|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق97/7/10: تاريخ بيداري زنان
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3306
دو شنبه 12 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3257 10/7/97 > صفحه 8 (تاريخ) > متن
 
      


بررسي 
تاريخ بيداري زنان



انقلاب مشروطه از مهم ترين ادوار تجدد گرايي در جامعه ايران است كه در آن جامعه سنتي ايران براي نخستين بار خواهان تغييرات اجتماعي نوين در سطحي وسيع شد. توجه به مسئله زن و پس از آن مطالبات زنان در اين دوره يكي از اصلي ترين خواسته ها بود كه به دليل وجود ساختارهاي سنتي و مردسالارانه جامعه ايران، ابتدا از سوي مردان و پس از آن از سوي زنان، طرح و تحليل شد. كتاب «مشروطه، زنان و تغييرات اجتماعي» نتيجه پژوهشي است كه به بررسي تاثير انقلاب مشروطه بر شئون مختلف جايگاه اجتماعي زنان مي پردازد؛ از حضور آنها در جامعه و ايفاي نقش هاي اجتماعي گرفته تا تاثيراتي كه مشروطه بر ادبيات مربوط به زنان بر جاي گذاشت. با وقوع انقلاب مشروطه، زنان حق تحصيل و تاسيس مدارس دخترانه پيدا كردند و بعد از 1289 شمسي با انتشار مطبوعات به طرح گسترده مطالبات حقوقي خود پرداختند، مطالباتي كه برخي از آنها به نتيجه رسيد و برخي ديگر همچنان در جدال سنت و تجدد بي پاسخ مانده است. در اين دوره براي نخستين بار زناني مانند طايره و بي بي خانم با نگارش مقالاتي چون «مكتوب خانم دانشمند» و «مكتوب يكي از نسوان» از مسئله حقوق اجتماعي «جنس زن» سخن گفته و صد و ده سال قبل از مسائلي چون حق تحصيل براي زنان و ممنوعيت تعدد زوجات سخن به ميان آورده اند. در مكتوباتي كه موضوع اصلي آنها جنسيت است، روابط جنسيتي به عنوان يك مسئله اجتماعي مدنظر قرار گرفته است و مهم تر آنكه اين روابط جنسيتي كه مبتني بر نقش هاي ترسيمي نظام مردسالار براي زنان دوره قاجار بوده اند قابل تغيير و حذف تلقي شده اند. نتيجه ابتدايي تغييرات اجتماعي مشروطه براي زنان آن بود كه به عنوان نيمه ديگر جامعه به رسميت شناخته شدند و در تغييرات زباني، به جاي الفاظي چون «ضعيفه» و «مخدرات» از واژگاني چون زنان و بانوان براي معرفي آنان استفاده شد. انقلاب مشروطه از نظر زباني، جنسيتي و تغييرات اجتماعي تحولات مهمي در بافت فكري جامعه ايران پديد آورد. از نظر جامعه شناسي تا پيش از برقراري مشروطه در 1285 شمسي، مردم (در زبان زمانه مشروطه منظور مردان است) رعيت به حساب مي آمدند و صاحبان قدرت نگهداران و نگهبانان «رعاياي ايران». هم زمان با آغاز خيزش مشروطه خواهي هرچه به اواخر دوره قاجار نزديك مي شويم ظهور و حضور مردم، در قالب مرد و زن و سير صعودي شهروندشدن «رعاياي ايراني» در عرصه سياسي و اجتماعي را بيشتر مي توان مشاهده كرد. از اين پس به دنبال اين تغيير ساختار زباني، واژه مردم براي هر دو جنس مرد و زن ايراني استفاده شد. براي نمونه در اين دوره اصطلاح «مردم» در قالب نوين آن مبني بر شهروندان جامعه مد نظر قرار گرفته است و زنان به عنوان فراموش شدگان تاريخ به تدريج وارد ساخت «شهروند» شده اند.

هرچند از نظر زماني خيزش اجتماعي زنان در عصر مشروطه هم زمان با حركت هاي فمينيستي زنان در آمريكا، مصر و ژاپن است؛ اما به جز مواردي معدود شاهدي بر ارتباط زنان ايراني با زنان كشورهاي ديگر وجود ندارد. با وجود اين مي توان ادعا كرد كه نوع مطالبات اجتماعي مطرح شده از سوي زنان ايراني همخواني زيادي با نوع مطالبات اجتماعي زنان در خيزش هاي اجتماعي در كشورهاي ديگر دارد. تلاش براي ايجاد مدارس دخترانه و حق تحصيل براي زنان، تلاش براي اشتغال زنان، تلاش براي انتشار روزنامه، تلاش براي حذف آداب اجتماعي غلط و تلاش براي ايجاد تغييرات اجتماعي در قالب تبديل نابرابري هاي اجتماعي به برابري هاي اجتماعي نشان از تناسب ميان نوع مطالبات اجتماعي زنان ايراني با مطالبات اجتماعي زنان كشورهاي ديگر دارد، مواردي كه نشان مي دهد «مشروطه ايراني» علاوه بر ايجاد تغييرات نسبي در گفتمان سياسي جامعه ايران، تغييرات اجتماعي مهمي به ويژه درباره مسائل زنان پديد آورده است.  اين كتاب به دو بخش تقسيم شده است. در بخش اول مسائل، مطالبات و اقدامات زنان ايراني مورد تحليل قرار گرفته است و در آن به هفت محور پرداخته شده است: مسئله نابرابري اجتماعي در زبان عصر مشروطه، زنان و مسئله حقوق شهروندي در دوره مشروطه، سير شكل گيري مدارس زنان، مسئله «حفظ الصحه زنان» ( سلامت زنان)، روزنامه نگاري زنان در عصر مشروطه، مطالبات اجتماعي زنان و استفاده از پردازش هاي ديني و بالاخره مقايسه مطالبات اجتماعي زنان ايراني با زنان كشورهاي ديگر. در بخش دوم كتاب نيز تعدادي از نامه هاي انتقادي زنان عليه نابرابري هاي اجتماعي در دوره مشروطه كه داراي ارزش سندي هستند، درج شده است. وجه مشترك تمام اين نامه ها عبارت اند از: نقد الگوهاي جنسيتي جامعه ايران در دوره قاجار، نقد نابرابري هاي اجتماعي، استفاده از الگوهاي ديني و اسلامي براي مشروعيت بخشيدن به نوع مطالبات و نقد ساختار مردسالارانه قوانين رسمي و هنجارهاي اجتماعي كه با رويكردي مردانه زمينه هاي محدوديت اجتماعي را براي زنان به بار آورده اند

تاريخ بيداري زنان


 روزنامه شرق، شماره 3257 به تاريخ 10/7/97، صفحه 8 (تاريخ)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 14 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه چشم انداز حسابداري و مديريت
متن مطالب شماره 2-2 (پياپي 103)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است