد چه بر سر بازار آورده آن وقت بانك مركزي و دولت متوجه نشدند؟!
    وي با اشاره به زمزمه هايي مبني بر حذف ارز مسافرتي گفت: حالا به هر دليلي اكنون دولت و بانك مركزي متوجه شده و مي خواهد جلويش را بگيرد چه اتفاقي مي افتد؟ آيا سفرهاي خارجي كمتر مي شود؟ خير كمتر نخواهد شد. پس چه مي شود؟ تنها بهانه اي به دست عده اي مي افتد كه بخواهند اجناس ديگر را هم گران كنند.
    بغزيان ابراز كرد: بنده هم با ارز دولتي دادن موافق هستم ولي با اين تفاوت كه بانك مركزي بايد ارز بازار آزاد را كنترل كند آن هم با عرضه بيشتر كه بالا نرود و به مسافر 6 هزار يورو بدهد به جاي 500 يورو نه اينكه بيايد ارز دولتي بدهد. چون معلوم است كه مسافر بخواهد از بيرون تهيه كند برايش سود ندارد ولي همين سفر خارجي را برود برايش سود دارد. توزيع درآمد هم در اين قضيه ناعادلانه است.
    وي با بيان اينكه هر چند اين ارز زيادي نيست كه بخواهد نگران كننده باشد ولي در اين ميان رانتي از 4هزار تا 8 هزار تومان وجود دارد، افزود: بايد چنان بازار آزاد را كنترل كنيم كه مثلا نرخ آزاد بشود 5 هزار تومان؛ به اعتقاد بنده اين مشكل مديريت بانك مركزي است كه اينها را نمي داند و حالا بعد از چند ماه فهميده كه دارد چنين رانتي را مي دهد.
    بغزيان با اشاره به تخصيص ارز دولتي به سفرهاي خارجي گفت: به نظر من اين امر مي تواند مشكلاتي را براي مثلا بيماران خاص ايجاد كند كه ارزي كه مي خواستيم به اين بيماران اختصاص دهيم،مي رود در بخش سفرهاي خارجي هزينه و به راحتي از كشور خارج مي شود.
    وي عنوان كرد: بايد ديد آيا اين امر باعث افزايش ورود گردشگر خارجي به كشور شده است؟ خير! چرا نمي آيند؟ آنهايي كه مدعي بودند اگر نرخ ارز گران شود صادرات افزايش مي يابد و گردشگران خارجي بيشتري مي آيند چون برايشان مي صرفد الان بيايند و پاسخگو باشند! مسافران خارجي كجا هستند؟ مسلما اين اتفاق نيفتاده است چرا كه گردشگري تنها مسئله ارز نيست بلكه بحث هاي ديگري هم اين وسط وجود دارد كه بايستي سبب جذب گردشگر شود. بايد مديريت ارزي بهتر داشته باشند.
    وي تاكيد كرد: اختصاص يارانه به سفرهاي خارجي تنها به دليل ناكارآمدي برخي سياست هاي ارزي بانك مركزي است چرا كه آن كسي كه پولدار است و مي خواهد به سفر خارجي برود، مي تواند برود ارز آزاد بخرد خب برود بخرد چه لزومي به اختصاص سوبسيد دارد؟ اگر توزيع درآمد كنترل نشود و نتوان سهم دولت را از منافع حاصل از اين رانت ها گرفت، توزيع درآمد چنان ناعادلانه مي شود كه افراد حتي براي پز دادن رفتن به سفر خارجي ممكن است هر گونه هزينه اي حتي تا فروش كليه اشان را انجام مي دهد.
    در گفت و گوي رسالت با اقتصاد دانان مطرح شد: ارز دولتي در سفره سفرهاي خارجي
    


 روزنامه رسالت، شماره 9259 به تاريخ 20/4/97، صفحه 4 (اقتصادي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 12 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه دانش پيشگيري و مديريت بحران
متن مطالب شماره 2 (پياپي 802)، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است