|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/7/19: تضرع راه درمان دردها و بلاها
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22073
پنج شنبه 22 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 22023 19/7/97 > صفحه 6 (معارف) > متن
 
      


تضرع راه درمان دردها و بلاها


نويسنده: علي مسرور

نويسنده در نوشتار پيش رو درباره يكي از راهكارهاي اساسي علاج تكبر و خودبرتربيني در انسان يعني تضرع و انابه به درگاه خدا سخن گفته و آن را زمينه ساز حل بسياري از مشكلات و دردها و مصيبت ها دانسته است.

***

انسان در زندگي روزانه خويش با هزاران مشكل و درد و رنج دست به گريبان است. بسياري از مردم نمي دانند چرا هرچه سنگ است جلوي پاي لنگ است؛ در حالي كه اگر به فلسفه آفرينش و حكمت خلقت انسان توجه مي كردند و به پروردگاري خداوند هستي ايمان و باور مي داشتند، به آساني و سادگي درمي يافتند كه هيچ چيز در عالم بي هدف و حكمت تحقق نمي يابد و هر نعمت و نقمتي ريشه در رفتارها و كردارها و نيز نيات و مقاصد آشكار و نهان آدمي دارد و اين گونه نيست كه برگي از درختي به حكمت و علم و مشيت الهي فرو افتد.

بر اساس بسياري از آيات و روايات، درصد بيشتر مشكلات و دردها ريشه در گناهان و خطاهاي آدمي دارد و به شكل مجازات تنبيهي و يا تذكري براي انسان و جامعه بروز مي كند و تنها درصد كمي از مشكلات و سختي هاست كه ريشه در مسئله ابتلاء و آزمون هايي دارد كه خداوند به سبب آن مي كوشد تا برخي از قوا و توانمندي هاي شخص را فعليت بخشد و او را به مقامات عالي تر و برتر برساند. بر اين اساس بايد گفت بسياري از بلاها و دردها و رنج ها پاسخ هاي طبيعي به كردارهاي ماست و بازتاب اعمال و رفتاري است كه در پيش گرفته ايم. از اين رو سخن از دستاوردهاي بشري «بما كسبت ايدي الناس» است كه اين گونه خود را در زندگي روزانه مردم نشان مي دهد و آدمي را به رنج و سختي مي افكند.

راهكارهايي كه قرآن براي رهايي و نيز درمان دردها و مشكلات پيش آمده به سبب كردارهاي نادرست و خطا بيان مي كند اموري است كه موجب مي شود تا انسان در هنگام عمل به آنها در انديشه رود و جايگاه و نيز وظيفه و مسئوليت خود را به عنوان انسان بفهمد و بدان عمل كند.

استغفار و توجه به خدا، راه حل آمرزش خطاها

از جمله راه هايي كه قرآن براي رهايي از بسياري از مشكلات و دردها و رنج ها و نيز كمبودهاي مادي و مالي بيان مي كند، راهكار استغفار و توبه است. هرچند كه براي توبه و استغفار شرايط و آداب خاصي در آيات و روايات بيان شده است كه انجام آن براي تحقق استغفار و توبه واقعي و نصوح لازم و ضروري است و مي بايست بدان عمل شود، ولي يكي از روش هايي كه در اينجا مورد تاكيد قرار مي گيرد عبور از مقام تكبر است؛ زيرا بسياري از رفتارهاي زشت و خطاي انساني برخاسته از نوعي تكبر و غروري است كه به وي دست مي دهد.

به اين معنا كه هر كسي به سبب عدم توجه و يا عدم شناخت جايگاه خود و خدا در هستي رفتار و كرداري را در پيش مي گيرد كه او را به گرفتاري مي افكند؛ زيرا رفتارش برخاسته از نوعي تكبر در قبال خداوند است. شخصي كه خداوند را به عظمت و جلال واقعي اش بشناسد، هرگز رفتاري بيرون از دايره آموزه هاي وحياني اوامر و نواهي الهي انجام نمي دهد و مي كوشد تا كارها را به بهترين وجه ممكن به درستي به سرانجام برساند. شناخت جلال و جبروت الهي و توجه به مقام كبريايي و عظمت او در كنار توجه به فقر ذاتي خويش، موجب مي شود تا نوعي خوف و هراس در انسان پديد آيد كه او را از ارتكاب محرمات و يا ترك واجبات بازمي دارد.

در سوره انسان(دهر) كه به بيان رفتار خاندان عصمت و طهارت اختصاص دارد، بيان شده كه ايشان با آنكه عبادت و رفتارهايشان حتي در اطعام ديگران به سبب حب الله و وجه الله است ولي درك عظمت و توجه به خدا و بروز و ظهور وي در روز قيامت در مقام قهاريت و جلال موجب شده است كه هم خود ايشان و هم خداوند سخن از ترس و خوف و خشيت ايشان به ميان آورند.

اين بدان معناست كه هرچه شناخت و نيز توجه آدمي به خداوند افزايش يابد خشيت و خوف از وي نيز افزايش مي يابد. از اين رو امام سجاد(ع) كه زين العابدين خاندان عصمت و طهارت است هنگام وضو و به نماز ايستادن، رخسارش دگرگونه مي شد و از خشيت خداوندي مي لرزيد.

بر اين اساس گفته اند كساني كه خطا مي كنند يا نسبت به خداوند و مقام و جايگاه وي در هستي شناخت درست و كاملي ندارند و يا هنگام خطا، متوجه جايگاه خود و خدا نيستند رفتاري تكبرآميز بروز مي دهند و با كس شمردن خويش در برابر خداوند مرتكب گناه و خطا مي شوند. بر اين اساس راهكاري كه قرآن براي رهايي از تكبر نشان مي دهد، راهكاري است كه موجب مي شود تا شخص با عمل به آن، از دام تكبر و آثار آن رهايي يابد و بسياري از مشكلات وي برطرف شود؛ زيرا هر مشكل و سختي و نيز درد بي درماني ريشه در گناه و خطا دارد كه به سبب تكبر و خودبرتربيني و عدم توجه به خدا و ذكر او پديد آمده است. براين اساس است كه تضرع به معناي اظهار ذلت و ضعف در برابر خداوند به عنوان يكي از مهم ترين راهكارهاي دردهاي بي درمان و رفع و يا دفع بلا و مشكلات در آيات قرآني معرفي شده است. 

چيستي تضرع

براي اينكه درك درستي از راه درمان خطاها و تكيه داشته باشيم به بيان چيستي و اهميت تضرع در آموزه هاي قرآني مي پردازيم. بنابر آيات قرآن، هنگامي كه بر انسان مصبيت و بلا و دردي وارد مي شود، مي بايست به علل ايجاد و عوامل تحقق آن بينديشد. قرآن چنان كه گفته شد ريشه بسياري از مشكلات و مصيبت هاي بشري را در عملكرد نادرست وي مي داند؛ هر چند كه برخي از آنها را به سبب دستيابي به مقامات عالي مي داند ولي از آنجا كه صاحب ابتلا و آزمون، در مقامي است كه خود در مي يابد كه مورد آزمون و ابتلاي الهي قرار گرفته است به سادگي مي تواند تفاوت مصيبت و آزمون را دريابد. از اين رو نمي توان گفت كه شخص ممكن است دچار شك و ترديد شود كه آنچه بدان گرفتار آمده است آيا مصيبت است يا آزمون؟ براين اساس مي بايست اصل در بلايا و مصيبت ها را بازتاب اعمال زشت و خطا و گناه دانست. براي رهايي از اين مصيبت ها قرآن راهكار تضرع را پيشنهاد مي كند كه نوعي عمل براي بازگشت و شناخت و توجه به خدا و جايگاه و مقام كبريايي اوست.

علامه طباطبايي در تفسير ارزشمند الميزان مي فرمايد انسان هنگامي كه با مصيبتي روبه رو مي شود در آغاز به صورت پنهاني نجات خود را از خدا مي خواهد اما با شدت گرفتن مصيبت و ظهور آثار نوميدي و انقطاع از اسباب، بدون نگراني از اطلاع ديگران به صورت علني خداوند را مي خواند و اين همان معناي تضرع است كه در برخي آيات در مقابل «خفيه» قرار گرفته است. (الميزان ج7 ص 133)

تضرع از آنجا اهميت مي يابد كه گناه و خطا در حقيقت نوعي گستاخي و تكبر در برابر خداونداست. كسي كه تضرع مي كند به نوعي تذلل و كوچكي خويش را مي نماياند.

از اين رو يكي از رسالت هاي پيامبران در آيه 42 سوره انعام و نيز 94 سوره اعراف ايجاد زمينه هاي تضرع خلق دانسته شده است؛ زيرا با ايجاد شناخت و توجه دادن مردم به خدا موجب مي شوند تا در برابر خداوند خاضع و خاشع شده و تذلل و تضرع نمايند. تضرع اختصاص به مردم عادي ندارد بلكه هركسي كه داراي شناخت بيشتري نسبت به خدا باشد و ملتفت عظمت و كبريايي او شود به طور طبيعي به اظهار تذلل و تضرع مي پردازد و كساني كه به سبب هر امر دروني چون وسوسه ابليس دچار خطا يا ترك اولي شدند مي بايست به دامن تضرع بياويزند چنان كه حضرت آدم(ع) اين گونه عمل كرد.

زمينه هاي تضرع

براي زمينه هاي تضرع مي توان به اموري اشاره كرد كه از جمله آنها شناخت است؛ زيرا شناخت در كنار توجه و التفات موجب مي شود تا حالتي از تضرع و تذلل در انسان پديد آيد.

بنابراين مي توان گفت كه غفلت (اعراف آيه 205) و قساوت قلب (انعام آيه 43) و همچنين تزيين شيطان (همان) و خود برتربيني كه به سبب رفاه پديد مي آيد از مهم ترين علل و عواملي است كه تكبر و گناه و خطا را ايجاد و مانع تضرع شخص مي شود.

آثار و كاركردهاي تضرع

چنان كه گفته شد تضرع بهترين ابزار براي رهايي انسان از مشكلات و مصيبت ها و دردهاي بي درمان است. خداوند در آيه 42 و 63 سوره انعام و 94 سوره 94 و 53 سوره نحل رهايي از مشكلات و گرفتاري ها را به تضرع مرتبط كرده است. رهايي از عذاب هاي گوناگون نيز تنها از راه توبه و استغفار و تضرع امكان پذير است. (مومنون آيه 64 و 76) براي درخواست نصرت و ياري نيز از تضرع مي توان بهره گرفت. (مومنون آيات 64 و 65) بنابراين تضرع دو كاربرد درباره بلاها دارد كه هم موجب دفع بلاهاي محتمل و هم رفع بلاهاي پيش آمده مي شود، همچنين براي جلب نعمت نيز مي توان از آن بهره برد.

از آنجا كه تضرع بيانگر تذلل در برابر خداوند است هرگونه پرهيز از آن به معناي تجاوزگري (اعراف آيه 55، 94 و 95) و ظلم به خويش (انعام آيه 43 و 45) و دوري از محبت خدا (اعراف آيه 55) دانسته شده است و شخص به اين دليل مستحق توبيخ و سرزنش الهي (انعام آيه 42 و 43) مي شود.

از ديگر كاركردهاي تضرع به پيشگاه خداوند در هنگام سختي ها و مشكلات، مصونيت يابي از عذاب هاي ناگهاني است. (انعام آيه 42 و 44 و نيز اعراف 94و 95 و مومنون 76 و 77) بخشي از پيامبران براي قرار گرفتن در زمره صالحان و ديگر مقامات عالي انساني به تضرع، به عنوان يك راهكار توجه داشته اند، از جمله حضرت يونس (ع) با تضرع به پيشگاه خداوند توانست در جرگه صالحان قرار گيرد. (آيه قلم 46 و 50) 

تضرع راه درمان دردها و بلاها


 روزنامه كيهان، شماره 22023 به تاريخ 19/7/97، صفحه 6 (معارف)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 34 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش هاي مديريت عمومي
متن مطالب شماره 40، 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است