|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق97/8/6: از بپي كلمبو تا ليسا
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3305
يك شنبه 11 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3279 6/8/97 > صفحه 9 (علم) > متن
 
      


زاويه معكوس 
از بپي كلمبو تا ليسا


نويسنده: محمد حسين جهان پناه

داستان پرتاب بپي كلمبو بدون ترديد مهم ترين خبر دنياي علم و تكنولوژي در هفته گذشته بود. بيست وهشتم مهر (20 اكتبر) پس از ماه ها انتظار كاوشگرهاي بپي كلمبو سوار بر يك موشك اروپايي اوريون-5 زمين را به مقصد عطارد ترك كردند. مرموزترين سياره در حلقه داخلي منظومه شمسي كه حقيقتا چيز زيادي درباره آن نمي دانيم؛ سياره اي كه روزهايش از سال هايش بلندترند و كمتر كسي باور مي كرد روي سطح داغ آن روزي بتوان آب پيدا كرد. حقيقت اين است كه تاكنون فقط دو بار شانس كاوش محدود عطارد را داشتيم؛ يكي در 1975 كه كاوشگر مارينر-10 از نزديك عطارد گذشت و عكس هايي را از خود به يادگار گذاشت. ديگري هم وقتي بود كه كاوشگر مسنجر ناسا در سال 2011 به مدار عطارد رسيد. در جريان اين كاوش ها به وجود بخار آب در اتمسفر عطارد پي برديم و فهميديم كه احتمالا حتي آب يخ زده هم در مناطق قطبي آن پيدا مي شود. بااين حال اين دو كاوشگر بيش از آنكه به سوالي جواب دهند، سوالات بيشتري را برايمان طرح كردند. از چگونگي شكل گيري عطارد گرفته تا معماي ميدان مغناطيسي اين سياره. سوالاتي كه حالا بپي كلمبو مي رود تا به برخي از آنها پاسخ دهد. اين كاوشگر يا بهتر است بگوييم كاوشگرها، محصول پروژه مشتركي ميان آژانس فضايي اروپا و آژانس فضايي ژاپن هستند؛ پروژه اي كه در نوع خود براي هر دو آژانس فضايي دست اندركار آن گام جاه طلبانه اي شمرده مي شود و توفيق آن تاثير چشمگيري در دانسته هاي ما درباره منظومه شمسي خواهد داشت. بپي كلمبو به طور دقيق هفت سال در سفر خواهد بود. در اين مسير فضاپيما به مرور سرعت مي گيرد تا سرانجام بتواند خود را به عطارد برساند. عطارد صاحب سريع ترين گردش وضعي به دور خورشيد است. همين موضوع هم رسيدن و قرارگرفتن فضاپيماها در مدار آن را كمي پيچيده و دردسرساز مي كند. زماني كه سرانجام اين فضاپيما به مدار عطارد برسد، از هم جدا شده و دو ماهواره را در مدار عطارد قرار خواهد داد. ماهواره هايي كه در دو مدار مختلف روي خصوصيات مختلف اين سياره مطالعه خواهند كرد. اين دو ماهواره در مقايسه با مسنجر (كاوشگر قبلي ناسا كه درست 10 سال پيش به اولين قرار ملاقات خود با عطارد رسيد) وظايف به مراتب گسترده تري دارند. بر اساس اين اهداف اصلي اين ماموريت شامل مطالعه روي چگونگي شكل گيري سيارات نزديك به ستاره ها، ساختار و تركيبات تشكيل دهنده سطح و درون عطارد، جو عطارد، ميدان مغناطيسي آن و چگونگي شكل گرفتن اين ميدان مغناطيسي است. بپي كلمبو ضمنا تلاش خواهد كرد تا نظريه نسبيت اينشتين را از طريق سنجش پرتوهاي بتا و گاما با دقت بالا بررسي كند. هركدام از اين اهداف در نوع خود هدفي جاه طلبانه شمرده مي شوند بااين حال هيچ بعيد نيست كه در طول زمان اهداف و ماموريت هاي بيشتري نيز به فهرست كارهاي بپي كلمبو اضافه شوند. بد نيست اين وسط اشاره كنيم كه برنامه بپي كلمبو فقط يكي از چند برنامه مهمي است كه آژانس فضايي اروپا اين روزها درگير آنهاست. اين برنامه در حقيقت آخرين فاز از برنامه كلان پيشين اروپا براي اكتشافات فضايي موسوم به هورايزن 2000 بود. برنامه كلان بعدي اين آژانس فضايي موسوم به Cosmic Vision دورنماي به مراتب جاه طلبانه تري را تصوير مي كند. برنامه هاي پيش بيني شده در اين طرح، در سه سطح كوچك، متوسط و بزرگ دسته بندي شده اند. ماموريت هاي كوچك پيش بيني شده فعلا شامل تلسكوپ فضايي CHEOPS و برنامه SMILE است كه به صورت مشترك با چين بر مطالعه روي اثر متقابل بادهاي خورشيدي و مگنتوسفر سيارات (منطقه مغناطيسي پيرامون آنها) متمركز خواهد بود. برنامه هاي متوسط اروپا گسترده تر هستند و از فرستادن كاوشگري به نزديكي خورشيد در سال آينده تا مطالعه ماده تاريك، جست وجو براي سيارات فراخورشيدي و مطالعه روي پرتوهاي ايكس منتشرشده از سوي اجرامي مانند سياه چاله ها و ستاره هاي نوتروني را شامل مي شود. اين بخش فعلا از پنج فاز تشكيل شده كه اولين فاز آن با پرتاب كاوشگر  Solar Orbiter در سال آينده به جريان مي افتد. ماموريت هاي بزرگ اروپا از سه فاز تشكيل مي شوند كه به ترتيب سه برنامه JUICE، ATHENA و LISA را شامل مي شود. كاوشگر JUICE در سال 2022 به سوي مشتري مي رود تا درباره ماه هاي يخ زده اين غول گازي اطلاعات بيشتري را جمع آوري كند. شش سال بعد آتنا (ATHENA) پرتاب خواهد شد. يك تلسكوپ اشعه ايكس كه صدها برابر دقيق تر و حساس تر از تلسكوپ هاي اشعه ايكس كنوني است و هدف اصلي آن تهيه نقشه اي از سازه هاي گازي و جست وجو براي سياه چاله هاي غول آساست. سرانجام در سال 2034 نوبت به سومين و آخرين بخش از اين دورنماي پرهزينه مي رسد؛ كاوشگر ليسا (LISA) كه هدف آن آشكارسازي و اندازه گيري دقيق امواج گرانشي از منابع نجومي است. اينكه همه اين طرح ها با اين دقت زماني به انجام برسند يا نه را فقط آينده مشخص مي كند.

از بپي كلمبو تا ليسا


 روزنامه شرق، شماره 3279 به تاريخ 6/8/97، صفحه 9 (علم)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار
    



آثار ديگري از " محمد حسين جهان پناه"

  آيا ايران اير رو به موفقيت گام برمي دارد؟
محمد حسين جهان پناه *، شرق 28/12/95
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه هوش محاسباتي در مهندسي برق
متن مطالب شماره 2 (پياپي 902)، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است