|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/8/5: بحران نظام بين الملل
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4226
سه شنبه 15 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4218 5/8/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


جهان 2 
بحران نظام بين الملل


نويسنده: سعيد عابدپور

بحران در نظام بين الملل كه اكنون با رفتار دولت امريكا در ناديده گرفتن مشروعيت و تماميت ارضي كشورها رخ مي دهد و نتيجه آن تجاوز نظامي و مداخله غيرقانوني به افغانستان، عراق، ليبي و سوريه؛ خروج از نهادهاي بين المللي، رشد بي سابقه گروه هاي افراطي؛ نابرابري بيشتر جهاني، آوارگان، تشديد مهاجرت ها و بحران فراگير در محيط زيست است، دو ريشه و علت اساسي دارد. اين بحران نخست ريشه در ساختار نامناسب سازمان ملل به ويژه شوراي امنيت است. نظم كنوني جهان كه بعد از جنگ جهاني دوم و بر پايه ويرانه هاي آلمان نازي و با تشكيل سازمان ملل ايجاد شده؛ غيرعادلانه، مولد تضادها، تنش ها و جنگ هاست. سازمان ملل جايگاه مهمي دارد. قطعنامه هاي مصوب آن پايه هاي حقوق بين الملل را در عصر حاضر تشكيل مي دهند. تاكنون نزديك به 2440 قطعنامه تصويب شده كه عامل مهمي در ايجاد نظم موجود جهاني است، قطعنامه هايي كه گاه با استفاده از لابي كشورهاي قدرتمند خلاف نظم جهاني و ايجاد جنگ ها و تنش ها و نابرابري ها تصويب شده است.

نظم جهاني كه سازمان ملل، محور اساسي آن است اكنون دچار بحران ساختاري است. اين بحران در تركيب اعضاي شوراي امنيت است و پنج قدرت بزرگ درباره سرنوشت ملت ها تصميم مي گيرند. در اين شورا كشورهاي پهناوري چون هند، برزيل، نماينده اي از جهان اسلام، آلمان و ژاپن حضور ندارند. نابرابري وقتي بارز و شفاف مي گردد كه عدم حضور يك نماينده از جهان اسلام يك ميليارد و پانصد ميليون نفري يا نماينده اي از هند با جمعيتي بالغ بر يك ميليارد نفر را شاهديم.

بحران دوم، بعد اقتصادي دارد و تقريبا همه كشورهاي در حال توسعه و كمتر توسعه يافته را دربر گرفته است. فرقي نمي كند در ايران، مكزيك، آرژانتين يا سومالي و اتيوپي باشد. در تمامي اين كشورها، گرايش نئوليبراليسم به عنوان گرايش برتر اقتصاد سرمايه داري موجب رشد نابرابري هاي وحشتناكي شده است. اين بحران نتيجه غلبه اقتصاد بر ايدئولوژي و نشانه غلبه توصيه هاي بانك جهاني و صندوق بين المللي پول و در مجموع تصميمات گروه «بيلدبرگ» بر گرايش هاي بومي و ملي در اقتصادهاي كشورهاست. زماني كه با پايان جنگ سرد، صداي پايان ايدئولوژي و غلبه نئوليبراليسم از طرف متفكران غربي شنيده شد، كمتر كسي فكر مي كرد غلبه اين گرايش در روابط بين الملل به معناي جهان تك قطبي و غلبه وحشتناك سرمايه داري بر ساير اشكال اقتصاد باشد. شكي نيست تفكر آزادي و دموكراسي در چارچوب صدور اين گرايش اقتصادي از سوي غرب مصادره و به ابزار سلطه بر كشورها منجر شده است. بحران نظام بين الملل در سازمان ملل و توزيع نابرابر ثروت جهاني خود را مي نمايد.

بحران گسترده بيكاري به ويژه جوانان، بحران مهاجرت ها، اختلاس و رانت خواري، بحران ديون خارجي و شكاف عميق بين فقير و غني؛ تنها بخشي از نتايج صدور ارزش هاي نئوليبرال است. توصيه هايي كه با ترويج اقتصاد نئوليبرالي انجام مي شود با هدف نابودي اقتصادهاي دولتي و نيمه دولتي، اقتصادهاي بومي منجر به فروپاشي اين اقتصادها و توليد بحران هاي هويت منجر شده است كه افراط گرايي پاسخي به اين بحران در كشورهاي فاقد جامعه مدني است. يك نمونه از عملكرد اقتصاد بازار در منطقه يوگسلاوي سابق است. در اين كشور، بنگاه هاي دولتي موفق با توصيه هاي بانك جهاني خصوصي سازي و نهايتا ورشكست اعلام شدند. زماني نماينده بانك جهاني در سارايوو به اينجانب گفت، ما به هر شكلي به دنبال خصوصي سازي حتي به قيمت فساد و اختلاس هستيم. اين تفكر به شكل فاجعه آميزي به از بين رفتن اقتصاد يوگسلاوي به عنواني يكي از موفق ترين نمونه هاي اقتصاد سوسياليستي و نيمه دولتي منجر شد. يك نمونه بارز اين روزها ورشكستگي بزرگ ترين كارخانه كشتي سازي كرواسي است. اين كارخانه زماني 20 هزار كارگر داشت و محصولات خود را در بهترين كيفيت به كشورهاي مختلف از جمله ايران صادر مي كرد. ولي اكنون دولت با اتخاذ سياست عدم حمايت از اين كارخانه، به تدريج در حال بستن اين كارخانه و سپردن زمين بازي دست صنايع غربي است. اين موضوع درباره صنايع موفق كشورمان از جمله ارج رخ داد كه قرباني عدم حمايت دولت و اجراي سياست هاي نئوليبراليستي با عنوان اقتصاد بازار شدند.

نابرابري در توزيع ثروت جهاني بعد نگران كننده اي دارد. 10درصد از جمعيت جهان 84درصد ثروت جهاني را در اختيار دارد. 35درصد از مردم جهان اكنون با كمتر از دو دلار روزانه زنذگي مي كنند. در جهان بيش از 9 ميليون مولتي ميليونر زندگي مي كنند كه از اين تعداد بيش از 1700 مولتي ميلياردر هستند. اين 1700مولتي ميلياردر، 8درصد از توليد ناخالص ملي جهاني يعني ثروتي برابر توليد ناخالص ملي ژاپن را دارند. روند اقتصاد جهاني كنوني، افزايش تعداد اعضاي باشگاه مولتي ميلياردرها به قيمت شكاف عميق تر بين فقير و غني است. رقم بدهي هاي جهاني اكنون دويست برابر بيش از توليد ناخالص ملي همه كشورهاست. 98درصد از جمعيت جهان بدهكار هستند، اين بدهي ها چه در شكل دولتي و چه فردي، فشار بزرگي بر مردم جهان دارند. مردم بايد تاوان سياست هاي نادرست و عملكردهاي تبهكارانه سياستمداران را بدهند. در نقاطي مانند مكزيك، گواتمالا، برزيل، عراق، ليبي و غيره؛ مردم قرباني مستقيم طبقه حاكمه هستند. رشد ديون به معناي فروش هر چه بيشتر فروش مواد خام ازجمله نفت و گاز و ساير مواد معدني، مصرف گرايي بيشتر، بالا بردن هزينه هاي تسليحاتي و افزايش هزينه هاي سركوب و بي هويتي گسترده است. رشد مولتي ميلياردرها در كشورهاي در حال توسعه و توسعه نيافته با اختلاس و رانت خواري همراه است.

بحران بيكاري مختص خاورميانه و امريكاي لاتين و آفريقا نيست. در كشورهاي جنوبي اروپاي غربي در كشورهاي ايتاليا، اسپانيا، پرتغال و يونان بيش از 40درصد جوانان بيكارند و در كل جهان نرخ بيكاري جوانان بيش از 50درصد است. بيكاري با افزايش ديون خارجي در ارتباط است. افزايش ديون خارجي نيز مربوط به كاستن از قدرت توليد در كشورها و توليد نرخ بيكاري بيشر است. ديون خارجي تنها مختص يونان و اسپانيا نيست، بلكه كشورهايي چون بلغارستان، روماني و كرواسي كه از اعضاي جديد اتحاديه اروپا هستند هم به تدريج وارد باشگاه كشورهايي با ديون خارجي بالا مي شوند. رقم بيكاري در كشورهاي امريكاي لاتين، خاورميانه و آفريقا فراتر از كشورهاي فقير اروپايي است و اين مساله عامل مهمي در بي ثبالتي اين مناطق ايفا مي كند. اگر نگاهي به پديده «بهار عربي» و افزايش بي سابقه «گروه هاي افراطي مسلح» بكنيم، ميليون ها جوان ناراضي ستون فقرات نيروهاي افراط گرا را تشكيل مي دهند. اعضاي داعش، بوكوحرام، الشباب، القاعده و ده ها گروه ديگر نظامي، جوانان ناراضي هستند كه به راحتي با اندك تبليغات و مقداري پول جذب اين سازمان هاي مخوف شده اند.

سوال اين است كشور ما در چالش با اين دو بحران گسترده جهاني چه مي تواند بكند؟ تجربه نشان داده تاكيد بر سازمان همكاري اسلامي كه عربستان سعودي محور آن است، نمي تواند نقشي در تغيير ساختار شوراي امنيت يا همكاري هاي موثر بين كشورهاي مسلمان ايفا كند. بازگشت به جنبش غير متعهدها و بازسازي و احياي آن، شايد مهم ترين گرايشي است كه از سياست خارجي كشورمان انتظار مي رود. باقي ماندن سياست خارجي كشورمان در فضاي تقابل با امريكا، فرصت هاي تقويت جنبش غيرمتعهدها، «بريكس» و ساير ائتلاف هاي مهم تاثيرگذار و احتمال تغيير در شوراي امنيت را از ما مي گيرد.

دوم لزوم تصحيح يا تغيير در رويكرد اقتصاد نئوليبرال يا سياست تعديل اقتصادي است كه بعد از دفاع مقدس آغاز شد. اين تغيير نبايد در حد ارايه بن كارگري و كارمندي و افزايش چند درصد حقوق باشد. تغييرات بايد ساختاري و با هدف حمايت از توليد ملي باشد. حل مشكل اختلاس و رانت خواري و حل بيكاري و ساير معضلات اجتماعي ريشه در تغيير اين رويكرد و بازگشت به مفهوم اقتصاد مختلط دارد. مفهوم اقتصاد مقاومتي بدون توليد گسترده و حمايت از صنايع بومي امكان پذير نيست. بايد دولتي كه چند ميليارد دلار ارز دولتي را براي واردات خودرو و تلفن همراه صرف مي كند، آن منابع را براي احياي كارخانه هايي چون شركت ارج و صدها كارخانه توليدي مهم صرف كند. گرايش نئوليبرالي اقتصاد ما كه زيركانه و رندانه به عنوان اقتصاد بازار سنتي ترجمه مي شود، تنها فرصت ها را براي دلال ها، واردكنندگان و وابستگي بيشتر به بازارهاي خارجي تشديد مي كند. راه همگرايي با اقتصاد جهاني از راه سرسپردن و عمل به توصيه هاي بانك جهاني و صندوق بين المللي پول نمي گذرد. اي كاش نگاهي به مديريت اقتصادي ماهاتير محمد و تركيه بيندازيم كه سياست هاي دولت علي رغم روابط بسيار گسترده با غرب، حمايت از توليد و تجارت بومي و مشاركت مالي و فني با كشورهاي صاحب صنعت است.

بحران نظام بين الملل


 روزنامه اعتماد، شماره 4218 به تاريخ 5/8/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه غرب شناسي بنيادي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 802)، پاييز و زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است