|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/8/15: موسيقي؛ عنصر جدايي ناپذير آيين ها
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6924
پنج شنبه 24 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6918 15/8/97 > صفحه 14 (ايران فرهنگي (پرونده اي براي هنر و ادبيات آييني)) > متن
 
      


موسيقي؛ عنصر جدايي ناپذير آيين ها


نويسنده: علي مغازه اي

آيين در فرهنگ لغت به رسم، عادت، سنت، مذهب، كيش و... معنا شده است؛ اما موسيقي چيست؟

موسيقي هر صدايي است كه انسان در توليد آن نقش دارد و قواعد فيزيك صوت را بر آن سوار مي كند تا ما از آن احساسي خارج از چارچوب طبيعت داشته باشيم. اين تعريفي همه فهم براي موسيقي محسوب مي شود؛ اگرچه تعريف هاي مختلفي مي توانيم براي آن داشته باشيم. به طور قطع مي توان گفت كه هيچ آييني وجود ندارد كه موسيقي در آن نباشد. اين در تمام دنيا پذيرفته شده است. در آيين ها، مناسك و مناسبت هايي كه در اقوام مختلف سراسر دنيا هست كه خيلي هايشان را ما از تلويزيون ايران هم ديده ايم، مثل مراسم قبايل آفريقا، آسياي شرقي، امريكاي جنوبي و... ريتم بسيار پررنگ است و ملودي تا حدودي كم رنگ. در قبايل شرق، خاورميانه، خاور نزديك و اروپا ملودي مسلط تر است. در اين آيين ها به باور من اگر موسيقي را حذف كنيم، چيزي از آيين باقي نمي ماند. چرا كه لازمه تداوم آن مناسك، تشريفات و عادات بستر ملوديك يا ريتميك است كه همان موسيقي است.

ما نمونه هاي مختلف ايراني را مي توانيم مثال بزنيم. در تمام آيين هاي سوگواري و اعياد موسيقي وجود دارد. نمونه اش آيين هاي برجسته و جذابي مثل آيين محرم در شيعيان جهان و به طور مشخص در ايران كه كاملا با موسيقي پيوند دارد.

ما در موسيقي يك كاركرد داريم و يك كاربرد. كاركرد موسيقي در خيلي جاها محدود به فرد، خانواده، گروه و قبيله مي شود. در بعضي جاها كاربرد موسيقي مي تواند آن را تبديل به روشي براي بيان پيامي كند. مثلا همين سوگواري امام حسين(ع)، كاربرد موسيقي سوگ در مناسبتي ويژه و بااهميت در بيان ايدئولوژي مذهبي شيعه است. حالا مثلا موسيقي شاديانه ها را در اشكالي از آيين مي بينيم كه بحث ديگري است و بايد ببينيم كه آيا مي توانيم اينها را آيين تلقي كنيم يا نه؟ بايد اين بحث ها مطرح شود و كارشناساني بيايند و در اين باره صحبت كنند. به طور معمول وقتي صحبت از موسيقي آييني مي شود، نمونه هاي بسياري مي تواند مصداق باشد كه خيلي از آنها از دست رفته اند يا كاركرد خود را به دليل تغييرات سبك زندگي از دست داده اند. حالا تلاش ما بر اين است كه نمونه هاي موجود فراموش نشوند و از دست نروند.

در موسيقي اقوام متنوعي كه در ايران وجود دارد، آنچه را كه به عنوان گونه هاي موسيقايي مطرح است، به دليل كاربرد و كاركرد قومي با يك نگاه عيني گرا مي توان به خودي خود آيين دانست. ما در اينها سوژه اي در اختيار نداريم و در نتيجه اينها را آييني مي بينيم. ممكن است از منظر پديدارشناسانه خود آن قوم بگويد چه آييني؟ اين اصلا آيين نيست و كار و زندگي ما است. اين به نظرم بحث خيلي دامنه داري است و بايد به زماني رفت كه غربي ها به اقوام مختلف تمام جهان تحت رشته دانشگاهي مردم شناسي نگاه كردند. اين مردم شناسي از يك منظر باعث دخالت هايي شده كه تغيير بسياري از سبك هاي زندگي اصيل را در پي داشته است.

آيين هاي مذهبي ديگري وجود دارد كه مي توان به آنها هم اشاره كرد. مثل آيين پياده روي اربعين. در اين آيين مثل ساير آيين هاي پياده روي، در تمام ايران سازهاي كوبه اي با ابعاد بزرگ شونده، مثل طبل هاي پنج طرفه در مناطق يزد به كار برده مي شود. يا طبل هاي چوبي بزرگي كه به نام كوس كه شكل گذشته همين طبل ها بوده با ابعادي كه روي فيل و شتر قرار مي گرفته و الان روي گاري حمل مي شود. يا انواع آوازهايي كه در تعزيه وجود دارد. مي دانيم كه تعزيه در دوره اي از تاريخ، نقش بسيار مهمي در تداوم و حفظ گوشه ها و ملودي ها و نغمه هاي ايراني داشته. برخي مانند استاد صبا حتي معتقدند كه تعزيه باعث حفظ موسيقي سنتي ايراني شده است. يا قوالي كه الان در پاكستان انجام مي شود، در گذشته در ايران بوده.

روايت است كه امير خسرو دهلوي گونه هايي از موسيقي را از ايران به بخش شيعه نشين هند و پاكستان برده. اين گونه موسيقي كاركردش را در ايران از دست داده بوده. اين روايت خود هندي ها است كه قوالي الان در پاكستان بسيار مورد توجه است و خودش تبديل شده به يك وجه بسيار هنري و درخشان موسيقي. يعني جداي از كاركرد ايدئولوژيكش به يك هنر خاص آوازخواني هم تبديل شده است. به هرحال هنر موسيقي و مذهب همواره و در همه جاي دنيا پيوندي جدايي ناپذير با هم داشته اند و اين امري مسلم  است.


*پژوهشگر موسيقي نواحي ايرانموسيقي؛ عنصر جدايي ناپذير آيين ها


 روزنامه ايران، شماره 6918 به تاريخ 15/8/97، صفحه 14 (ايران فرهنگي (پرونده اي براي هنر و ادبيات آييني))

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار
    



آثار ديگري از " علي مغازه اي"

  خشت اول چون نهد معمار كج... / نقدي بر نشان هاي هنري وزارت ارشاد
علي مغازه اي، اعتماد 9/5/97
مشاهده متن    
  شهر به شهر در جست و جو
علي مغازه اي، اعتماد 21/4/97
مشاهده متن    
  در نبود مديريت كارآمد / رفتن صارمي از ارسباران را جدي بگيريم
علي مغازه اي، اعتماد 4/4/97
مشاهده متن    
  آيين هاي مذهبي آميخته با ساز و آواز
علي مغازه اي، اعتماد 8/3/97
مشاهده متن    
  ميراث هاي غير قابل بازيافت / به بهانه درگذشت خليل يوسفي، كمانچه نواز شمال خراسان
علي مغازه اي، اعتماد 8/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله ايراني آناليز عددي و بهينه سازي
شماره 2 (پياپي 802)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است