|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/8/15: درنگي بر نمايش هاي ديني در ايران
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6924
پنج شنبه 24 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6918 15/8/97 > صفحه 14 (ايران فرهنگي (پرونده اي براي هنر و ادبيات آييني)) > متن
 
      


درنگي بر نمايش هاي ديني در ايران


نويسنده: داوود فتحعلي بيگي

اغلب پديده هاي نمايشي در دنيا از دل آيين ها بيرون آمدند و مستقل شدند؛ از جمله هنر شبيه خواني. شبيه خواني هم يك آيين نمايشي و هم نمايشي آييني است كه روند شكل گيري آن از دل دسته هاي عزاداري روز عاشورا آرام آرام شكل گرفت. شبيه سازي پيدا شد و بعد بين شبيه ها، گفت وگو به وجود آمد. رفته رفته رسيد به تعزيه هاي سيار و بعد رسيد به تعزيه هاي ثابت؛ وقتي به تعزيه ثابت رسيد، ديگر از دسته هاي عزاداري مستقل شد. اما به دليل اينكه در فرصت هاي معيني كه ويژگي آييني و مذهبي دارد، اجرا مي شود، طبيعتا به عنوان آيين نمايشي يا نمايش آييني مورد توجه قرار مي گيرد.

در نمايش مذهبي يا تئاتر ديني هيچ شكل خاصي را نمي توان در نظرگرفت. تئاتر ديني بيشتر از وجه مضمون و محتوا قابل بررسي است يعني نمي توان گفت كه اين شكل از تئاتر ديني است و اين شكل ديگر غيرديني، به عبارتي نمي توان اين نوع تئاتر را طبقه بندي شكلي كرد. به علت آنكه گاهي مي توان در نمايش هاي كمدي نيز مضامين مذهبي را بيان كرد. ضمن اينكه مذهب خارج از زندگي، آداب روزمره، اخلاق و... نيست. همين كه بگوييم دزدي بد است، در واقع داريم يك باور مذهبي را ترويج مي دهيم. به همين دليل فقط ما در محدوده نمايش هاي آييني مي توانيم بگوييم كه اين نمايش مربوط به آيين كدام مذهب است يا به آيين نهايي كدام كشور ارتباط پيدا مي كند. اين را هم بايد بگوييم كه در حوزه تئاتر معاصر، بحث روي محتوا است، نه شكل آن.

خرده آيين هاي متعددي در دل تعزيه جاي گرفته اند. ما هيچ پديده آييني نداريم كه جنبه هاي نمايش آن به قدرت تعزيه باشد. مثلا ما آيين نخل گرداني داريم ولي ربط زيادي به تعزيه ندارد؛ اما چون خود نخل نمادي از عماري (صندوقي كه بر پشت پيل نهند)  است و وقتي شما پيشينه تاريخي آن را بررسي مي كنيد، به آيين سوگ سياووش هم مي رسيد.

چون آنچه از نقاشي هاي موجود و اسناد ديگر پيدا شده، جنازه اي از سياووش را مجسم كرده اند كه در دل يك عماري گذاشته شده و مردم اين جنازه را روي دست گرفتند و دارند شيون و واويلا مي كنند. اين موارد بعدها تغيير محتوا يافته است. به هر حال چون سياووش به عنوان يك جوان پاك سيرت در نظر ايرانيان حائز اهميت است، جزو خدايان و گياهان نباتي محسوب مي شده است.

در نمايش ديني، ما گاهي وقت ها نمونه هاي خوبي داشتيم. مثل نمايش «پل» يا «عشقه» رحمانيان يا نمايش «مجلس ضربت زدن» نوشته آقاي بيضايي. يا خود من كه «اين غرفه از بهشت» را نوشته بودم. همه اينها به جهت محتوايي ويژگي ديني دارند و نه به جهت شكلي. البته در اثري مانند عشقه آقاي رحمانيان، مي بينيم كه ردپايي از قراردادهاي اجرايي تعزيه در آن وجود دارد اما تعزيه نيست؛ گرچه مضمون و محتواي آن كاملا مذهبي است. خيلي از آثار هم كه سال ها تكرار شدند، بيشتر به سمت مرثيه خواني رفته اند تا تئاتر ديني به مفهوم كامل و جامع كلمه؛ بعضي ها هم آمدند و به بهانه اجرا يك بخش هايي از تعزيه را در كارشان آوردند؛ اتفاقا جالب اينجاست كه بخش تعزيه آنها از بس خوب اجرا مي شده، از خود آن نمايش سرتر اجرا از كار درمي آمده است.

من كارهايي را براي اجرا مد نظر دارم كه در حال حاضر امكانش فراهم نيست. اميدوارم شرايطش فراهم شود چون خيلي دوست دارم آنها را اجرا كنم، خصوصا يك نمايش كه درباره موعظه هاي حضرت زهرا(س) است. نمايشي كه مربوط به دوران نقاهت و بستري بودن حضرت زهرا(س) است.


*كارگردان تئاتر و تعزيه پژوهدرنگي بر نمايش هاي ديني در ايران


 روزنامه ايران، شماره 6918 به تاريخ 15/8/97، صفحه 14 (ايران فرهنگي (پرونده اي براي هنر و ادبيات آييني))

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از " داوود فتحعلي بيگي"

  انقلاب مردمي / فردا سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي است
داوود فتحعلي بيگي*، ايران 21/11/95
مشاهده متن    
  موسيقي در خدمت نمايش
داوود فتحعلي بيگي*، ايران 19/7/95
مشاهده متن    
  نام آشناي فرهنگ عامه و تعزيه
داوود فتحعلي بيگي*، ايران 30/1/95
مشاهده متن    
  هر صداي رسايي تاثير خودش را دارد
داوود فتحعلي بيگي، اعتماد 30/1/95
مشاهده متن    
  نقش ماندگار خمسه اي در«خيمه شب بازي»
داوود فتحعلي بيگي *، شرق 16/7/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه پژوهش هاي صنايع غذايي
متن مطالب شماره 3 (پياپي 2803)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است