|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/7/19: فقدان انضماميت تاريخ ملي
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6903
پنج شنبه 26 مهر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6897 19/7/97 > صفحه 10 (ايران جمعه (زندگي و فرهنگ)) > متن
 
      


ضد روايت 
فقدان انضماميت تاريخ ملي


نويسنده: محمد زينالي

اسطوره ها، آيين ها را سرشار از حس و معني مي كنند. از اين طريق، آن ها فرصتي براي اجتماعي شدن و كسب معنا در آيين هاي زندگي روزمره محسوب مي شوند. مشكل اصلي ما اين است كه يادگيري را به جاي فهم آييني، به آموزش هاي اجباري محدود كرده ايم: اين همان فرايندي است كه مدرسه در جريان بارگذاري جهاني بيرون از ما و در ذهن معلم است، به دنياي درون ما انجام مي دهد. اما يادگيري از دريچه متن و گفتار مي گذرد و در ذهن و ضمير ما محفوظ و ملموس مي شود و هر چيزي براي يادگيري، با فرو رفتن در قالب تمثيل هايي خاص كه در مراحل رشد به زبان مادري فرا گرفته مي شود نياز دارد. براي اعمالي كه در آن ضعف داريم، لابد تمثيل هاي خوبي نداشته يا قصه هاي خوبي نشنيده ايم.

زباني كه به آن صحبت مي كنيم وجه بيروني احساسات بنيادين ما نسبت به هر واژه بوده و قصه ها و تمثيل ها در قالب آن براي ما محسوس، قابل تجسم و معنادار مي شوند. پيوندي كه زبان ما با تصورات و معناهاي عملي ما و ديگران دارد، دنياي بيرون را براي ما محسوس و قابل درك مي كند. از اين رو، آن چيزي كه در اين ميان نقشي حياتي دارد، زبان عاميانه يا محلي اي است كه با آن صحبت مي كنيم؛ مجموعه اي از مقوله هاي قابل فهمي كه در جريان رشد و پرورش ما با درون ما پيوند برقرار كرده است. از اين رو، براي فهم هر چيز ديگري، نيازمند آن هستيم كه آن را با سنجه هاي دنياي آشنايي كه داريم بسنجيم و تطبيق دهيم. به عبارت ديگر، ما دنياي ديگر را با دنيايي از اسطوره ها و تمثيل هايي كه در زبان خود داريم و براي ما ملموس هستند درك مي كنيم.

اصلي ترين اسطوره ها را مادران به زبان صميمي شان و در آغوش پر مهرشان به ما گفته اند. آن ها از داستان هايي مي گويند كه براي قوم، محله و دنياي محسوس آن ها آشناست. داستان هايي كه احساس را با ايما و اشاره و در جريان بازي هاي كودكانه دروني كرده اند. آن ها را مي توان در لالايي ها، تي تي ها، شعرها و داستان هاي عاميانه جست وجو كرد. ما با اين احساسات و قدرت هايي كه در اسطوره هاي ملموسش داريم به دنياي بيروني وارد مي شويم و چه بسا قصه هاي سلحشورانه اي را فرايابيم. اما چه بسا به خاطر تاريخي طولاني نوكرصفتي ناشي از دوران اختناق ارباب و رعيتي در بسياري از اعمال جمعي، به جاي دريافت خروش و سلحشوري، ميراث دار ترس و نهي از ديگران و جهان بيروني بوده و از كنشگري اجتماعي فردي و جمعي ناتوان باشيم.

معاني مدرسه اي، وقتي براي ما مفهوم مي شوند كه آن را به دنياي احساسي آشناي خود برگردانيم. پيوند ميان زبان عاميانه و زبان عالمانه، با اشباع شدن حس ما نسبت به پذيرش مفاهيم علمي برقرار مي شود و لازم است كه بين علم و درون ما، آمد و شد معنايي ايجاد شود. تا زماني كه اطلاعات دريافتي از پيرامون را در جهان حسي خود برنگردانيم و احساساتمان را خو ندهيم، دچار ابهام و بي معنايي مي شويم. جمله «ماشين ترمز دارد» بايد بتواند حس امنيت را در ما بينگيزد وگرنه يا ترمز براي ما ناآشنا است يا احساس امنيت. اگر چنين ارتباطي ميان ما و دنياي بيرون برقرار نباشد، با پديده ها همواره به صورت انباري از اطلاعات فاقد حس و تصور برخورد مي كنيم. اعمالي كه بالاجبار فرا مي گيريم، براي ما شبيه دستورات كامپيوتري يا رباتيك هستند. در اين دنياي پر از داده هاي غيرملموس، جهان بيروني مانند اشياي پلاستيكي غيرقابل هضم و جذب شده ، احساسي  نامانوس به ما خواهد داد.

همين احساسات پلاستيكي است كه موجب مي شود كمتر چيزي براي ما قابل معنا باشد. اطلاعات، علم و محصولاتي مانند ساختمان ها، خيابان ها و حتي روابط اجتماعي براي ما مسدود شده و غيرقابل تصور و نامحسوس باشند. امروزه با انباشتن اطلاعات بي ارتباط با درون مان، دنيايي ساخته ايم كه براي ما هيچگونه پيوند انضمامي و دروني ندارد. رابطه دروني ما با جهان بيرون، همواره رابطه اي مبهم، نامشخص و فاقد احساس بوده و براي محسوس كردن آن نياز به صرف حجم زيادي از انرژي و هيجان داريم تا خود را با آن پيوند دهيم. اما اين دنياي پلاستيكي هضم نشدني است و موجب خلق پس ماندهايي عجيب و غريب در درون ما مي شود.

اما اسطوره ها محصول تاريخ اند. اگر ما در ايران اسطوره هاي كلاسيك و نوشته شده در كتاب ها را داريم و در كتابخانه هاي ملي انباشته ايم، نيازمنديم آن ها را به زبان محلي هم بازنماييم. اما زبان هاي محلي، نه در كتابخانه كه در فرايند آييني شدن، فاقد دنيايي هستند كه بتواند آن را در ذيل احساسات مردم بگنجاند. اسطوره هاي محلي، نياز به بازآيين شدن و گذراندن مراحلي دارند كه آن ها را به صورت  منطقي و خرد محلي تبديل كند و همچنين نياز دارند كه تعامل با فرهنگ هاي فرامحلي و جهاني را شروع كنند. اما زمينه هاي فراگيري آن ها به دليل عدم اهتمام كافي به بالندگي اشعار، ادبيات و تاريخ محلي وجود ندارد. محل ها سرشار از انسان هاي فاقد روح و بي تاريخ هستند كه قرار است با فرهنگ ملي پيوند بخورند و اين امري سخت است.

ما بايد بتوانيم به زباني كه برايمان ملموس است قهرمان، اسطوره و آيين هاي كسب معنا داشته باشيم. در غير اين صورت، دوره اي را كه مي توان از آن به زبان رسمي وارد شد، به سختي مي گذرانيم. بسياري از ما كه زبان مادري مان فارسي نيست، ممكن است دچار «فقر اسطوره»، فقدان عامليت اقتصادي و ضعف در تكامل اجتماعي باشيم. آدم هايي كه اسطوره ندارند، قدرت ندارند. ما با همين اسطوره هاي محلي است كه زبان ها و جهان هاي ديگر را از مدرسه، شهر و جهان درك مي كنيم.

هر كسي اسطوره نداشته باشد، زبان محسوسات و دنياي او كه مي تواند دنياي بيرون را به او منعكس كند، بسيار كوچك خواهد بود. به اين صورت او نخواهد توانست تاريخي كه در كتاب هاي رسمي به زبان ديگري نوشته شده و قوانيني براي خود شكل داده را دروني كرده و بفهمد. در نتيجه هر تاريخي كه با آن مواجه مي شود، براي او احساسي ماليخوليايي از يك محيط پلاستيكي يا غيرقابل هضم خواهد داشت. لذا يك شهروند محلي ممكن است آن ارتباط عاطفي لازم را با تاريخ رسمي برقرار نكند و چه بسا نسبت به آن دلزده هم بشود. بدين صورت نداشتن فرصت آييني شدن با شعر، قصه، تاريخ، حكمت و فلسفه در هر زباني، مي تواند آن را به يك زبان بسته براي فهم زبان هاي ديگر تبديل و صاحبان آن را سرشار از احساس خستگي، دلزدگي و سركوب عاطفي كند.


*پژوهشگر فرهنگ عامه


 روزنامه ايران، شماره 6897 به تاريخ 19/7/97، صفحه 10 (ايران جمعه (زندگي و فرهنگ))

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 12 بار
    



آثار ديگري از " محمد زينالي"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Advances in Environmental Technology
شماره 1 (پياپي 12)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است