|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/10/20: تهران قديمي تر از آنچه مي پنداريم
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6980
دو شنبه 1 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6971 20/10/97 > صفحه 17 (ايران جمعه (تاريخ)) > متن
 
      


تهران قديمي تر از آنچه مي پنداريم
به مناسبت كشف «بانوي هفت هزار ساله» و آثار دوره تيموري

نويسنده: دكتر كاميار عبدي

ايران كشوري باستاني با تاريخي كهن و مملو از آثار باستاني و تاريخي است. تفكر غالب اين بود كه براي بازديد از آثار باستاني و تاريخي، علاقه مندان بايستي شهرها را ترك كرده و به گوشه هاي دورافتاده ايران سفر كنند، اما چندي است كه در رويدادي ميمون و مبارك شهرهاي ايران نيز گذشته باستاني و تاريخي خود را به روي ما گشوده و به معرض نمايش گذاشته اند. البته بر آگاهان پوشيده نبود كه حتي بسياري از شهرهاي ايران نيز سابقه اي بس ديرينه دارند كه نمادهاي شاخص آنها كماكان برپا هستند و توجه پژوهشگران را به خود جلب مي كنند، اما متاسفانه مدرنگرايي لجام گسيخته عصر ما بخش عمده اي از آثار باستاني شهرهاي ايران را يا پوشانده يا تخريب كرده است. سواي شهرهاي بس باستاني، چون شوش، كه سابقه زندگي مردم در آن به بيش از شش هزار سال مي رسد، شهرهايي چون اصفهان، شيراز، تبريز، كرمان و... در پي عمليات غيركارشناسي و سودجويانه به اصطلاح بازپيرايي «بافت فرسوده شهري» بخش قابل توجهي از ميراث باستاني و تاريخي و از اين رهگذر هويت تاريخي، خود را براي هميشه از دست دادند.

تهران، پايتخت امروزي كشورمان، كه در ميان شهرهاي كهن ايران كودكي نوباوه محسوب مي شد و مركزيت آن را از ابتداي دوره قاجار و بنيان آن را به دوره صفوي نسبت مي دادند، اخيرا با دو كشف باستان شناختي همگان را شگفت زده كرد: اول كشف جسدي متعلق به دوره مس سنگي در حوالي خيابان مولوي در سال 1394 كه اكنون با عنوان «بانوي هفت هزارساله» در موزه ملي ايران آرميده است و دوم كشف اخير آثار و بقايايي در بازار حضرتي در همان حوالي خيابان مولوي كه عجالتا به دوره تيموري نسبت داده شده است. اين دو كشف براي باستان شناسان سرنخ هايي هستند گرانبها كه مي گويند در حوالي خيابان مولوي خبرهايي هست و نياز به كنكاش باستان شناسان دارد. دو، ديگر اينكه به مدارك تاريخي ذهنيت گرايانه اعتماد چنداني نيست، بلكه مدارك باستان شناسي را بايد جست و يافت كه تصويري عينيت گرايانه در معرض ديد ما مي نهد.

اينك به عينيت و براساس مدارك متقن باستان شناختي مي دانيم كه تهران قديمي تر از آن است كه منابع تاريخي به ما مي گفتند. چقدر قديمي تر و با چه ماهيتي؟ پرسش اساسي است كه برنامه اي جامع و فراگير را در زمينه باستان شناسي شهري در تهران مي طلبد.

باستان شناسي شهري (Urban Archaeology) از شاخه هاي نسبتا جديد باستان شناسي است كه كارشناسان آن در مغرب زمين سال ها است با گمانه زني و كاوش در بافت هاي شهري به اطلاعات پرارزشي در زمينه قدمت شهرهاي اروپايي و امريكايي پي برده اند؛ از كشف و كاوش مهرابه اي ميترايي از زمان روميان (مربوط به سده سوم ميلادي) در قلب لندن به سال 1954 ميلادي تا كشف و كاوش نمايشخانه گل سرخ (مربوط به اواخر سده شانزدهم ميلادي) به سال 1989در محله ايست اند لندن كه بسياري از نمايش هاي ويليام شكسپير، اول بار در آن به روي صحنه رفته اند. از 1976 تا 1981 نيز از رهگذر كاوش هاي باستان شناختي مشخص شد كه شهر يورك در مركز انگلستان روي اطراق گاه وايكينگها (مربوط به سده دهم ميلادي) احداث شده است. اينكه بخش قديمي شهر پاريس (همان محله مولوي آنان) روي يكي از بزرگترين گورستان هاي جهان مربوط به سده هاي شانزدهم تا نوزدهم ميلادي بنا شده هيچ گاه بر كسي پوشيده نبود، اما پس از پژوهش هاي باستان شناختي در دهه هاي 1970 تا 1990 بود كه به سال 2013 اين محوطه باستاني به روي عموم گشوده شد و اينك يكي از چهارده موزه بزرگ پاريس است و پس از لوور بيشترين بازديدكننده را به خود جلب مي كند.

در ارض جديد، در قلب شهر نيويورك، در پايين دست منهتن - كه به دليل قرارگيري در قلب اداري، اقتصادي نيويورك زمين قيمتي سرسام آور دارد - به سال 1992 باستان شناسان موفق به كشف گورستاني متعلق به بردگان سياهپوست مربوط به سده هاي هفدهم و هجدهم ميلادي شدند كه پس از كاوش هاي باستان شناختي و پژوهش هاي انسان شناختي، به سال 1993 ثبت آثار ملي امريكا و به سال 2006 در محل آن يادماني بنا كردند تا هرگاه آب ها از آسياب افتاد سودجويان سراسيمه در آن به ساخت و ساز مشغول شوند. در مكزيكوسيتي، پايتخت مكزيك، به سال 1976 كارگران اداره برق حين حفاري در يكي از ميادين اصلي شهر به لوحي سنگي برخوردند.

 باستان شناسان به محل فراخوانده شدند و طي فعاليت هاي گسترده اي از 1976 تا 1982 كه بخش وسيعي از محلات اطراف محل كشف طي آن تملك و كاوش شدند، باستان شناسان موفق شدند بخش بزرگي از معبد بزرگ آزتكها، آخرين حكومت فرامنطقه اي امريكاي مركزي پيش از ورود اسپانيايي ها را كه قدمت آن به سده شانزدهم ميلادي باز مي گشت كاوش و آزاد كنند. اين معبد عظيم به سال 1987 ثبت فهرست آثار جهاني يونسكو شد و هر ساله ميليون ها نفر از آن بازديد مي كنند.

خلاصه كلام اينكه ما ايرانيان به ميراث باستاني خود، چه درون شهرها و چه برون آنها كم توجه هستيم. بخصوص در شهرها، به دليل سودجويي لجام گسيخته زمانه ما، بي محابا آثار باستاني را نابود و بر بقاياي آنها آپارتمان و پاساژ مي سازيم.

ضرورت برنامه ريزي جامع در زمينه باستان شناسي شهري در ايران تنها راه اصولي كشف، احيا و نگاهداري آثار تاريخي ايران است. بر سازمان ميراث فرهنگي، در مقام پاسدار و متولي آثار باستاني كشور واجب است كه در وظيفه خود جديت و توجه بيشتري به خرج دهد. بر پژوهشكده باستان شناسي نيز لازم است كه با تشكيل سريع كارگروهي در زمينه باستان شناسي شهري، پيش از آن كه كشفيات اتفاقي آثاري را هويدا سازد، بر شناسايي و پاسداشت آثار باستاني مدفون زير شهرهاي ايران همت گمارد. شهرهايي چون كرمان و شيراز و اصفهان كه به دليل اهمال ما بيشتر آثار باستاني خود را از دست دادند، حداقل تلاش كنيم تا آثار باستاني باقي مانده شهري، بخصوص پايتخت نوباوه مان را براي آيندگان حفظ كنيم.


*باستان شناستهران قديمي تر از آنچه مي پنداريم


 روزنامه ايران، شماره 6971 به تاريخ 20/10/97، صفحه 17 (ايران جمعه (تاريخ))

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از "دكتر كاميار عبدي"

  مستندي كه ساخته نشد براي ميراث
دكتر كاميار عبدي، ايران 14/4/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مديريت بهداشت و درمان
متن مطالب شماره 3 (پياپي 903)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است