|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/7/19: كيمياگر ميراث نامكشوف فرهنگ
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6903
پنج شنبه 26 مهر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6897 19/7/97 > صفحه 24 (صفحه آخر) > متن
 
      


گپ 
كيمياگر ميراث نامكشوف فرهنگ
گفت و گو با هادي خانيكي در سالروز 79 سالگي محمدرضا شفيعي كدكني

نويسنده: محسن بوالحسني

محمدرضا شفيعي كدكني 19 مهر  1318 در روستاي كدكن نيشابور به دنيا آمد. طبق نقل برخي از پايگاه هاي خبري، او هرگز به دبستان و دبيرستان نرفت و از آغاز كودكي نزد پدر خود (كه روحاني بود) و مرحوم اديب نيشابوري و آيت الله شيخ هاشم قزويني به فراگيري زبان و ادبيات عرب و فقه، كلام و اصول پرداخت. پس از مرگ شيخ هاشم قزويني تا آخرين مراحل درس خارج فقه را نزد آيت الله ميلاني خواند. «م.سرشك» همان سال ها به دانشكده ادبيات رفت و مدرك كارشناسي خود را در رشته زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه فردوسي و مدرك دكتري را نيز در همين رشته از دانشگاه تهران گرفت و از سال 1348 تا امروز استاد دانشگاه تهران است. مرحوم بديع الزمان فروزانفر زير برگه پيشنهاد استخدام او مي نويسد:«احترامي است به فضيلت او.» نوشتن از شفيعي كدكني شرح و بسط بديهي است چرا كه اسم و مسماي او آنقدر بزرگ و شهير هست كه توضيحي برنمي تابد. او محمدرضا شفيعي كدكني است. در گپي كوتاه با هادي خانيكي  استاد دانشگاه از اين استاد مسلم فرهنگ و ادبيات فارسي سخن به ميان آمده است.

شما در يكي از گفت و گوهايتان از محمدرضا شفيعي كدكني با لقب «كيمياگر» ياد مي كنيد. حاصل شناخت شما از ايشان و رسيدن به چنين نظري از چه وجه شخصيت شان مي آيد؟

تعبيري كه درباره استاد محمدرضا شفيعي كدكني به كار بردم بيشتر معطوف به قدرت و قابليت ايشان در تبديل ميراث گذشته به سرمايه اي روزآمد و كارآمد براي امروز است. يعني شفيعي كدكني را مي شود به تعبيري ديگر بازخوان يا بازآفرين سنت در دوران جديد ناميد و تسلط و چند وجهي بودن استاد به حوزه هاي مختلف انديشه و فرهنگ ايراني اسلامي از او شخصيتي بي بديل ساخته كه در عين آنكه ژرف انديشانه از گذشته بهره هاي وافر مي برد، اين توانايي را هم دارد كه تاملش در گذشته را به جذاب ترين زبان و نظم علمي جديد به عرصه بياورد.

اين توانايي و منحصربفرد بودن را، او از چه منابع يا آبشخورهايي به دست آورده است؟

اول بايد به اين نكته توجه كنيم كه زيستي كه استاد شفيعي كدكني داشته زيست منحصر به فردي است. ايشان مسيري را پيموده كه كمتر كسي توفيق آن را داشته كه در چنين مسير متفاوتي قرار بگيرد. كسي كه از حوزه و درس مرحوم ميلاني انديشيدن را شروع مي كند و در همان حال وارد حوزه شعر و ادب معاصر مي شود و بعد هم درس و نظر قله هاي معاصر ادب و تاريخ فارسي را درك مي كند. از اديب نيشابوري بگيريد تا بديع الزمان فروزانفر و خانلري. او با تمام فروتني خود را در معرض انديشه ها و داشته هاي آنها قرار مي دهد و بعد هم وارد حوزه جديدي مي شود و حتي تحصيل در هاروارد، پرينستون و آكسفورد هم تمناي دانستن او را كفايت نمي كند. تسلط استاد شفيعي به فرهنگ جديد و قديم غرب، تسلطشان به فرهنگ جديد و قديم عرب و به فرهنگ و ادب روس را كمتر كسي مي تواند در تلازم و تعامل با هم درون خود داشته باشد. ضمن اينكه در كنار اين ها او به ادبيات، تاريخ، هنر و انديشه ايراني و اسلامي كاملا تسلط دارد و همان طور كه گفتم در اين احوالات قديم، نگاهي جديد و امروزين را با آنها همراه مي كند. شايد تعبير دكتر علي شريعتي كه درباره روشنفكر و وظايفش مي گفت بايد «استخراج گر و تصفيه كننده منابع فرهنگي» باشد درباره دكتر شفيعي كدكني كاملا مصداق دارد. او وقتي سراغ گذشته مي رود با دقت و توانايي يك نسخه شناس سره را از ناسره تفكيك مي كند و خوانش هايش از گذشته و امروز ما را به دوراني مي برد كه ما در يك شكوفايي بي نظير در تاريخ فرهنگي ايراني اسلامي قرار داشتيم. او نه تنها جواب اين سؤال را كه چرا و چگونه ما چنين دوران درخشاني را در تاريخ و فرهنگ داشتيم مي دهد بلكه گويي خود به يكي از آن چهره هاي ماندگار و بزرگ تبديل مي شود كه امروز در كنار ما زيست مي كند.

آيا ما در دوران معاصر چنين عالم دموكراتي نظير او داشته و داريم؛ آنگونه كه محمدرضا شفيعي كدكني با ذات آثار و فرهنگ برخورد كند و نگاهي مستبدانه و راوي محور نداشته باشد؟

به مساله بسيار خوبي اشاره كرديد و اين موضوع جاي بسط فراوان دارد. شايد بتوان در همان دوران باشكوه شكوفايي فرهنگ ايراني اسلامي چهره هايي از اين دست پيدا كنيم اما در دوران حاضر چنين انديشه و تجربه اي كه استاد شفيعي كدكني دارند منحصر به فرد است. او هيچ وقت در عين اين غورهاي ادبي و فرهنگي در احوال گذشتگان، هرگز بركنار از دغدغه ها و مسئوليت هايش نسبت به مردم نبوده است. از كوچه باغ هاي نيشابور بگيريد تا كاوش هايش در شعر مشروطه همواره ما اين برخورد مسئولانه ايشان با مردم را مي بينيم و اتفاقا اين ها نه تنها از عمق كارش كم نمي كند بلكه به آن مي افزايد. او از طرفي با مناعت و فروتني و از طرفي با دانش و بينش وسيعش مخاطب طيف وسيعي از مردم در سطوح مختلف قرار گرفته و همه مي توانند خود را در جايگاه گفت و گو با او قرار دهند. با اين نگاه مي توانيم بگوييم كه شما به تعبيري درست اشاره كرديد و ايشان را بايد يك انديشمند منصف و دموكرات دانست.

نكته آخر در هفتاد و نه سالگي شفيعي كدكني و درباره او...

من براي ايشان سال هاي سال زندگي با عزت و سلامت آرزو مي كنم و مي توانم بگويم هر كس در ايران و در هر ساحتي چه در علم، چه در روشنفكري و فرهنگ و چه در ساحت سياست و مسئوليت هاي اجتماعي فعاليت مي كند از مواجهه و شناخت شفيعي كدكني بي نياز نيست. او يك سرمايه نمادين براي نهاد انديشه، دانشگاه و فرهنگ در ايران است و اين اصلا سخن گزافه اي نيست. دانشجويي كه بخواهد درك درستي از استادي داشته باشد بايد او را درك كند. ايراني بايد مفهوم ايراني بودن خود را از منظر ايشان تعبير كند و يك مسلمان نيز مي تواند رابطه بي آلايش با خداي خويش را از شفيعي كدكني بياموزد.




 روزنامه ايران، شماره 6897 به تاريخ 19/7/97، صفحه 24 (صفحه آخر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 10 بار
    



آثار ديگري از " محسن بوالحسني"

  امسال نوبل ادبيات قطعاً برگزار نخواهد شد
محسن بوالحسني، ايران 9/7/97
مشاهده متن    
  زمستاني كه او خواند / به بهانه سالروز تولد خواننده اي كه زود گل كرد و زود پژمرد
محسن بوالحسني، ايران 8/7/97
مشاهده متن    
  نابغه اي مجنون كه در تاريخ گم شد / نيم نگاهي به «مقالات شمس» به بهانه هفتم مهر بزرگداشت شمس تبريزي
محسن بوالحسني، ايران 7/7/97
مشاهده متن    
  مردي كه در لحظه زندگي كرد / گفت و گو با آلبرت بيگ جاني به بهانه نكوداشت لوون هفتوان در جشنواره هايفست ارمنستان
محسن بوالحسني، ايران 5/7/97
مشاهده متن    
  گفت و گو با محمدعلي نجفي درباره هما روستا در سالروز تولد و مرگش: زوجي كه تنها دغدغه شان فرهنگ بود
محسن بوالحسني، ايران 4/7/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله تحقيقات در زبانشناسي كاربردي
شماره 2 (پياپي 902)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است