|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/7/19: در مسير تاريخ
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6905
يك شنبه 29 مهر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6897 19/7/97 > صفحه 17 (ايران جمعه (تاريخ)) > متن
 
      


در مسير تاريخ


نويسنده: حسن مجيدي

20 مهر 1313 

افتتاح آرامگاه فردوسي

شهريور سال 1307 كار ساخت آرامگاه شاعر حماسه سراي ايران «حكيم ابوالقاسم فردوسي» ( 411- 329 هجري قمري) در طوس خراسان آغاز شد. پس از تكميل بنا، كه يكبار ساخت آن متوقف و تخريب شد، در ساعت 4 بعدازظهر روز جمعه 20 مهرماه سال 1313 با حضور «رضاشاه»، مستشرقين و ايران شناسان سراسر جهان، مقامات فرهنگي و ادبي، وزيران، نمايندگان مجلس، مديران جرايد، قنسول ممالك خارجه و رؤساي دواير و ادارات دولتي گشايش يافت. روزنامه كوشش در گزارشي از اين مراسم ، مي نويسد:

 «در اين مراسم اعليحضرت همايوني پشت ميز خطابه قرار گرفته و نطق ذيل را ايراد فرمودند:

بسيار مسروريم از اينكه بواسطه پيش آمد جشن هزار ساله فردوسي موفق مي شويم كه وسايل انجام يكي از آرزوهاي ديرين ملي ايران را فراهم آوريم و با ايجاد اين بنا، درجه قدرداني خود و حق شناسي ملت ايران را ابراز كنيم. رنجي را كه فردوسي طوسي در احياي زبان و تاريخ اين مملكت برده است، ملت ايران همواره منظور داشته و از اينكه حق آن مرد بدرستي ادا نشده متاسف و ملول بوده است.اگرچه افراد ايرانيان با علاقه اي كه به مصنف شاهنامه دارند، قلوب خود را آرامگاه او ساخته اند، وليكن لازم بود اقدامي به عمل آيد و بنايي آراسته شود كه به صورت ظاهر هم نماينده حق شناسي عمومي ملت باشد. به همين نظر بود كه امر داديم در احداث اين يادگار تاريخي بذل مساعي به عمل آيد. صاحب شاهنامه با افراشتن كاخي بلند كه از باد و باران حوادث گزند نمي يابد نام خود را جاويدان ساخته و از اين مراسم و آثار بي نياز مي باشد و ليكن قدرداني از خدمتگزاران، وظيفه اخلاقي ملت است و از اداي حق نبايد فروگذار كرد. مسرت و خرسندي خاطر ما به درجه كمال رسيد از اينكه مشاهده كرديم جماعتي از دانشمندان كه دوستان ما و دوستان صنايع و ادبيات ما هستند، از اكناف جهان و از راه هاي دور به آرامگاه حكيم سخن پرور ما شتافته و در اظهار شادماني و قدرداني با ما همقدم شده اند. با ابراز خشنودي و خرسندي از اين احساسات محبت آميز حضار را به اجراي مراسم افتتاح دعوت مي كنم.

بعد از اداي اين سخنان «ارباب كيخسروشاهرخ» قيچي مخصوص كه در سيني سنگي گذارده شده بود را تقديم و با قطع نوار سه رنگ، بناي باشكوه فردوسي با بازديد شاه و مدعوين رسما افتتاح شد و پس از يادداشت در دفتر يادبود از سوي ميهمانان، مراسم در ساعت 5 بعدازظهر با ترك موكب ملوكانه به پايان رسيد.»

تاريخچه احداث بناي اول

به نوشته «نظامي عروضي» با مرگ فردوسي در سال411 هجري قمري، به دليل پيروي وي از مذهب شيعه، از دفن جنازه فردوسي در گورستان عمومي شهر جلوگيري شد. در نتيجه پيكر او را به داخل شهر تابران طوس بازگردانده و داخل باغچه ‏اي كه به وي تعلق داشت دفن كردند. در سال 1302 هجري قمري، ميرزا عبدالوهاب خان شيرازي نصيرالدوله (آصف الدوله)، والي وقت خراسان، گور ناپيداي فردوسي را يافت و بنايي ساده بر آن ساخت. گذشت زمان بار ديگر فردوسي و گور او را از يادها برد.

مبادت فراموش گفتار من/ اگر دور ماني ز ديدار من

در سال 1301 هجري شمسي، گروهي از رجال سياسي- فرهنگي براي ارج نهادن بر مفاخر و حفظ و نگهداري، تعمير و احياي بناهاي تاريخي جمعيتي به نام «انجمن آثار ملي» به رياست «محمدعلي فروغي» و نيابت سيد حسن تقي زاده تشكيل دادند. يكي از اولين اقدامات اين انجمن ساخت بنايي براي حماسه سراي ايراني بود. انجمن در سال 1303 از مجلس شوراي ملي درخواست مساعدت كرد. در بهمن سال 1304 لايحه اي در مجلس به تصويب رسيد كه به موجب آن تمبري به نام فردوسي چاپ و درآمد آن مستقيما به ساختن آرامگاه اختصاص يابد. همزمان با اين مجوز، انجمن آثار ملي با انتشار بيانيه اي از مردم خواست كمك هاي مالي خود را جهت ساخت بناي جديد آرامگاه فردوسي به حساب انجمن واريز كنند. در ارديبهشت سال 1305 ارباب كيخسرو شاهرخ نماينده زرتشتيان در مجلس، از سوي انجمن آثار ملي براي تعيين مكان دقيق مدفن فردوسي راهي طوس شد. او با مراجعه به متون ادبي و تاريخي و تحقيقات بسيار به جست و جوي محل پرداخت و باغي را كه در آن روزگار متعلق به «ميرزا محمدعلي قائم مقام التوليه» بود، پيدا كرد. با همكاري مقامات استان، سراسر باغ كاوش شد كه در نهايت تخت گاهي به طول 6 متر و عرض 5 متر يافت شد و بدين ترتيب محل مدفن فردوسي مشخص شد. حاج ميرزا محمدعلي باغ را كه به مساحت بيست و سه هزار مترمربع بود، براي ساخت آرامگاه به شاه تقديم كرد و او نيز آن را به انجمن آثار ملي بخشيد.در 29 تير 1306 قانوني به تصويب مجلس رسيد كه ماده واحده آن اين بود:«مجلس شوراي ملي به اداره مباشرت مجلس اجازه مي دهد كه از صرفه جويي هاي 1306 مجلس شورا مبلغ بيست هزار تومان براي ساخت مقبره فردوسي اختصاص دهد تا علاوه بر وجوه اعانه كه توسط انجمن آثار ملي براي همين منظور جمع آوري شده است با نظارت اداره مباشرت مجلس صرف شود.»

 با اين مبلغ و ساير مبالغ جمع آوري شده توسط انجمن كه حدود 60 هزار تومان بود، كار ساخت آرامگاه و محوطه آن در سال 1307 در مساحتي حدود سي هزار متر در شهر طوس در بيست كيلومتري شهر مشهد آغاز شد.  نقشه بنا به «آندره گدار» معمار و باستان شناس فرانسوي سپرده شد پس از مدتي اختلاف نظر و مخالفت محمد علي فروغي به نقشه سقف هرمي گدار، كه به شكل اهرام مصر طراحي شده بود و تخريب آنچه ساخته شده، مهندس «كريم طاهرزاده بهزاد» مهندس و معمار ايراني نقشه خود را براساس سبك ايراني هخامنشي به انجمن ارائه كرد كه در 28 مهر 1312 به تصويب رسيد. معماري و ساخت ساختمان نيز به «حسين لرزاده» يكي از معماران برجسته آن دوران واگذار شد. همچنين «حسين حجار باشي زنجاني»، سنگ تراشي سنگ هاي بنا و قبر را برعهده گرفت و با همراهي بهترين حجاران، تصاوير و اشعاري از شاهنامه را بر ديوارهاي بنا حك كردند؛ سرانجام بناي آرامگاه در مساحت 945 متر و همزمان با جشن «هزاره فردوسي» در سال 1313 به اتمام رسيد.جشن هزاره، با حضور دهها خاورشناس و ايران شناس برجسته از 17 كشور جهان، مانند پروفسور «آرتور امانوئل كريستنسن» دانماركي، پروفسور «فريدريش زاره» آلماني، «جان درينك واتر» انگليسي، پروفسور «هانري ماسه» و «ژرژ كونتنو» خاورشناسان فرانسوي و نزديك به چهل نفر از اديبان و دانشمندان ايراني در دوازدهم مهر 1313 به رياست نخست وزير وقت محمد علي فروغي تشكيل و تا بيستم مهر آن سال ادامه پيدا كرد وآرامگاه فردوسي، روز بيستم مهرماه 1313 با سخنراني رضاشاه در طوس خراسان گشايش يافت.

تاريخچه احداث بناي دوم

چند سال بعد آرامگاه به دلايل مختلف ازجمله نبود محاسبه دقيق وضعيت آب هاي زيرزميني ناحيه طوس و نا آشنايي سازندگان به فنون بررسي جنس خاك و استفاده نكردن از مصالح مناسب، شروع به نشست كرد. بنابراين انجمن آثار ملي در سال 1343 يعني پس از سي سال دستور تخريب و بازسازي آن را صادر كرد. كار ساخت بناي جديد با الهام از آرامگاه كوروش و معماري دوره هخامنشي و عناصر تزئيني عصر فردوسي در قرن چهارم هجري قمري، در 900 مترمربع زيربنا، با مصالح مقاوم و مرغوب مانند سيمان، آهن و سنگ، در سال 1343 توسط مهندس «هوشنگ سيحون» آغاز و پس از چهار سال در سال 1347 به پايان رسيد.

24  مهر 1323

پايان «ان^ك^~سيون»

صبح روزيكشنبه 22مهر ماه سال1323 «احمد احمدي» معروف به پزشك احمدي، طبيب مخصوص بهداري زندان نظميه تهران كه با روش ان^ك^~سيون و تزريق آمپول هاي داغ، آمپول هوا و... آزاديخواهان و ناراضيان سياسي را راحت مي كرد و پس از اشغال ايران توسط متفقين و خلع سلطنت رضا شاه در شهريور 1320 به كشور عراق گريخته و توسط ماموران نظامي دولت عراق دستگير و به مقامات ايران تحويل شده بود، در 30 بهمن 1322 از طرف دادگاه ديوان عالي جنايي، جرم وي محرز و بنا به ماده 170قانون مجازات عمومي به اعدام محكوم شده، در ميدان توپخانه، بر بالاي دار رفت. ساعت شش و بيست دقيقه طناب به گردن احمدي بسته شد و چند دقيقه بعد در بالاي دار جان داد. يك ساعت جنازه احمدي بالاي دار بود و جمعيت از اطراف به تماشا مي آمدند. سپس با اتومبيل نعش كش به گورستان براي دفن برده شد.

روزنامه كوشش - دوشنبه 23 مهر 1323

23 مهر 1347

مرگ استاد بهزاد

مرگ استاد بهزاد تاثر هنرمندان و مردم ايران را برانگيخت. سيل نامه ها و تلگرام هاي تسليت به خانه شماره 91 خيابان ساسان كه استاد بهزاد سال ها در آن تابلوهاي سحر آميزش را مي آفريد سرازير شده است. اين خانه همچنين شاهد دردها و رنج هاي هنرمند ملي ايران از بيماري طولانيش بود. استاد در اين خانه كه در 48 ساعت اخير به صورت ماتم سراي هنرمندان و هنردوستان تهران در آمده است تابلوهايش را نگهداري مي كرد و مدام بر آنها مي افزود و مي كوشيد مرحله تاريخي جديدي را كه در هنر مينياتور پديده آورده بود، در عصر خويش به كمال برسد... استاد بهزاد براي دنيا يك هنرمند و براي ايران يك قهرمان ملي بود، چون در دنيا، از طريق ذوق سرشار خود هنر مينياتور را از زوال نجات داد و در ايران به آن جنبه ملي و ايراني داد و از صورت مغولي آن را خارج كرد و اين امر را جز علاقه عميق بهزاد به وطنش به چيز ديگري نمي توانيم تعبير كنيم.

بيماري استاد بهزاد سابقه طولاني داشت و در تمام اين مدت مورد توجهات خاص شاهنشاه بود، حتي دو بار به دستور ايشان براي معالجه به اروپا اعزام شد و به طور مرتب از كمك هاي دربار برخوردار بود. از طرفي وزارت فرهنگ و هنر...دائما مراقب حال استاد فقيد شادروان بهزاد بود و در هر مورد از كمك هاي لازم به او دريغ نمي كرد و تجليلي كه سه ماه قبل از استاد به بهترين صورت به عمل آمد و عنوان استاد افتخاري دانشكده هنرهاي زيبا به وي تقديم شد، نمونه اي از توجه خاص وزارت فرهنگ وهنر به استاد ودر پيروي از نيات شاهنشاه بود.

روزنامه اطلاعات - سه شنبه 23 مهر سال 1347


*مسئول صفحه تاريخدر مسير تاريخ


 روزنامه ايران، شماره 6897 به تاريخ 19/7/97، صفحه 17 (ايران جمعه (تاريخ))

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار
    



آثار ديگري از " حسن مجيدي"

  در مسير تاريخ
حسن مجيدي*، ايران 5/7/97
مشاهده متن    
  در مسير تاريخ
حسن مجيدي *، ايران 15/6/97
مشاهده متن    
  بهره برداري از لوله كشي آب تهران / 20 مرداد 1332
حسن مجيدي*، ايران 18/5/97
مشاهده متن    
  انتشار اطلاعات به روايت عباس مسعودي / نوزدهم تير 1305، تولد ماندگارترين روزنامه ايران
حسن مجيدي*، ايران 19/4/97
مشاهده متن    
  رندانه حذر كنيد ياران ز پليس! / اول تير سال 1292 خورشيدي، تاسيس نيروي پليس در ايران
حسن مجيدي*، ايران 5/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه نفت و پالايش
متن مطالب شماره 62، مهر 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است