|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/12/28: خيابان مدرن در ايران
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4633
سه شنبه 28 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4574 28/12/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


واكاوي 
خيابان مدرن در ايران



زماني كه ناصرالدين شاه به فرنگ مي رود با پديده «خيابان» مواجه مي شود كه مدت ها از خاطره ايرانيان رخت بر بسته بود. البته خيابان به معني تفرجگاه، نه معبري كه مردم از آن عبور كنند. در اين تعريف، خيابان جايي است كه خودش به عنوان مقصد تلقي مي شود و مي توان گفت به قصد آن از خانه خارج مي شويم (يك مكان عمومي شهري) با اينكه خيابان سازي در ايران يك پديده جديد شهرسازي نبود و در دوره صفوي خيابان چهار باغ را داشتيم، اما در اين فاصله مفهوم خيابان فراموش شده بود. بنابراين با فعاليت هايي در اين دوره مواجه مي شويم كه سابقه نداشتند.

در سبك تهران خيابان نيز مفهومي جديد مي يابد. اولين بار خيابان نه فقط به عنوان تفرجگاه، بلكه به عنوان مكان تجارت و بازرگاني هم نقش بازي خواهد كرد. خيابان در اين دوره به عنوان يك فضاي شهري زنده و باهويت خود را مطرح مي كند و سعي بر آن دارد كه مظهر تجددطلبي دولت قاجار در دوره ناصري باشد. ميدان مركزي (توپخانه) نقطه شروع شش خيابان اصلي شهر مي شود و اتصال خيابان به ميدان توسط يك دروازه تعريف مي شود. حضور دروازه در شروع خيابان پديده اي است كاملا نو، به تعبيري ديگر، مفهومي اروپايي در استحاله خود در فرهنگ بومي، به ديگر گونه اي جلوه مي نمايد. از اين رو معماري قاجار را «معماري خياباني» نيز مي نامند. منظور از معماري خياباني، احداث خانه ها و مغازه ها در اطراف خيابان است كه از اين دوره وارد معماري ايران شده است. در دو طرف خيابان، مغازه ها در طبقه همكف و ساختمان هاي مسكوني در طبقات بالاتر قرار دارد. پياده روها، جوي هاي كوچك و يك رديف درخت و باغچه در حاشيه خيابان ها و در آخر حضور بعضي از عملكردهاي عمده تر در جداره آنها با عقب نشيني و جلو آمدگي خود باعث شكل گيري نوعي از معماري مرسوم به «معماري خياباني» شد. تقريبا معماري خانه هاي قديمي به خصوص در شهرهاي بزرگ از حالت درون گرايي به برون گرايي تمايل پيدا كرد.

حضور عملكردهاي جديدي چون وسايل نقليه عمومي، تماشاخانه، سينما، چاپخانه، هتل، مغازه هاي به سبك فرنگي، باغ ملي، باغ وحش و گياه، بانك، قورخانه و... به يكباره چهره شهر را دگرگون كرده و مفهوم شهر در معناي اروپايي و جهاني را جايگزين آن مي كند. در اين بين، بازار كم كم تا حد يك فضاي سنتي و خاطره اي به عقب رانده مي شود. خيابان ها و عناصر جديد شهري مكان آمد و شد آن دسته از اقشار اجتماعي مي شود كه تجدد و فرنگي مآبي را نمايندگي مي كنند و مجموعه هاي كهن شهري (بازار، بازارچه ها، سراها و...) محل تردد اكثريت جامعه اي مي شود كه هنوز بر مبناي روابط كهن زيست و توليد كه كاملا مسلط نيز هستند زندگي مي كنند. نخستين خيابان هاي تهران به سبك جديد، پس از تغيير نقشه تهران در اطراف ارگ دولتي و ميدان توپخانه به وجود آمد كه اساس شبكه بندي و جهت امتداد خيابان ها را در دوره هاي بعد به وجود آورد. قديمي ترين و مهم ترين اين خيابان ها عبارتند از: خيابان ناصريه (ناصرخسرو)، خيابان جباخانه (بوذرجمهري- 19 خرداد)، خيابان جليل آباد (خيام)، خيابان باب همايون، خيابان چراغ گاز (چراغ برق-اميركبير)، خيابان علاءالدوله (فردوسي)، خيابان لاله زار و...

منبع: جواد عسگري چاوردي و ديگران، «معماري و نهادهاي جديد تمدني در دوره قاجار»، روايت تاريخ، 1396.
خيابان مدرن در ايران


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4574 به تاريخ 28/12/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 29 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مديريت انرژي مجلسي
شماره 4 (پياپي 604)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است