|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/10/10: جهان شعرگونه تاركوفسكي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4326
يك شنبه 19 اسفند 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4270 10/10/97 > صفحه 16 (صفحه آخر) > متن
 
      


سكانس 
جهان شعرگونه تاركوفسكي


نويسنده: احمد طالبي نژاد

مهم ترين ويژگي «آندره تاركوفسكي» به عنوان سينماگر، شاعر و نويسنده اين است كه در يك نظام سياسي كاملا مادي گرايانه (نظام شوروي سابق) بن مايه تفكر و انديشه اش همچنان مذهبي بود. مذهبي به اين معنا كه در تمام فيلم هاي او ردپا و تاثيري از مسيحيت را مي بينيم؛ از «كودكي ايوان» (به عنوان اولين فيلم هايش) گرفته تا «ايثار» كه آخرين فيلم اين سينماگر است. اين ويژگي از آن جهت اهميت دارد كه حكومت شوروي سابق كوشيد ريشه هاي مذهب را در انديشه مردم و آثار هنري بخشكاند و انسان ها را فارغ از وابستگي معنوي به آسمان ها تنها به عنوان شهروند زميني بپذيرد اما پس از فروپاشي، كشورهاي اقماري شوروي كه سابقه حضور مذهب را داشتند بلافاصله مساجد و كليساها را بازسازي كردند.

فارغ از ارزش گذاري اين سيستم حكومتي، تاركوفسكي در مقابل انبوهي از فيلم هاي رسمي و سفارشي كه هر سال با ديدگاه هاي ايدئولوژيكي و در ستايش جنگ ميهني و حكومت كمونيستي ساخته مي شدند، تعداد اندكي فيلم ساخت كه رويكردشان ضد سينماي رسمي و مرسوم بود.

فيلمسازان حكومتي قبل از فروپاشي شوروي با گذشت زمان اندكي پس از مرگ شان فراموش شدند و امروز كسي حتي بهترين فيلمساز آثار سفارشي آن دوره يعني «سرگئي باندراچف» يا «نيكلاي كالاتازاف» را به ياد نمي آورد، اين در حالي است كه آثار تاركوفسكي همچنان به حيات خود ادامه داده اند. اين فيلمساز حتي وقتي فيلمي علمي- تخيلي مانند «سولاريس» نوشته «استانيسلاو لم» را هم ساخت ردپايي از گرايش مذهبي خود را در آن به جا گذاشت (البته اين يك ويژگي آثار تاركوفسكي است و عامل برتري فيلم هاي او نسبت به سايرين نيست.)

در زمانه تاركوفسكي چند فيلمساز ديگر نيز چنين مولفه هايي را در كارهاي شان لحاظ كردند كه از جمله آنها مي توان به «لاريسا شپيتسكو» يا «سرگئي پاراجانف» اشاره كرد، آنها فيلم هاي خودشان را ساختند و به همين دليل مورد توجه و حمايت حاكميت قرار نگرفتند، اما آثارشان ماندگار شد.

اين شيوه از برخورد با فيلمسازان مستقل را مي توان به تمام نظام هاي توتاليتر حكومتي كه فكر مي كنند هنر و به ويژه سينما بايد در خدمت ايدئولوژي باشد، تعميم داد. چنين آثاري رو به مرگ و نيستي هستند و تجربه تاريخي آن در همه جا ديده ايم؛ در دوره فاشيسم در ايتاليا يا در شوروي و كوبا. اما زماني كه فيلمساز انديشه خود را به تصوير كشيده، آثار ماندگاي نظير «آينه»، «استاكر»، «ايثار» و... خلق شده اند.

نكته دوم در مورد آثار تاركوفسكي ساختار غيرمتعارف آنها است. غير از دو فيلم «كودكي ايوان» و «آندره روبلف» كه جزو سينماي متعارف محسوب مي شوند، ساير فيلم هايش، از نظر شيوه بياني، زبان و ساختار دراماتيك هيچ شباهتي با فيلم هاي مرسوم ندارند. سكانس هاي طولاني در فيلم «آينه» گاه سرگيجه آورند يا سكانس نهايي «ايثار» كه 5 الي 6 دقيقه طول مي كشد. چنين شيوه اي از فيلمسازي به نگاه شاعرانه تاركوفسكي به زندگي و پيشينه خانوادگي اش بازمي گردد، مادر و پدر اين فيلمساز شاعر بودند و او از كودكي با شعر بزرگ شده بود. در نتيجه اين نگاه، در ساختار يعني شكل گيري و اسكلت بندي فيلم هايش نگاه شاعرانه به جهان را مي بينيم كه به عنوان مثال در فيلم «آينه» متاثر از شعرهاي مادرش است. فيلم هاي تاركوفسكي بيش از آنكه به داستان نزديك باشند به شعر تصويري همانند هستند؛ از اين رو كساني كه با سينماي متعارف و داستانگو سرو كار دارند مطلقا از فيلم هاي او لذت نمي برند چون درك آنها اندكي سخت مي نمايد.

نكته جالب اينكه در بسياري از كشورهاي اروپايي و امريكا فيلم هاي او گرچه در جشنواره ها حضور داشتند اما اكران عمومي نشدند و مردم براي ديدن آثار تاركوفسكي صف نمي بستند، جز در ايران. تبيين چنين پديده اي دلايل بسيار دارد، در دهه 60 آثار اين فيلمساز در جشنواره فجر و سپس به شكل عمومي اكران شدند. رويكرد مديران سينمايي وقت اين بود كه با نمايش آثار تاركوفسكي نشان دهند مي توانيم سينماي ديني داشته باشيم (آن زمان مرزبندي هاي مذاهب را نداشتيم و مساله مديران فرهنگي فقط بين بي ديني و دينداري بود) در نتيجه آثار تاركوفسكي مي توانست الگويي براي سينماي پس از انقلاب باشد. فيلم هايي مانند «آن سوي مه» منوچهر عسگري نسب كه محمد بهشتي (مديرعامل وقت فارابي) فيلمنامه آن را نوشته بود يا فيلم «نار و ني» سعيد ابراهيمي فر متاثر از شيوه نگاه تاركوفسكي به زندگي بودند. اما پس از دوره اي نمايش فيلم هاي تاركوفسكي در تلويزيون و اكران فيلم هاي او در سينماها به محاق رفت. مثل هر هنرمند مستقل ديگري تاركوفسكي نيز ناچار به ترك وطن شد و به اروپا پناه برد، واپسين فيلم او «ايثار» در جهان آزاد ساخته شد اما با همان رويكردي كه در نظام بسته شوروي داشت

جهان شعرگونه تاركوفسكي


 روزنامه اعتماد، شماره 4270 به تاريخ 10/10/97، صفحه 16 (صفحه آخر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 21 بار
    



آثار ديگري از " احمد طالبي نژاد"

  شانسي در اسكار 2019 نداريم
احمد طالبي نژاد*، ايران 22/6/97
مشاهده متن    
  ما مفتخريم به اين كه... / بحثي درباره سينماي ملي
احمد طالبي نژاد*، ايران 20/6/97
مشاهده متن    
  هم ريگ هم بوديم
احمد طالبي نژاد، اعتماد 14/6/97
مشاهده متن    
  شاهكاري فاقد ستاره و رويا / نسخه ترميم شده «خشت و آينه» پس از نيم قرن در ونيز اكران مي شود
احمد طالبي نژاد*، ايران 10/6/97
مشاهده متن    
  سينمايي براي جامعه بشري / سينماي اجتماعي و اصغر فرهادي
احمد طالبي نژاد*، ايران 6/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه امداد و نجات
متن مطالب شماره 4 (پياپي 36)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است