|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/10/10: شستن تن از غبار عاشقانه
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4274
شنبه 15 دي 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4270 10/10/97 > صفحه 8 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


شستن تن از غبار عاشقانه
نگاهي به نمايش «تن شوري» كاري از رضا ثروتي

نويسنده: محمدحسن خدايي

گويا در انبوه روايت هاي كم رمق تئاتري اين روزهاي ما، بار ديگر ميل به بازخواني آثار شاخص سينمايي همچون راهكاري اميدبخش براي اجراهايي قابل اعتنا، پديدار شده است. آثاري شاخص براي الهام، اقتباس و تعين بخشي به نسبت تئاتر و سينما. في المثل نمايش هايي چون «باشگاه مشت زني» به كارگرداني ندا تميمي، «طناب» به كارگرداني نصير ملكي جو و «تن شوري» رضا ثروتي را مي توان نمونه هايي از اين رويكرد دانست. هر چند در اين ميل به بازآفريني، نوعي رابطه مهرآگين مستتر است و به هر حال سويه هايي از ناكامي و ظفرمندي توامان مشاهده مي شود. چراكه اغلب آثار شاخص سينمايي در مقابل تبديل شدن، قلمروزدايي و قلمروگذاري مجدد، مقاومت كرده و بر خودآيين بودن جهان روايي شان تاكيد دارند. از اين منظراجراهايي چون «طناب» و «تن شوري» را مي توان موفق دانست. ثروتي بعد از نمايش «فهرست مردگان» اين بار به سراغ اينگمار برگمان رفته و تلاش دارد شش اپيزود «صحنه هايي از يك زناشويي» را در نسبت با اينجا و اكنون ما، روايت كند. سريالي كه آمار طلاق در اكثر كشورهاي اروپايي را بالا برد و برگمان را همچون مرجعي براي پاسخ گويي به رازهاي زندگي زناشويي تبديل كرد. برگمان كارگرداني است عاشق مسائل هستي شناسانه، اگزيستانسياليستي و الهيات مسيحي همچون عشق، باور به خداوند و غياب معنويت در جهان معاصر. ويلگوت شومان در يادداشتي تحت عنوان «تنش هاي اينگمار برگمان» مي نويسد: «نكته قابل توجه در مورد فيلم هاي برگمان - جداي از اينكه همه آثارش در چه مديومي ساخته مي شود. - بازتاب رنج ها و ترس هاي مزمن ذهن و روان خود در فيلم ها است. در همه اين آثار، آميزه اي از تئاتر و اعتقاد، خداوند، كنايه و گاه طعنه به چشم مي خورد. مخاطبيني كه برخي اوقات از آميختن اين مفاهيم چندان راضي نيستند، از دوري آثار او از واقعيت شكايت مي كنند. با وجود اين، علاقه به تئاتر و علاقه به معنويت و ايمان اصيل ترين وجوه كار هنري برگمان است.» برگمان با آن تربيت پروتست انتيستي اش، به سوسيال دموكراسي كشورش بدبين بود و با جوانان انقلابي آن سال هاي اروپا كه در پي تغييرات راديكال در همه زمينه ها بودند، همدلي نشان نمي داد. كارگردان چپ گرايي چون «روي اندرسون» در گفت وگو با استيو مك فارلين درباره محافظه كاري هميشگي برگمان متذكر مي شود كه «ما يك دوربين شانزده ميلي متري هم داشتيم. همه اينها هم زمان با جنگ ويتنام بود. تظاهرات ضد جنگ زيادي در سوئد به راه افتاد و ما با دوربين هاي مان از اين تظاهرات فيلم مي گرفتيم. اينگمار برگمان از اينكه بچه هاي دانشكده ، خود را درگير كارهاي سياسي مي كردند، بسيار عصباني مي شد. او خيلي دست راستي بود و خيلي از ما، به خاطر جنگ ويتنام چپ بوديم. اين طور شد كه او من را تهديد كرد كه اگر دست از اين كارها برندارم، براي هميشه فرصت ساختن يك اثر درست وحسابي را از دست خواهم داد. او در خانه يك اسقف بار آمده بود. هر ساله در فصل تابستان والدينش او را به آلمان مي فرستادند تا در سازمان جوانان هيتلر شركت كند. او هرگز از اين ايدئولوژي چشم پوشي نكرد.»

برگمان در مصاحبه اي با «اي آلوارز» در ميانه دهه هفتاد ميلادي، در رابطه با استقبال جهاني از «صحنه هايي از يك زناشويي» مي گويد: «من هم از اين استقبال شگفت زده شدم. من متن اين فيلم را صرفا براي سرگرمي نوشتم و نمي دانستم با آن چه كاري كنم. من اين فيلم را از سر تفنن و براي خودم نوشتم. با صحنه سوم شروع كردم. سپس چهارمي را نوشتم و بعد دومي. فقط چهار هفته طول كشيد. توجه كنيد كه عنوان فيلم صحنه هايي از يك ازدواج است. نه ازدواج. از نظر من اين مجموعه يك مجموعه كاملا شخصي است. هر چند اين تجربه شخصي به ناگاه عمومي شد و عده زيادي از آن به عنوان تجربه مشترك ياد مي كنند.» برگمان با تفنن به سراغ موضوعي چنان بحراني مي رود، كه اينكه همه مي دانيم حسب حال ابدي و ازلي اغلب زوج ها ست. رضا ثروتي با وفاداري نسبي به ساختار فيلم، امكان تبديل شدن «تن شوري» را به تجربه اي مشترك فراهم آورده. در فيلم برگمان با دو شخصيت اصلي روبه رو هستيم؛ «ماريانه» با بازي «اولمان» و «يوهان» با نقش آفريني «يوزفسون». زوجي كه به مدت 10 سال ازدواج كرده و اين روزها، زندگي شان موضوع مقاله اي است درباره زوج هاي ايده آل. «يوهان» استاد يك انستيتوي تحقيقاتي و «ماريانه» متخصص مسائل حقوقي طلاق. آنان دو دختر، يك ويلاي ييلاقي و آپارتماني شيك دارند. اما به تدريج گرفتار ملال، ركود و خيانت مي شوند.

ساختار تئاتري فيلم برگمان، ثروتي را در اقتباس تئاتري ياري رسانده. حذف اپيزود انتهايي فيلم، رويكرد يكسره متفاوت ثروتي را نشان مي دهد كه اجراي خود را به مثابه نوعي تراپي براي تماشاگران مفروض داشته. صحنه به چهار قلمرو تقسيم شده و تعين بخش چهار فضاست. فضاي اول، نيمكتي است كه زن و مرد نمايش هنگام نشستن بر آن، خود را معرفي كرده و گاه با نوعي فاصله گذاري، تماشاگران را به مشاركت و داوري دعوت مي كنند. فضايي بينابيني ميان حوزه خصوصي با عرصه عمومي. فضاي دوم، ميزي است در مركز صحنه كه امكان بازنمايي مكان هايي چون خانه و دفتر كار را مهيا كرده و گاه همچون فاصله اي نمايان مي شود تا تنش هاي زندگي زناشويي به ميانجي آن بروز يابد. فضاي سوم در عمق صحنه و مربوط است به اتاق خواب و مناسبات عاطفي. مكاني كه خلاقانه طراحي شده و ناممكن شدن رابطه عاطفي را بازتاب مي دهد. فضاي چهارم مربوط است به تصاويري كه در بالاي صحنه به نمايش درمي آيد و تركيبي است از كابوس ها، روياها و خاطراتي كه بيان مي شود. ديالكتيك اين فضاها، تماشاگران را دعوت مي كند تا در اين ضيافت جهانشمول زندگي زناشويي مشاركت كرده و همذات پنداري كنند. تماشاگران امكان آن را مي يابند كه زندگي عاطفي خود را به تماشا نشسته و هنگام مواجهه با عشق و خيانت زن و مرد نمايش، ملال، خشم و ميل به جنايت را تجربه كنند، يك همدستي اختياري براي مشاركت كنندگان.

از قضا در اين انبوه مصائب ساختاري و بن بست هاي جمعي، رجعت به رابطه زنان شويي يك زن و مرد، مي تواند همچون يك تراپي عمل كرده و مستوجب تاملات تازه در رابطه با مناسبات عاطفي افراد جامعه شود. از ياد نبريم كه اين روزها، مسائل ساختاري گاه چنان بر افراد، آوار مي شود كه رمقي براي مقاومت باقي نمي ماند. روايت «تن شوري» بيش از آنكه بر چشم اندازي اجتماعي دلالت كند، روايتي است تقليل يافته از زندگي يك زوج در آستانه فروپاشي. به تماشا نشستن اين انهدام، امكان تخيل ورزي تماشاگران در مواجهه با موقعيت هاي مشابه را مهيا مي كند. «تن شوري» استعاره اي است از زدودن جسم و جان از پلشتي هاي زندگي زناشويي. در روايت برگمان گويا براي نجات عشق هاي در حال زوال، مي توان از نهاد خانواده و الزاماتش خروج كرد و بعدها با عدم تعهد قانوني، بار ديگر بازگشت و عشق ورزيد. اما روايت «تن شوري» به گسست و جدايي ختم شده و چندان اميدبخش نيست. وقتي برگه هاي طلاق در حضور شاهدان، اينجا تماشاگران امضا مي شود، مي توان تن آلوده شده را شست و شايد زخم ها را درمان كرد.

صابر ابر و پانته آ پناهي ها بيش از آنكه مناسبات يك زيست اروپاي شمالي را بازنمايي كنند، به تهران امروز زوج هايي نزديك هستند كه اين روزها گرفتار استيصال و تباهي اند. يوهان و ماريانه «تن شوري» گويي در شهري شبيه تهران، عشق و خيانت مي ورزند و تماشاگران را خطاب مي كنند تا فاجعه زندگي آنان را نظاره كنند. در نهايت مي توان اجرايي چون «تن شوري» را مواجهه اي دانست با رنج، بي آنكه اميدي براي التيام آن باشد. درست در زماني كه روانشناسان با انبوهي از تكنيك هاي پر سود حل مساله، امكان تجربه عشق و رنج حقيقي را ناممكن مي كنند.

شستن تن از غبار عاشقانه


 روزنامه اعتماد، شماره 4270 به تاريخ 10/10/97، صفحه 8 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار
    



آثار ديگري از " محمدحسن خدايي"

  تهراني تاريك و انتزاعي / نگاهي به نمايش «فيل در تاريكي»
محمدحسن خدايي*، ايران 13/6/97
مشاهده متن    
  يك پاي مزاحم رئاليستي
محمدحسن خدايي، شرق 13/6/97
مشاهده متن    
  بگذار بار ديگر تابستان فرا رسد!
محمدحسن خدايي، شرق 23/5/97
مشاهده متن    
  يك روايت از هيپوليت
محمدحسن خدايي، شرق 16/5/97
مشاهده متن    
  نه چندان اجتماعي
محمدحسن خدايي، شرق 9/5/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه پيش به سوي كشاورزي اقتصادي
متن مطالب شماره 14-15، آبان و آذر 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است