|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/7/19: سايه تهديد فضاي مجازي روي سر نخبگان فرهنگي
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6947
پنج شنبه 22 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6897 19/7/97 > صفحه 5 (فرهنگي) > متن
 
      


سايه تهديد فضاي مجازي روي سر نخبگان فرهنگي
كارشناسان حوزه هنر و رسانه در گفت و گو با «ايران» مطرح كردند

نويسنده: نرگس عاشوري

«صداي مردم» بودن از ملاك ها و معيارها براي سنجش ميزان محبوبيت چهره هاي شناخته شده در ميان مردم است. چهره هايي كه با وجود امنيت جايگاه و پايگاهي كه در سايه شهرت كسب كرده اند اما خود را از رنج ها و مشكلات جامعه بركنار نمي دانند و نسبت به آن احساس وظيفه مي كنند و صداي مردم  مي شوند براي بيان دغدغه ها و مشكلات. هنرمندان و چهره هاي فرهنگي نيز بواسطه همين ديده شدن در تنگناها و مشكلات مختلف علاوه بر توليد محصولات فرهنگي با موضعگيري در قبال كاستي ها تلاش كرده اند صداي جامعه را رساتر به گوش مسئولان برسانند. همچنين به عنوان يكي از الگوهاي مرجع در سال هاي اخير واكنش فعالانه به معضلات اجتماعي داشته و حضوري داوطلبانه در بر طرف كردن آن دارند. اين حضور خيرخواهانه از يك سو موجب تقويت حساسيت و احساس مسئوليت جامعه نسبت به بحران ها و آسيب هاي اجتماعي مي شود و از سوي ديگر پشتوانه اي محكم براي مسئولان و مديران دولتي براي حل معضلات ايجاد مي كند.

بسيج اجتماعي جامعه و صداي رساي مردم

در سال هاي اخير فضاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي فرصتي فراهم كرده تا هنرمندان در زمان بروز بحران يا آسيب هاي اجتماعي، از شهرتشان براي توجه مردم به مسائل مهم زيست محيطي و انساني استفاده كنند و با انتشار تصوير يا يك يادداشت شاخك هاي جامعه را نسبت به آن حساس كنند. ايجاد كمپين هايي در راستاي حفاظت محيط زيست و برانگيختن حساسيت مردم نسبت به بحران كم آبي، وضعيت تالاب ها، درياچه اروميه و... يا فعاليت هاي مدني و اجتماعي در خصوص كودكان كار، زنان سرپرست خانوار، كودكان بدسرپرست و... نمونه هايي از فعاليت داوطلبانه هنرمندان براي ايفاي نقش مسئوليت اجتماعي شان در ايجاد همبستگي ميان مردم براي رفع مشكلات است. علاوه بر بسيج اجتماعي جامعه براي برون رفت از يك بحران، هنرمندان صداي مردم براي بيان مشكلات، گلايه و انتقاد جامعه بوده اند و با نگاه دردمندانه جامعه را همراهي كرده و مشكلاتشان را بازتاب داده اند.

خدشه واكنش هاي آني و هيجاني بر اعتماد مردم

اگر چه اين احساس مسئوليت نه تنها در هنرمندان ايراني بلكه در اغلب چهره هاي فرهنگي و هنري جهان هم دروني شده و در سال هاي اخير فعاليت هاي سازنده خوبي از آنها گزارش شده اما گاهي موضعگيري هاي شتابزده و واكنش هاي آني و هيجاني نسبت به برخي پديده ها باعث ايجاد حواشي شده است كه به اعتقاد صاحبنظران پيامدهاي آن سلب اعتماد جامعه نسبت به اين الگوهاي مرجع است. «اكنون با بحران اظهار نظر مواجهيم و متوجه نمي شوم كه چرا بايد همكاران هنرمندم در مورد هر چيزي نظر بدهند. به همكاران خودم مي گويم كه اگر مي خواهيم جايگاه مرجعيت و اعتماد مردم نسبت به خودمان را حفظ كنيم، لازمه اش اين است كه نسبت به هرچيزي اظهار نظر نكنيم يا كمي با تامل صحبت كنيم.»اين عبارات بخشي از صحبت هاي همايون اسعديان رئيس هيات مديره خانه سينما در نشست خبري است كه حدود دو هفته پيش در خانه سينما برگزار شد.  در اين خصوص محمد مهدي فرقاني (استاد علوم ارتباطات) و پرويز اجلالي (جامعه شناس) و همايون اسعديان (كارگردان) ديدگاه هاي خود را با «ايران» در ميان گذاشته اند كه در ادامه مي خوانيد.

نگاه 1
چرا حرف هاي برخي ما را به فكر مي برد

همايون اسعديان/ فيلمساز

هنرمندان همچون ورزشكاران جزو گروه هاي مرجع هستند و مردم توجه خاصي به اظهار نظر و نوع زندگي آنها دارند. به اعتقاد من اظهارات نسنجيده راجع به هر اتفاق اين شان و منزلت را به مرور زير سؤال مي برد و در نهايت آنها را بي قدر و منزلت مي كند. اين عادت ما ايرانيان است كه راجع به هر چيز اظهارنظر كنيم. در خيابان ميكروفن تان را كه در اختيار مردم بگذاريد راجع به هر چيز اظهارنظر مي كنند اما قرار نيست كه گروه هاي مرجع هم چنين  واكنشي داشته باشند. راجع به خيلي از مسائل براحتي مي توان اظهار بي اطلاعي كرد يا نسبت به آن تحقيق و در خصوص آن كسب اطلاع كرد. انبوه اظهارنظرهاي بدون تحقيق به مرور شان اهالي سينما را پايين مي آورد و مرجعيت ما را از بين مي برد. صحبت هاي من به مفهوم نفي مسئوليت اجتماعي هنرمندان نيست. كمپين هاي اهالي فرهنگ از جمله حمايت از محيط زيست، حيوانات، كودكان و... بسيار هم ارزشمند است مقصود من اظهارنظر راجع به هر اتفاقي است كه در جامعه مي افتد. به عنوان نمونه يك روز بحث ميزان سهم ايران در درياي خزر راه مي افتد و هنرمندان با همان عبارات و همان سندي كه در فضاي مجازي دست به دست مي شود نسبت به اين اتفاق واكنش نشان مي دهند. از هر كدام هم بخواهيد كه بر اساس اسناد تاريخي اين مدعا را به اثبات برسانند هيچ كدام حرف تازه اي براي گفتن ندارند. چرا به عنوان يك كارگردان يا بازيگر وارد بحثي مي شويم كه تخصصي در آن نداريم، من نمي گويم كه حق اظهارنظر نداريم بلكه منظور اين است كه بدون تحقيق و با اطلاعات ناقص راجع به هر موضوعي اظهارنظر نكنيم. مردم از الگوهاي مرجع توقع دارند سنجيده صحبت كنند. لازم نيست راجع به هر موضوعي فيگور اپوزيسيون بگيريم. اگر دچار اين پوپوليسم و عوام ‎گرايي شويم و در فضاي هيجاني اظهارنظر كنيم و نه فضاي عقلايي، اعتبار سرمايه اجتماعي بودن را از دست مي دهيم. اينكه اظهارات چهره هاي فرهنگي مثل حسين عليزاده و كيهان كلهر يا محمود دولت آبادي و شمس لنگرودي عمق دارد و من سينماگر را هم به فكر وامي دارد ناشي از همين نكته است كه سنجيده با اتفاقات برخورد مي كنند و راجع به هر موضوعي اظهارنظر نمي كنند. بر همين اساس ارزش والا و جايگاهشان به عنوان هنرمند فرهيخته در بين مردم محفوظ است. اگر اين بزرگان هم راجع به هرچيز صحبت كنند فكر نمي‎كنيد دم دستي شوند و اعتبارشان را از دست بدهند؟

نگاه 2
محدوديت نه، گفتار سنجيده آري

پرويز اجلالي/ جامعه شناس

به طور طبيعي هر يك از ما بايد در ارتباط با حيطه اي اظهار نظر كنيم كه درخصوص آن اشراف و اطلاعات كافي داشته باشيم. اگر سابقه و تجربه اي در يك موضوع داشته باشيم اظهار نظرمان جدي تر و قابل اتكاست ولي وقتي راجع به موضوعاتي صحبت مي كنيم كه اطلاع كافي نداريم اظهاراتمان خالي از محتوا بوده و به طور ماهوي خيلي قابل اعتماد نيست. در شرايط فعلي، مردم در فضاي مجازي راجع به هر چيز بدون برخورداري از اطلاعات كافي اظهارنظر مي كنند، اين اتفاق از اين منظر حسن است كه هر كسي مي تواند نظر شخصي اش را بيان كند اما بايد بدانيم كه اين نظرات بخصوص از جانب چهره هاي شناخته شده بي تاثير نخواهد بود.به عنوان مثال در كشوري مثل ايران كه ساختار نظام سياسي آن جاافتاده نيست و احزاب روشن و مشخصي هم نداريم و از سويي آگاهي سياسي، دقت نظر و تحقيق راجع به مسائل وجود ندارد اظهارنظر سياسي يك چهره شناخته شده ممكن است تبعات منفي داشته باشد. البته مقصود ما اين نيست كه اين فضا را محدود كنيم و جلوي اظهارنظرها را بگيريم اما بايد دقت كنيم كه صحبت هاي آنان به لحاظ ماهيتي ممكن است فاقد ارزش باشد. هنرپيشه ها چون معروف هستند و مردم نسبت به گفته هاي آنها حساس هستند حرف شان اثرگذاري بيشتري دارد، از همين رو سخنانشان بايد آگاهانه و بر اساس اطلاعات كافي باشد. فضاي مجازي دنياي آزاد و بدون قيد و بندي است و نمي شود مانعي بر سر راهش ايجاد كرد منتهي افراد معروف بايد با مسئوليت حرف بزنند و منافع عمومي كشور را در نظر بگيرند و راجع به موضوعي صحبت كنند كه درباره اش اطلاعات دارند. وقتي حرفي يا اطلاعات كافي نداريد اظهار نظر نكنيد چون اظهارنظر و ابراز سليقه ديگران ارزش ندارد اما شما چون شهرت داريد ممكن است به حرفتان اهميت بدهند. اظهارات يك سياستمدار راجع به فلان اتفاق حساب شده و هدف دار است .اگر يك هنرمند قرار است راجع به اتفاق سياسي يا اجتماعي اظهارنظر كند بايد به موضوع اشراف داشته باشد، نتيجه اش را در نظر بگيرد و براي خودش مشخص باشد كه هدفش از بيان آن حرف چيست.در نهايت تاكيد مي كنم بحث من به هيچ وجه محدود كردن فضاي بحث و گفت وگو نيست بلكه مقصود اين است كه سنجيده و راجع به موضوعي صحبت كنيم كه از آن اطلاع داريم.

نگاه 3
كسب شهرت بيشتر يا همدلي؟

محمدمهدي فرقاني/  استاد علوم ارتباطات

در اينجا دو بحث مطرح است، اينكه فضاي مجازي فرصتي را فراهم كرده تا هر شهروند قادر به انتشار نظر و پيام خود باشد و از سويي به شكل بالقوه به آن پيام دسترسي هم داشته باشد. اين يك حق شهروندي است كه هركسي نظرش را اعلام كند و قضاوت بر عهده ديگران است اما مساله اين است كه آيا همه ما مي توانيم و قادريم كه در همه زمينه ها نظر بدهيم و نظرمان تخصصي و قابل اعتنا است؟ مانعي نمي بينم كه سلبريتي ها يا هرفرد ديگري نظرش را در فضاي مجازي منتشر كند اما بايد ديد اين اظهارنظرها چقدر دقيق، مطمئن و قابل اعتمادند؟ اين را مردم قضاوت مي كنند. به شخصه ترجيح مي دهم در اموري كه مربوط به يك شهروند مي شود و در اموري كه تخصص يا نظر دارم اعلام نظر كنم. اگر هركسي درباره حوزه هايي كه در آنها صاحب تخصص نيست اظهار نظر و بحث كند ممكن است اعتبار خودش زير سؤال برود. ولي در عين حال نمي توان اين حق را از كسي گرفت كه اظهارنظر نكند، اما بايد اين نكته را در نظر گرفت كه اين گونه اظهارنظرها عملا همان اشكالاتي را به وجود مي آورد كه ما در انتقاد نسبت به روزنامه نگاري غربي مطرح مي كنيم، يعني بحث قهرمان پروري و قهرمان سازي هاي دروغين و كاذب. سؤال اين است كه آيا سلبريتي ها براي كسب شهرت بيشتر و مطرح كردن بيشتر خودشان اين كار را مي كنند يا بحث دلسوزي، علاقه و احساس مسئوليت نسبت به جامعه مطرح است؟! اگر دلسوزي و علاقه است به طور قطع بايد در ساير رفتارهاي فردي و اجتماعي شان هم اين اظهارات بازتاب پيدا كند ولي اگر هدف پنهان آن كسب شهرت و محبوبيت بيشتر است، بايد بدانيم كه اين فرآيند در خدمت تجاري سازي است بنابراين بايد از هر دو منظر به اين ماجرا نگاه كرد. در پايان ذكر اين نكته لازم است كه اين اتفاق يك پديده جهاني است و در سطح بين المللي هم سلبريتي ها به اعتبار دسترسي به فضاي مجازي و امكان انتشار پيام شان به همه حوزه ها ورود كرده و اظهارنظر مي كنند كه براي آنها كاركرد دوگانه دارد؛كسب شهرت و محبوبيت بيشتر و در نتيجه تجاري سازي و  يا خدمت عمومي و همراهي و همدلي با شهروندان و جلب توجه مديران و سياستگذاران نسبت به مسائل اجتماعي.

سايه تهديد فضاي مجازي روي سر نخبگان فرهنگي


 روزنامه ايران، شماره 6897 به تاريخ 19/7/97، صفحه 5 (فرهنگي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 16 بار
    



آثار ديگري از " نرگس عاشوري"

  هنوز هم از «روز واقعه» ارتزاق معنوي مي كنم / مروري بر خاطرات ساخت ماندگارترين فيلم عاشورايي در گفت و گو با عليرضا شجاع نوري
نرگس عاشوري، ايران 27/6/97
مشاهده متن    
  بليت اسكار براي «بدون تاريخ بدون امضاء» / بخت سينماي ايران در اسكار 2019 با ساخته وحيد جليلوند
نرگس عاشوري، ايران 25/6/97
مشاهده متن    
  پناهگاهي به نام سينما / بررسي دلايل اقبال مخاطبان به سينما در 5 ماهه نخست سال
نرگس عاشوري، ايران 22/6/97
مشاهده متن    
  محمد مهدي حيدريان رئيس سازمان سينمايي در گفت و گو با«ايران»: سينما مسئوليت اجتماعي اش را فراموش نكند
نرگس عاشوري، ايران 20/6/97
مشاهده متن    
  سانسور و دغدغه فروش سينماي ملي را زمين مي زند / ميزگرد بررسي سينماي ملي با حضور جواد طوسي، عليرضا داوودنژاد و هارون يشايايي
نرگس عاشوري، ايران 20/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه دانش پيشگيري و مديريت بحران
متن مطالب شماره 4 (پياپي 804)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است