|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد98/2/17: مكافات نقض برجام
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4398
سه شنبه 4 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4360 17/2/98 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


نگاه روز 
مكافات نقض برجام


نويسنده: عليرضا اكبري

جمهوري اسلامي ايران، آماده مي شود تا اقداماتي متقابل و ابتكاراتي را براي رويارويي با نقض عهد ايالات متحده امريكا در برجام و ترك فعل ديگر طرف هاي برجام، براي تامين امتيازهاي ايران از توافق انجام دهد. جمهوري اسلامي ايران، در شرايط كنوني لازم است به جاي اقدامات عكس العملي، ابتكارهايي در همه زمينه هاي ممكن، از جمله حقوقي و سياسي، هسته اي و امنيتي در سطح منطقه و اقتصادي در سطح بين المللي به كار گيرد تا بتواند بر اساس حقوق طبيعي خود در توافق برجام، مكافات طرف هايي كه از طريق نقض تعهد يا ترك فعل باعث ايجاد هزينه براي ايران شده اند را بدهد. حداقل دو شاخص در مورد واكنش به فشارهايي كه از سوي ايالات متحده امريكا به ايران وارد مي شود وجود دارد. نخستين شاخص، مساله منافع ملي و تامين آن از طريق اقدامات واكنشي است و ديگري ميزان تعهد ما به ميثاق و سندي كه پاي آن امضا كرده ايم. مكانيزم هاي مشخصي در برجام براي تضمين كارآمدي و اجراي تعهدات طرفين پيش بيني شده است. تمهيدات مختلفي براي راستي آزمايي فرآيند لغو تحريم ها پيش بيني شده است از جمله در مواد 27، 28 و 29 برجام پيش بيني شده است. در بخش حل اختلافات در ماده 36 و ماده 37 مواردي براي پيگيري نقض تعهدات طرف 1 پيش بيني شده است. بر اساس نص برجام جمهوري اسلامي ايران حق دارد در صورت نقض يا نقص اجراي تعهدات از سوي طرف مقابل، اقداماتي متقابل انجام دهد، چرا كه هزينه هاي زيادي را پرداخت كرده، امتيازهاي زيادي در اختيار طرف مقابل گذاشته است و منفعت برجام را هم بايد دريافت كند. طبيعتا منافع ملي ما با بازگشت تحريم ها و هجومي جدي عليه منافع مردم ايران صورت گرفته است. واقعيت اين است كه اقدام غيرقانوني امريكا و ترك فعل اروپايي ها و چين و روسيه، عملا باعث شده است كه تحقق منافع ملي ما بر اساس برجام متوقف شود. اين حق طبيعي دولت ايران است كه در مقابل اين اقدامات و تعلل ها واكنش نشان دهد. به شخصه معتقدم كه جمهوري اسلامي ايران، بايد پيش بيني چنين شرايطي را در حين انعقاد برجام انجام مي داد. ادبيات كنترل تسليحات تا قبل از برجام براي نظارت و كنترل در محدوده خاصي فعاليت مي كرد. اگر مجموعه نظارت هاي آژانس بين المللي را به صورت دايره هاي متداخل در نظر بگيريم، داخلي ترين دايره و كوچك تر آن پروتكل مدل است كه بر اساس پيمان عدم اشاعه، در سال 1974 عمومي شد. در مجموعه فراگيرتر دايره دوم، موضوع پروتكل هاي الحاقي است كه مجموعه اي گسترده تر از نظارت ها و...

راستي آزمايي ها را در بر مي گيرد. بيروني ترين دايره، معاهده منع جامع آزمايش هاي هسته اي يا CTBT است كه گسترده ترين مجموعه محدوديت هاي هسته اي را براي كشورها ايجاد مي كند. حلقه چهار بسيار فراخ تر و بزرگ تر در چهار سال گذشته ايجاد شده است كه يك حلقه نظارتي بسيار بزرگ تر است. هيچ يك از كشورهاي عضو آژانس، امضاكنندگان پيمان عدم اشاعه، امضاكنندگان پروتكل هاي الحاقي و CTBT تا چنين سطحي از نظارت و محدوديت را نپذيرفته اند. اين حلقه بسيار فراگير نظارتي، همان نظام نظارت، كنترل و بازرسي مربوط به برجام است كه به صورت اختصاصي از سوي ايران پذيرفته شده است.

يك گفتمان تازه اي در ميان متوليان برجام در حال شكل گرفتن است كه گروهي از مسوولان كشور از اين عبارت استفاده مي كنند كه «برجام جزئي از نظام كنترل تسليحات بين المللي است.»

من با اين ارزيابي اخير مخالفم، برجام جزئي از نظام كنترل تسليحات و عدم اشاعه «بين المللي» نيست. در تمام متن برجام تمام نظارت ها، كنترل ها و اعمال محدوديت ها و محروميت هايي كه براي برنامه هسته اي ايران در نظر گرفته شده است و در قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل متحد آمده است، تاكيد شده كه اين تعهدات «مختص ايران» هستند.

بايد توجه كنيم كه نظام عدم اشاعه بين المللي هنوز موفق به فراگير كردن و همه گير كردن دو دايره نظارتي پروتكل هاي الحاقي و پيمان منع جامع آزمايش هسته اي، نشده است و حتي CTBT هنوز به مرحله اجرايي شدن نرسيده است. اما ايران فراتر از هر دو اين دايره نظارتي تعهداتي را پذيرفته است كه هيچ كشور ديگري در دنيا حاضر به پذيرش آن نشده است. در نتيجه امتيازهايي كه ما بر اساس برجام داديم بسيار فراتر از همه تعهدات موجود بين المللي است.

به جز كشورهاي اروپايي، بخشي از سياستمداران و مسوولان امنيتي كاركشته و بالغ تر امريكايي هم آگاه هستند كه وجود برجام تا چه اندازه براي نظام كنترل تسليحات بين المللي ارزشمند است. در واقع مي توان گفت ايران بدون دريافت امتيازهايي چندان، بزرگ ترين امتيازهاي ممكن در حوزه نظارت هسته اي را در اختيار بخشي از نظام بين المللي قرار داده است كه به دنبال انحصار توانمندي هاي هسته اي هستند. با وجود اين علم به اهميت، ترامپ و تيم او ادعا مي كنند كه به اهميت اين قرار داد اعتنا ندارند.

فروپاشي برجام، زمينه سازي 40 ساله در نظام حقوق بين المللي هسته اي را نابود و بي نتيجه خواهد كرد. تهديد ايران بر اينكه امكان فروپاشي برجام وجود دارد، يك تهديد بسيار بزرگ است.

با تعهد به برجام، ما در حال چشم پوشي از بخش مهمي از امتيازهاي بين المللي خودمان هستيم. در حالي كه بسياري از كشورهاي جهان با اجراي پروتكل مدل ان پي تي، در حال بهره بردن از شرايط عادي بين المللي هستند، جمهوري اسلامي ايران، پذيرفته است كه تعهداتي بسياري فراتر از سختگيرانه ترين پيمان هاي بين المللي و فراگيرترين نظام هاي نظارتي بين المللي بپذيرد و در مقابل آن هم امتيازهاي ناچيزي گرفته است.

اقدامي كه ايران با پذيرش برجام براي جهاني سازي نظام هاي كنترلي و نظارتي هسته اي به وجود آورده است، قابل بازگشت است. ايران به عنوان يك عضو جامعه بين المللي، حق دارد حتي اگر تمايل داشته باشد، از برجام بازگردد و به پروتكل مدل پيمان عدم اشاعه بدون هيچ الحاق و تعهد اضافه اي بازگردد.

حتي در چنين شرايطي ايران مي تواند درخواست بازنگري در ترتيبات اجرايي و پادماني بدهد و تعهدات پادماني خود را نيز كاهش دهد. به لحاظ حقوقي مادامي كه ايران تمايل داشته باشد تعهدات خود را بر اساس NPT بدون پروتكل هاي الحاقي و بدون برجام ادامه دهد كسي نمي تواند ايرادي حقوقي به رفتار ايران وارد كند. اما چنين اقدامي عملا به معناي فروپاشي كامل دستاوردي براي نظام كنترل تسليحاتي، با عنوان برجام است.

من معتقدم كه ايران با توجه به شرايط موجود، نبايد عكس العملي و واكنشي عمل كند، بلكه بايد رفتاري ابتكاري داشته باشد.

ايران بايد اعم از ابتكارات حقوقي، سياسي، امنيتي و حتي اقتصادي به كار ببرد. ديدگاه من اين است كه به واسطه اينكه هزينه هاي زيادي از سوي جمهوري اسلامي ايران براي برجام پرداخت شده است، قاعدتا بايد آخرين نفري باشيم كه از امتيازات برجام چشم پوشي بكنيم. هر زمان كه جمهوري اسلامي ايران احساس كند كه هزينه ماندن در برجام بيش از دستاورد در آن است، آنگاه بايد فروپاشي برجام را به عنوان يك گزينه براي افزايش هزينه هاي طرف مقابل در نظر بگيرد. اينكه چه زماني برآورد هزينه و فايده برجام، سر به سر مي شود، يك تصميم بسيار ظريف استراتژيك است كه نبايد در مورد آن اشتباه انجام شود.

مساله حفظ يا فروپاشي برجام، مساله كارشناسي نيست، هيچ .كارشناس يا ناظري نمي تواند به تنهايي نظر بدهد كه ماندن يا خروج از برجام درست يا غلط است. اين يك تصميم جمعي، استراتژيك و بسيار حساس است كه بايد محاسبات دقيق و گسترده در همه ابعاد راهبردي چنين تصميمي را در زمان لازم اتخاذ كند.

مادامي كه احساس شود منافع ماندن در برجام، بيشتر از هزينه هايش است، بايد در آن ماند، اما درست لحظه اي كه اين حساب هزينه و فايده سر به سر شد، زمان فروش برجام و نقد كردن تمام هزينه هاي قبلي فرا مي رسد. پيدا كردن اين زمان، نيازمند محاسبات دقيق استراتژيك است.

مكافات نقض برجام


 روزنامه اعتماد، شماره 4360 به تاريخ 17/2/98، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 6 بار
    



آثار ديگري از " عليرضا اكبري"

  استراتژي ترامپ برابر ايران
عليرضا اكبري، اعتماد 15/5/97
مشاهده متن    
  موازنه فرصت، موازنه تهديد / نگاهي به سفر روحاني به سوئيس و اتريش
عليرضا اكبري *، دنياي اقتصاد 19/4/97
مشاهده متن    
  وزارت نفت در دولت دوازدهم؛ گزينه ها و پيامدها
عليرضا اكبري *، شرق 12/5/96
مشاهده متن    
  «آغاز حجت» با منتخب ملت / نامه اي به رييس جمهور منتخب
عليرضا اكبري*، اعتماد 4/3/96
مشاهده متن    
  اجلاس لوزان در افق مبهم / تركيب شركت كنندگان به نفع ايران نيست
عليرضا اكبري*، دنياي اقتصاد 25/7/95
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله بيوتكنولوژي پزشكي ابن سينا
شماره 3 (پياپي 42)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است