|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 97/7/10: تركيب خدايگان يونان باستان با كافه نشينان نيويورك
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3268
دو شنبه 23 مهر 1397



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3257 10/7/97 > صفحه 9 (تئاتر) > متن
 
      


در بوته نقد 
تركيب خدايگان يونان باستان با كافه نشينان نيويورك


نويسنده: محمدحسن خدايي

شايد اين جمله از الوي سينگر در فيلم آني هال را بتوان يكي از مهم ترين خاطرات ما از شخصيت كميك، معماگونه و اغلب شكست خورده وودي آلن دانست: «هيچ نمي خوام عضو باشگاهي بشم كه آدمي مثل منو به عضويت خودش قبول مي كنه». ريچارد ال. مودي در كتابي كه درباره  فيلم هاي وودي آلن نوشته، با طعنه مي پرسد كه «چرا هنرمند موفقي مثل آلن كه هنر را منشا تكامل زندگي مي داند، در آثارش، تصوير شخصيتي پست و حقير از خود ارائه مي دهد؟» و بعد در مقام پاسخ گويي اضافه مي كند: «روشن است كه به رغم تشابهات غيرقابل انكار، ميان وودي آلن «واقعي» و پرسوناي او تفاوت اساسي وجود دارد». آلن يك هنرمند آمريكايي است كه اغلب با نگاهي طنزآميز به بازنمايي وضعيت پارادوكسيكال جهان معاصر مي پردازد. شايد يكي از بهترين توصيفات درباره  آلن را بتوان از زبان شخصيت «مرد» در نمايش نامه «خدا» مشاهده كرد كه ناگهان از ميان تماشاگران برمي خيزد و فرياد مي زند: «شماها همه تون يه مشت روشنفكر چپي نيويوركي بد جهود كمونيستين»؛ خطابي در توصيف سويه روشنفكرانه هنرمندي كه گويا همچنان گرفتار فضاي پراگماتيستي و روشنفكرستيزانه قسمتي از آمريكاست. كشوري با وسعت زياد و به قول بودريار «آرمان شهر تحقق يافته» سرمايه داري كه براي اروپايي ها سرزميني است شبيه تبعيد و نوعي فانتزي مهاجرت. اما طنز ماجرا  براي آلن آنجاست كه او فيگور يك آمريكايي چپ گراست كه از قضا دوست دارد به اروپا رود و با ساختن فيلم هاي اروپايي، جايگاهي همچون آنتونيوني و برسون كسب كند؛ ميلي تحقق نيافته كه در مقام امر سكوب شده اغلب بازمي گردد و در نهايت مستوجب شكست و حرمان مي شود.

 اما نمايش نامه اي همچون «خدا» چه نسبتي با اين فضا دارد؟ نمايش نامه اي در يك پرده كه در سال 1975 با اثري ديگر به نام «مرگ» در يك مجلد چاپ شد و حاوي همان بازيگوشي هاي مالوف نويسنده اش است. يك فرم متا-تئاتر كه قرار است گزارشي  از به اجرابردن يكي از تراژدي هاي يوناني باشد. ايدئولوژي نمايش نامه به چالش كشيدن اقتدار است و اجرانشدن نمايش نامه. چه اين اقتدار مربوط  به نويسنده و چه خدايگان اساطيري يونان باشد، هرچه هست در فقدان اين اقتدار مناسبات آيرونيك خواهد شد. وودي آلن چندين مرجع اقتدار را در كنار هم قرار داده تا هركس به راحتي از بار مسئوليت شانه خالي كرده و اجراي نمايش مدام به تعويق افتد. حتي مداخله خود وودي آلن هم در اين وضعيت معناباخته گشايشي ايجاد نكرده و به اقتدارزدايي بيشتر از تمامي منابع اقتدار منجر مي شود. بي جهت نيست كه شخصيت نويسنده گرفتار بحران پايان بندي است و توان لازم را ندارد كه روايت را به سرانجامي برساند و حتي براي رهايي از اين مخمصه، وارد معامله با شخصيتي دلال مسلك همچون «تري خينوسيس» شده تا دستگاهي را براي او تدارك ببيند كه زئوس را ناگهان بر صحنه ظاهر كرده و غائله را بخواباند.

 اجراي رحمت اميني در مقام طراح و كارگردان به فضاي وودي آلني وفادار است. اما به هرحال بايد اين نكته را هم فرض گرفت كه درهم تنيدگي زماني و مكاني، همان يونان باستان با آمريكاي معاصر، چالشي است اجرائي كه به راحتي مهار نمي شود. تعين بخشي به شخصيت هايي كه مدام در حال رفت وآمد ميان چندين فضا هستند، احتياج به تمركز و مديريت بالا دارد؛ نكته اي كه در اجراي رحمت اميني سعي شده فعليت يابد اما همچنان مفصل بندي دقيقي براي اين تحرك و سياليت متراكم نمي يابد. شايد در كنار هم قرارگرفتن بازيگران حرفه اي با انبوهي هنرجويان مشتاق و كم تجربه، اين مسئله را اندكي تشديد كرده باشد. اما هرچه هست، نكته اي است كه مي تواند نقطه عزيمت فرازونشيب اجرا شود.

 وحيد آقاپور نقش نويسنده را به خوبي ايفا مي كند؛ همان شخصيت به اصطلاح مقتدري كه مدام جايگاه خود را تضعيف شده مي يابد و در پي احياي آن است. سام كبودوند بعد از بازي در نمايش «شليك به تئاتر شهر»، اينجا به شكل قابل اعتنايي شخصيت «بازيگر» را درخشان اجرا مي كند. بازي او يادآور شخصيت هاي مطرود فضاي انتزاعي آثار اوليه جلال تهراني است؛ يك لوده كه شل و ول بازي مي كند و مبهوت و بي خيال است.

 طراحي صحنه، هوشمندانه و به نسبت انتزاعي و حتي مي شود گفت باشكوه است. پله هايي مدور كه صحنه را به دو قسمت تقسيم كرده و مي شود تفسيرهايي در باب تمايز ميان جايگاه خدايان و سرزمين مردمان و اين قبيل دوگانگي ها داشت. چنان كه طراحي لباس هم اغلب تركيبي  از دوران باستان و عصر مدرن است. در نهايت اجراي خدايگان را مي توان تخطي رحمت اميني از سنت نمايش هاي ايراني دانست؛ تخطي اي كه مي تواند در آينده ياري رسان همان سنت نمايش ايراني باشد؛ اگر كه اتصال هر دو باشد.

تركيب خدايگان يونان باستان با كافه نشينان نيويورك


 روزنامه شرق ، شماره 3257 به تاريخ 10/7/97، صفحه 9 (تئاتر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار
    



آثار ديگري از " محمدحسن خدايي"

  در استخدام و انتظار مردن ديگران / درباره نمايش «مرگ و پنگوئن»
محمدحسن خدايي، شرق 27/6/97
مشاهده متن    
  اگر كه در وطن مانده بود! / در باره نمايش «گزارش يك مهماني»
محمدحسن خدايي، شرق 20/6/97
مشاهده متن    
  تهراني تاريك و انتزاعي / نگاهي به نمايش «فيل در تاريكي»
محمدحسن خدايي*، ايران 13/6/97
مشاهده متن    
  يك پاي مزاحم رئاليستي
محمدحسن خدايي، شرق 13/6/97
مشاهده متن    
  بگذار بار ديگر تابستان فرا رسد!
محمدحسن خدايي، شرق 23/5/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه مديريت محيط زيست و توسعه پايدار
متن مطالب شماره 1 (پياپي 3)، 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است