|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/12/28: تامين اجتماعي چند لايه؛ چرايي و مزاياي استقرار آن در كشور
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4633
سه شنبه 28 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4574 28/12/97 > صفحه 6 (خبر) > متن
 
 


يادداشت 
تامين اجتماعي چند لايه؛ چرايي و مزاياي استقرار آن در كشور


نويسنده: علي شيرين آبادي، تقي رحيمي

نظام تامين اجتماعي چند لايه رويكرد نسبتا جديدي در نظام هاي تامين اجتماعي جهان است كه چندين سال است در برخي از كشورها مورد توجه قرار گرفته است. اين رويكرد ابتدا از سوي بانك جهاني مطرح و در قالب الگويي چند لايه ارائه شد. در كنار اين الگو، سازمان بين المللي كار و اتحاديه اروپا نيز الگوهاي متفاوتي از تامين اجتماعي چند لايه ارائه كردند كه در اين الگوها به هدف فقرزدايي نظام تامين اجتماعي توجه بيشتري شده بود.

در حالت مرسوم و شناخته شده، نظام تامين اجتماعي، به طور خاص شامل حمايت هايي نظير از كار افتادگي، بازنشستگي، حوادث ناشي از كار، بيكاري غيرارادي، بيماري و... است كه مشمولان تحت پوشش با پرداخت حق بيمه مقرر و احراز شرايط از خدمات و حمايت هاي لازم در مواقع يادشده استفاده مي كنند كه به نظام تامين اجتماعي تك لايه يا بيمه هاي اجتماعي مشهور است. مساله اساسي در اين است كه امروزه نظام تك لايه يا همان نظام بيمه هاي اجتماعي با وجود تمام مزايايي كه براي مشمولان خود دارد، به تنهايي قادر به پاسخگويي به نيازهاي كليه افراد جامعه نيست. معمولا اين نظام براي تامين معيشت و به تبع آن حفظ سلامت مزد و حقوق بگيراني كه داراي درآمد متوسطي هستند، طراحي و ايجاد شده است. در اين صورت بديهي است كه افراد داراي درآمد پايين يا فاقد درآمد و حقوق، قادر به پرداخت حق بيمه هاي اجتماعي نبوده و بدون پوشش تامين اجتماعي در جامعه رها مي گردند و با انواع مخاطرات و آسيب هاي اجتماعي ناگواري مواجه مي شوند.

از سوي ديگر به دليل وجود سقف دستمزد مشمول كسر حق بيمه در بيمه هاي اجتماعي، مشمولان اين نوع بيمه ها كه داراي درآمدهاي بالاتر (بيشتر از سقف دستمزد مشمول كسر حق بيمه) هستند در هنگام بازنشستگي با كاهش درآمد مواجه خواهند شد. بنابراين مشاهده مي شود كه نظام بيمه هاي اجتماعي  نمي تواند پاسخگوي طبقات داراي درآمد بسيار اندك يا درآمدهاي بالا باشد. به همين دليل ضروري است كه نظام چند لايه تامين اجتماعي طراحي شود كه هر لايه يا سطح آن پاسخگوي يكي از گروه ها و طبقات درآمدي جامعه باشد و بتواند انتظارات روزافزون جامعه از نظام تامين اجتماعي را برآورده سازد. منظور از نظام تامين اجتماعي چند لايه، چند سطحي بودن ارائه خدمات و مزاياي رفاهي است. لايه نخست، مربوط به پرداخت هاي حمايتي و مساعدت هاي اجتماعي است كه به صورت دولتي اداره مي شود و منابع آن به طور معمول از محل درآمدهاي عمومي دولت ها يا كمك هاي مردمي تامين مالي مي شود و اهداف بازتوزيعي و مبارزه با فقر و كاهش آن دو هدف اصلي اين لايه است. لايه دوم، عموما به بيمه هاي اجتماعي اختصاص دارد و به معناي تضمين يك ميزان جايگزين درآمد از دست رفته است. مشاركت در اين طرح ها اجباري بوده و به دو صورت دولتي يا خصوصي اداره مي شود. لايه سوم مربوط به بيمه هاي مكمل بازنشستگي و درمان است كه به صورت اختياري است و توسط بخش خصوصي اداره مي شود. افراد براي برخورداري از مزاياي بيشتر در زمان بازنشستگي اقدام به پس انداز درآمد خود در اين بيمه ها مي كنند. منابع مالي لايه هاي دوم و سوم از محل حق بيمه هاي پرداختي توسط مشتركان آنها تامين مالي مي شود. با توجه به كاركردهاي مثبت نظام هاي تامين اجتماعي چندلايه در جهان و نقش موثر آنها در پوشش كامل جمعيت، رفع هم پوشاني ها و خلاهاي موجود در حوزه تامين اجتماعي و پيشگيري از فقر، در ماده 27 قانون برنامه پنجم توسعه به دولت اجازه داده شده است كه نسبت به برقراري و استقرار نظام تامين اجتماعي چندلايه با رعايت حداقل سه لايه شامل مساعدت هاي اجتماعي، بيمه هاي پايه و بيمه هاي مكمل اقدام كند. بر اين مبنا، دولت در 27 ارديبهشت ماه 1396 سند نظام چند لايه تامين اجتماعي را با تمركز بر توانمندسازي اقشار كم درآمد و نيازمند، مصون و محفوظ سازي صندوق هاي بازنشستگي از افزايش بار مالي و اولويت بندي خدمات بهداشتي- درماني منتشر كرد.

 طراحي و استقرار نظام تامين اجتماعي چندلايه تضمين و پشتوانه اي محكم براي رفاه و تامين معيشت مردم در آينده است. در صورت اجراي اين طرح در كشور، ضمن ساماندهي، يك سويي، يكپارچگي و ايجاد هماهنگي بين لايه هاي مختلف، راه هايي براي استفاده از بيمه هاي تكميلي نيز فراهم مي شود. لايه تكميلي در نظام تامين اجتماعي چندلايه، علاوه بر تامين نيازهاي رفاهي و انتخابي بخشي از افراد جامعه، نقش جذب و هدايت پرداخت هاي رفاهي مردم را نيز ايفا مي كند. نظام تامين اجتماعي چندلايه، رويكردي نو و تجربه شده در جهان امروز است كه مناسب ترين الگو را براي پوشش كامل جمعيت ارائه مي كند. هرچند كه الگوهاي مختلفي از اين نوع نظام ها در كشورهاي مختلف جهان وجود دارد و وجه مشترك همه آنها وجود سه لايه حمايتي، بيمه اي و تكميلي است، اما سطح بندي اين سه لايه بر حسب شرايط اقتصادي و اجتماعي و نيازهاي جمعيت هر كشور تفاوت دارد. در ايران كاركرد پراكنده نظام رفاه و تامين اجتماعي در قالب راهبردهاي بيمه اي، حمايتي و امدادي هر چند در جايگاه خود در بلندمدت بسيار ارزشمند و منشا كمك ها و خدماتي تعيين كننده بوده است، اما از ديدگاه استقرار و پيشبرد يك نظام جامع و منسجم تامين اجتماعي به معناي علمي، به لحاظ ساماندهي غيركارآمد در ساختارهاي مديريتي، مالي و منابع انساني هر يك از نهادها و موسسات حوزه تامين اجتماعي، از جامعيت لازم و كافي برخوردار نبوده و هنوز هم با اهداف مطلوب و مورد نظر فاصله قابل ملاحظه اي دارد. نبود يك نگاه سيستمي و جامع كه به وظايف و كاركردهاي نهادهاي حمايتي و بيمه اي متعددي كه در كشور وجود دارد، سمت وسويي واحد و يكپارچه بدهد، همواره سبب بروز انواع چالش ها و موانع متعدد در راستاي برقراري يك نظام رفاهي كارآمد شده است. با توجه به نتايج مثبت به دست آمده از تجارب جهاني، اهم مزاياي استقرار نظام تامين اجتماعي چندلايه در كشور عبارتند از: تخصصي كردن حوزه هاي امدادي، حمايتي و بيمه اي مبتني بر تفكيك و تمايز امور و تقسيم كار، سطح بندي و اولويت بندي خدمات و پوشش بر اساس ميزان نياز، توانمندي و مشاركت، ايجاد عدالت در دسترسي به خدمات و پوشش ويژه به ويژه در سطح پايه، تمركز حمايت ها و كمك هاي مالي دولت در لايه حمايتي و پس از آن سطوح نيمه حمايتي، ساماندهي لايه بيمه اي در حداقل دو سطح بيمه هاي فراگير و بيمه هاي اجباري در جهت توسعه شمول آن به تمامي خانوار ها با اولويت شاغلين، اصلاح ساختار سازماني لايه بيمه اي در جهت همسويي يكپارچگي، وحدت رويه و افزايش كارآمدي، طراحي بيمه اجتماعي فراگير خاص شاغلين كم درآمد غير مزد و حقوق بگير و غير رسمي و با احتساب افراد تبعي آنها، جلوگيري از تحميل قوانين حمايتي بر صندوق هاي بيمه گر و موارد ديگر از جمله مزاياي اين رويكرد است. طراحي يك نظام جامع تامين اجتماعي، يعني نظامي فراگير كه بتواند مجموعه هاي پراكنده، ناهماهنگ و ناموزون موجود را سامان داده و آنها را از ساختار و كاركردهاي توسعه اي برخوردار سازد، يك ضرورت ملي محسوب مي شود و نقش و وظيفه اي بسيار مهم است كه بر عهده دولت به عنوان كارگزار اصلي جامعه قرار داده شده است.

تامين اجتماعي چند لايه؛ چرايي و مزاياي استقرار آن در كشور


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4574 به تاريخ 28/12/97، صفحه 6 (خبر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 27 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله بيهوشي و درد
شماره 3 (پياپي 44)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است