|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/12/28: كابوس دلار
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4631
يك شنبه 26 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4574 28/12/97 > صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان) > متن
 
 


كابوس دلار


نويسنده: دكتر احسان جعفري باقرآبادي

بررسي تاريخچه قيمتي ارز در ايران نشان از آن دارد كه همواره با افزايش نرخ ارز دست به گريبان بوده ايم و در دوران رياست جمهوري محمود احمدي نژاد طي سال هاي 1390 تا 1392 اين امر شتاب گرفت. بحران ارزي مذكور در دوره اول رياست جمهوري حسن روحاني آرام گرفته بود و استمرار اين امر سبب شد بانك جهاني در ابتداي ماه آوريل سال 2018 چشم انداز اقتصاد ايران را مثبت توصيف كند و نرخ رشدي بيش از 4 درصد را نويد داد، صندوق بين المللي پول نيز در ماه مارس رشدي تقريبا مشابه را پيش بيني كرده بود. اما چه شد كه اين صندوق در ماه سپتامبر و در كمتر از شش ماه با تغيير برآورد خود، رشد منفي 5/ 1 درصدي را براي اقتصاد ايران پيش بيني كند؟

پس از پايان تعطيلات نوروز 1397، قيمت دلار در بازار آزاد به صورت ناگهاني از مرز 5500 تومان گذشت و با امنيتي شدن فضا، بسياري از صرافي هاي پايتخت دست از مبادله ارزي كشيدند؛ اين مساله باعث شد ظرف كمتر از يك هفته قيمت برابري هر دلار به بيش از 5800 تومان برسد. اين روند افزايشي قيمت دلار ادامه يافت تا جايي كه معاون اول رئيس جمهور در روز سه شنبه 20 فروردين 1397، (غافل از اينكه دليل تكانه هاي ارزي، عدم تعديل تفاوت نرخ تورم داخلي و خارجي روي نرخ ارز طي سال هاي گذشته بود) نرخ دلار را رسما 4200 تومان اعلام كرد و خريد و فروش بيش از اين قيمت را قاچاق دانست، رويكردي كه مشابه گفته هاي محمود بهمني در سال 1390 بود و اين بار هم در سطح بازار مورد حمايت واقع نشد. اما در ادامه در 18 ارديبهشت، دونالد ترامپ رسما خروج ايالات متحده آمريكا را از برجام اعلام كرد و در ادامه با دستور رئيس جمهور و تصويب سناي آمريكا، بحث تحريم نفت ايران بار ديگر از سوي ايالات متحده مطرح شد. در اثر اين موج تحريمي، تامين ارز مورد نياز كشور با دشواري همراه شد و ارزش ريال در برابر دلار آمريكا و ساير ارزها، طي مدتي چند ماهه به شدت سقوط كرد.

در پي ركوردشكني و افزايش بي سابقه نرخ ارز در بازار غيررسمي، حسن روحاني در تاريخ 03/ 05/ 1397 شمسي بنا به پيشنهاد مسعود كرباسيان، وزير امور اقتصادي و دارايي وقت، طي حكمي عبدالناصر همتي را به عنوان رئيس كل بانك مركزي ايران منصوب كرد. اين در حالي بود كه برخي از مسوولان بانك مركزي با ادعاي تخلفات گسترده، به مراجع قضايي  احضار شدند. با وجود اين، تغيير رئيس بانك مركزي در كوتاه مدت اثري در پي نداشت؛ اما با ادامه بحران، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي ابتدا در 17 مرداد علي ربيعي، وزير كار و امور اجتماعي را استيضاح و از كار بركنار كردند و در 4 شهريور نيز با عدم راي اعتماد به مسعود كرباسيان، وزير امور اقتصادي و دارايي، موجب شدند تا در فاصله اي كوتاه، دومين وزير دولت يازدهم نيز عزل شود. به اين ترتيب راهبري اقتصاد كشور در اختيار اشخاصي قرار گرفت كه تا زمان تسلط آنان بر حوزه هاي كاري جديد، نابساماني بازار ارز تشديد  شده بود. به همين دليل نمايندگان در 6 شهريور با طرح 5 سوال اقتصادي از رئيس جمهور، از وي درباره آنها توضيح خواستند كه در پايان درخصوص عدم موفقيت دولت در كنترل قاچاق كالا و ارز، افزايش شتابان نرخ ارزهاي خارجي و كاهش شديد ارزش پول ملي قانع نشدند.

اين امر جايگاه دولت را در ميان فعالان بازار متزلزل تر و عرصه را براي سفته بازان فراهم تر از گذشته كرد، تا جايي كه در اوايل مهر ماه قيمت يك دلار از مرز 18 هزار تومان فراتر رفت. اما براي مجلس نيز واضح بود كه ناتواني دولت در كنترل شرايط، فراتر از نقش اشخاص بوده و حاكي از علل چندلايه و بسيار گسترده اي است كه ضعف ساختاري نظام اقتصادي كشور را نشان مي دهد.

با استمرار اوضاع نامناسب، شوراي عالي هماهنگي اقتصادي تشكيل شد و در مهرماه تصميم گرفت كه به بانك مركزي اجازه مداخله فعال تر در بازار براي مهار بحران اقتصادي اعطا كند. اين اختيارات و حاكميت تفكرات جديد در بانك مركزي خيلي زود سبب ارتقاي ثبات در بازار پول شد. با استمرار روند كاهشي قيمت، مراجعه مردم به مراكز خريد و فروش ارز براي فروش ارزهاي خانگي افزايش يافت و اين امر منجر به افزايش شتاب كاهش قيمت شد و زمينه سوداگري را نيز در صرافي ها كاهش داد. در اين شرايط بانك مركزي به بانك ها دستور داد به خريد ارزهاي مردم بپردازند؛ برهمين اساس شعب ارزي بانك ها هر روز بعد از دريافت نرخ از بانك مركزي، نسبت به خريد ارز از مردم اقدام كردند.  پس از دوره اي ثبات نسبي در بازار، مجددا در اواخر سال شاهد روند افزايش قيمت دلار و ورود آن به كانال 13 هزار تومان بوديم. اما به نظر مي رسد دليل اين امر افزايش تقاضاي پايان سال براي ارز است كه بخش عمده اي از آن براي رفع نياز مسافرت هاي خارجي است؛ زيرا اين اثرات فصلي در سنوات اخير معمولا در پايان سال رخ داده است.

در پايان بايد توجه داشت كه انتظارات تورمي مجددا رو به افزايش است و از آنجا كه بسياري افراد تصور مي كنند قيمت ها در سال آينده بالاتر مي رود و تورمي مشابه امسال در پيش خواهيم داشت (برخلاف اصول اوليه اقتصاد و با وجود افزايش قيمت ها) تقاضا براي خريد ارز كماكان بالاست و اين امر در هر شوك سياسي از جمله عدم پذيرش شرايط FATF، به گراني دلار دامن خواهد زد. همچنين با استمرار عدم تعامل موثر با بانك هاي خارجي و عدم تخصيص ارز از طرف دولت و بانك مركزي، بسياري از كارخانه ها و صنايع توليدي كشور به دليل كمبود مواد اوليه با مشكل مواجه شده اند و اين پديده از طريق افزايش قيمت منجر به فشار مضاعف بر مصرف كنندگان خواهد شد. در سايه اين تحولات، نرخ تورم نقطه به نقطه در پايان بهمن ماه به بيش از 40 درصد رسيده است و پيش بيني مي شود در ابتداي سال آتي كمتر از اين نباشد و افزايش تورم به صورت يك چرخه معيوب سبب كاهش مجدد ارزش پول ملي خواهد شد. بنابراين در سال آتي الگوي فعلي بازار ارز نيازمند بازنگري جدي در راستاي مقاوم سازي بخش مالي است.


*كارشناس بانكيكابوس دلار


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4574 به تاريخ 28/12/97، صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 37 بار



آثار ديگري از "دكتر احسان جعفري باقرآبادي"

  عوامل تحديد تقاضا
دكتر احسان جعفري باقرآبادي، دنياي اقتصاد 9/10/97
مشاهده متن    
  ابزار مهم معاملات ارزي
دكتر احسان جعفري باقرآبادي، دنياي اقتصاد 25/9/97
مشاهده متن    
  بهبودي كمتر از حد انتظار
دكتر احسان جعفري باقرآبادي، دنياي اقتصاد 22/7/97
مشاهده متن    
  سه سناريو در كمك به زيان ديدگان
دكتر احسان جعفري باقرآبادي *، دنياي اقتصاد 5/10/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو فصلنامه تحقيقات كشاورزي ايران
شماره 2 (پياپي 3702)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است