|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/10/20: نامي غريب بر پيشاني يك محله اصيل
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7026
سه شنبه 28 اسفند 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6971 20/10/97 > صفحه 17 (ايران جمعه (تاريخ)) > متن
 
      


آنچه بود آنچه ماند 
نامي غريب بر پيشاني يك محله اصيل
كوچه وستاهل و منزل رئيس تشكيلات نظميه سوئدي در طهران

نويسنده: مجيد بجنوردي

يكي از گذرهاي كمتر شناخته شده شهر تهران، كوچه وستاهل در خيابان اميريه (بخشي از خيابان وليعصر كنوني) كمي پايين تر از ميدان منيريه است. اگرچه امروزه هيچ نشان كهنه و قديمي در اين كوچه نسبتا باريك نمي توان يافت، اما نام اين گذر كماكان از دست تطاول روزگار در امان مانده و بخشي از تاريخ ايران را در نام خود زنده نگاه داشته است؛ هر چند كه اين اسم ممكن است با زبان شيواي فارسي همخوان و هم آهنگ نباشد و تلفظ اين نام براي اهالي محل يا عابران كمي دشوار باشد  يا احتمالا از وجه تسميه آن بي خبر باشند. اما اينكه چرا اين كوچه به وستاهل معروف شد، بي ترديد با نام رئيس تشكيلات نظميه يعني موسيو وستداهل ارتباط دارد. با اين توضيح كه در اواخر حكومت قاجار، دولت براي برخي اصلاحات و سامان دادن به امور نظميه چند افسر سوئدي را به استخدام اداره نظميه درآورد و وستداهل به عنوان رئيس تشكيلات نظميه جديد معرفي شد. بنابراين اسم كوچه مورد بحث بي شك از نام رئيس سوئدي تشكيلات نظميه گرفته شده است.

 اما اينكه چرا نام اين كوچه و در اين قسمت از شهر به اسم وستاهل معروف شد به احتمال زياد با منزل وستداهل و محل اقامت او در تهران ارتباط دارد زيرا ساختمان نظميه در زمان حضور سوئدي ها، در ميدان توپخانه قرار داشت و خيلي بعيد به نظر مي رسد كه نام اين كوچه با ساختمان اداراتي كه زير دست وستداهل اداره مي شد ارتباط داشته باشد. نگارنده تنها گواه اين ادعا را كه همزمان با شخص وستداهل مي زيسته در خاطرات عبدالله بهرامي (كه سال ها پيش منتشر شده) يافته است كه خود مدت ها از مترجمان و كارمندان تشكيلات نظميه در زمان وستداهل و سوئدي ها بود. بهرامي در بخشي از خاطرات خود نشاني منزل و محل اسكان وستداهل را به ما مي دهد كه مي تواند با كوچه مورد بحث تطبيق پيدا كند: «... به خانه رئيس تشكيلات نظميه(مقصود وستداهل است)كه در خيابان اميريه نزديك منزل خودمان بود روان شدم. رئيس تشكيلات نظميه با دو نفر ديگر از ماموران سوئدي در خانه اي كه متعلق به مقتدرالملك بود سكونت داشتند». بنابراين روايت مي توان حدس زد كه منزل و محل اقامت وستداهل در اميريه همان كوچه وستاهل امروز در اميريه است، اگرچه بي ترديد اين خانه بعدها خراب شده است، چنانچه امروز خانه اي به قدمت دوره قاجار را نمي توان در اين كوچه يافت.

اما يكي ديگر از منابعي كه وجود منزل وستداهل در اين كوچه را تاييد مي كند، خاطرات مرحوم استاد احسان يارشاطر است؛ با توجه به اينكه يارشاطر بخشي از كودكي خود را در اين محله گذرانده و با سال هاي حضور وستداهل در ايران فاصله زماني زيادي نداشته است، روايت او مي تواند مورد توجه قرار گيرد، ولو اينكه يارشاطر اين اطلاعات از منزل وستداهل را از ديگران شنيده باشد؛ ايشان در بخشي از كتاب گفت و گوي خود با ماندانا زنديان و در بيان قسمتي از خاطرات دوران كودكي خاطرنشان مي كند: «كودكي من در تهران، در يكي از كوچه هاي فرعي خيابان اميريه به نام كوچه وستاهل طي شد. وستاهل اسمي سوئدي است. ژاندارمري ايران در دوران احمدشاه تعدادي افسر سوئدي براي برقراري امنيت و نظم در تهران استخدام كرده بود. وستداهل افسري بوده كه در آن كوچه زندگي مي كرده و بنياد نخستين نظميه تهران را آنچه بعدها شهرباني ناميده شد گذاشته است. اسمش را گذاشته بودند روي آن كوچه و اين اسم همچنان بر كوچه مانده بود. خانواده ما و پيش از آن يكي از دو دايي من در آن كوچه زندگي مي كردند». بنابراين منابع مي توان محل زندگي وستداهل در ايامي كه در تهران اقامت داشته است را همين كوچه مذكور در خيابان اميريه دانست كه احتمالا براي راحت تر شدن تلفظ آن «د» مياني واژه «وستداهل» برداشته شد و نام كوچه به «وستاهل» نامور و معروف گرديد.

منابع:

بهرامي، عبدالله، تاريخ اجتماعي و سياسي ايران، انتشارات كتابخانه سنايي، بي تا

نامي غريب بر پيشاني يك محله اصيل


 روزنامه ايران، شماره 6971 به تاريخ 20/10/97، صفحه 17 (ايران جمعه (تاريخ))

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار
    



آثار ديگري از " مجيد بجنوردي"

  محله سنگلج؛ آنچه بود، آنچه ماند / خاطرات طهران و محله سنگلج به روايت مرحوم اسماعيل دميرچي در آخرين گفت و گو با «ايران»
مجيد بجنوردي، ايران 22/6/97
مشاهده متن    
  مشروطه ؛ دروازه مدرنيته يا تجددگرايي وارونه؟ / نسبت و پيوندهاي مشروطيت با تجدد در گفت و گو با دكتر موسي غني نژاد
مجيد بجنوردي، ايران 21/5/97
مشاهده متن    
  شاهنامه؛ دفتري فراسوي تاريخ / نسبت شاهنامه فردوسي با گفتمان تجددخواهي در گفت و گو با استاد دكتر ميرجلال الدين كزازي
مجيد بجنوردي، ايران 22/3/97
مشاهده متن    
  قهرمان يا ضد قهرمان؟! / بررسي نقش خسرو روزبه و حزب توده در ترور محمد مسعود روزنامه نگار جنجالي دهه بيست
مجيد بجنوردي*، ايران 20/2/97
مشاهده متن    
  پدر تاريخ مطبوعات ايران / حيات علمي و اجتماعي مرحوم استاد محمداسماعيل رضواني در گفت و گو با هما رضواني
مجيد بجنوردي، ايران 11/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه امداد و نجات
متن مطالب شماره 4 (پياپي 36)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است