|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد98/2/17: فصل پرحادثه در روابط تهران و واشنگتن
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4386
سه شنبه 21 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4360 17/2/98 > صفحه 5 (جهان) > متن
 
      


گزارش روز 
فصل پرحادثه در روابط تهران و واشنگتن
ايران به كناره گيري امريكا از برجام پاسخ متقابل مي دهد / جان بولتون: به تهران هشدار مي دهيم اما در پي جنگ نيستيم

نويسنده: سارا معصومي

2019 به سال پرحادثه اي در رابطه ايران و امريكا تبديل شده است؛ حوادثي كه نگاهي گذرا به آنها ناظر بيروني را به اين نتيجه مي رساند كه تهران و واشنگتن يا به سمت تنش پيش مي روند يا گفت وگوهايي تاريخي. اگر سه سال پاياني دولت باراك اوباما، رييس جمهور شماره 44 ايالات متحده به تلاش براي ايجاد كانال ديپلماتيك با تهران گذشت دو سال نخست دولت دونالد ترامپ به تخريب اندك مسير پيش آمده در تنش زدايي از رابطه 40 ساله تهران و واشنگتن از پس از انقلاب اسلامي تاكنون گذشت. امروز ديگر مي توان گفت كه فعلا دورنمايي از گشايش در رابطه دو جانبه ايران و امريكا نيست و هر چند ساعت يك بار يكي از طرفين ديگري را با دستوري يا اقدامي جديد مي نوازد. از جنگ نظامي و ميداني ميان دوطرف خبري نيست اما جنگ اقتصادي، سياسي و اطلاعاتي مدت هاست كه تهران و واشنگتن را رودرروي هم قرار داده است. فردا (چهارشنبه) كناره گيري امريكا از توافق هسته اي با ايران يك ساله مي شود و اين اتفاق در حالي رخ مي دهد كه تحريم هاي اقتصادي و در مواردي هسته اي امريكا عليه ايران مجددا وارد چرخه اجرا شده است. همزمان با نزديك شدن به اين روز از هفته قبل همان گونه كه روزنامه اعتماد در گزارش هاي متعدد خبر داده بود، تهران براي اقدامي متناسب با نقض برجام از سوي امريكا آماده مي شود و در تازه ترين تحولات در اين زمينه، برخي منابع آگاه از اعلام واكنش ايران ظرف 24 تا 72 ساعت آينده خبر مي دهند. روزنامه اعتماد در شماره روز يكشنبه 15 ارديبهشت خود در مطلبي با عنوان «ايران در مسير كاهش كلي يا جزيي تعهدات» خبر داده بود كه هيات نظارت بر اجراي برجام در حال بررسي واكنش ايران به بدعهدي هاي امريكا و تعلل 1 در جبران آن با استناد به مواد 26 و 36 برجام است. اين خبر روز گذشته (دوشنبه) در حالي تاييد شد كه امريكايي ها مي گويند همزمان با سالروز كناره گيري از توافق هسته اي، تحريم هاي جديدي را عليه ايران وضع مي كنند و البته صبح دوشنبه ايراني ها به وقت محلي نيز با بيانيه اي تند و تيز و البته توخالي از جانب كاخ سفيد آغاز شد. در بيانيه اي كه سايت اطلاع رساني كاخ سفيد به امضاي جان بولتون، مشاور امنيت ملي منتشر كرد ادعا شده بود كه ناو هواپيمابر آبراهام لينكلن به منطقه (استقرار) فرماندهي مركزي امريكا (غرب آسيا/خاورميانه) اعزام شده است. در حالي كه انتشار اين بيانيه از سوي تمام تحليلگران مسائل ايران و امريكا به تلاشي براي تحريك ايران تعبير شد اما در متن بيانيه علت انتشار، مجموعه اي از نشانه ها و هشدارهاي نگران كننده روزافزون از جانب ايران عنوان شده بود. بر اساس ترجمه خبرگزاري فارس، جان بولتون در اين بيانيه تحريك آميز گفت: ايالات متحده براي جنگ با رژيم ايران تلاش نمي كند اما براي هر حمله اي، چه از طرف نمايندگانش، چه از طرف سپاه پاسداران انقلاب اسلامي يا از طريق نيروهاي متقارن باشد، آماده است.» بولتون در بيانيه خود مدعي شده بود كه اين تصميم واشنگتن با هدف ارسال «پيام صريح و بدون ترديد» نيت امريكا در قبال تهران اتخاذ شده است. بولتون مدعي شد: «امريكا در حال استقرار ناوگروه ضربتي يو.اس.اس آبراهام لينكلن و بمب افكني در منطقه فرماندهي مركزي امريكا است تا يك پيام صريح و بدون ترديد به رژيم ايران ابلاغ كند مبني بر اينكه هرگونه حمله به منافع امريكا يا همپيمانان اين كشور با بي رحمي روبرو خواهد شد.

ساعتي پس از انتشار اين بيانيه بود كه روزنامه نگاران و تحليلگران بسياري در اين حوزه با انتشار بيانيه اي كه تاريخ آن به نخستين روزهاي ماه آوريل 2019 بازمي گشت در ادعاي جان بولتون مبني بر اعزام اين ناو در پاسخ به آنچه اقدام هاي تحريك آميز ايران خوانده بود، تشكيك كردند. به عنوان نمونه «ايلان گلدن برگ» مدير بخش امنيت خاورميانه در انديشكده «مركز امنيت امريكايي جديد» در توييتي در اين باره نوشت: «اعزام يك ناوگروه به سنتكام، اقدام غيرمعمولي نيست و احتمالا اقدامي عادي بوده كه از مدت ها قبل برنامه آن چيده شده است. ادبيات آتش افروزانه بولتون، غيرمعمولي و تحريك آميز است البته حدس من آن است كه اين موضوع يك فرصتي براي تلاش به منظور ارعاب ايراني ها است نه چيز بيشتر».

«تيم بي» تشنه جنگ افروزي است

بيانيه جان بولتون، مشاور امنيت ملي كاخ سفيد درباره دلايل اعزام ناو امريكايي به خليج فارس چه در قالب روغن سوخته را نذر امامزاده كردن صرفا بهره برداري رسانه اي از يك همزماني تصادفي باشد و چه يكي ديگر از حلقه هاي زنجيره تلاش براي تنگ تر كردن عرصه بر تهران در سايه سياست فشار حداكثري، لزوم برخورد مدبرانه ايران را بيش از پيش مي كند. تهران و واشنگتن به گواه بسياري از ناظران روابط دوجانبه روزهايي را تجربه مي كنند كه كوچك ترين حادثه مي تواند به تنش نظامي غيرمستقيم يا رويارويي نظامي مستقيم ميان اين دو تبديل شود. هر چند كه سياست خارجي دولت ترامپ در بسياري از پرونده ها از بي نظمي فاحشي رنج مي برد و به سختي مي توان از راهبردي ويژه در آن سخن گفت اما در قبال ايران تا اين مقطع زماني يك نكته مشخص وجود دارد و آنهم اين است كه كاخ سفيد تلاش مي كند با سياست فشار حداكثري در حوزه هاي سياسي، امنيتي و اقتصادي تغييري در سياست هاي تهران ايجاد كند. در اين ميان برخي مي گويند واشنگتن به دنبال تغيير رفتار ايران است و برخي از عزم كاخ سفيد براي تغيير رژيم سخن مي گويند. در داخل ايران باور عمده تحليلگران مسائل دو كشور اين است كه كاخ سفيد بدون هزينه نظامي و مالي چشمگير، تحقق هر كدام از اين دو هدف (تغيير رژيم يا تغيير رفتار) را غنيمت مي شمارد. البته در يك سال و نيم اخير حضور چهره هايي چون مايك پمپئو در جامه وزير خارجه و جان بولتون در قامت مشاور امنيت ملي بر تند و تيز شدن كيفيت اقدام هاي ضدايراني كاخ سفيد افزوده است و علاوه بر محمدجواد ظريف، وزير خارجه كشورمان كه در مصاحبه با رسانه هاي امريكايي اعلام كرد اين دو به اضافه محمد بن سلمان از عربستان سعودي و محمد بن زائد از امارات به دنبال درگيري نظامي با تهران هستند، رسانه هاي امريكايي نيز در چند روز گذشته نسبت به تلاش هاي اين محور (B-Team) براي جنگ افروزي با تهران هشدار داده اند. حتي چهره اي مانند وندي شرمن، مذاكره كننده ارشد امريكا در دوره باراك اوباما در مذاكرات هسته اي با ايران نيز روز گذشته نسبت به تلاش جان بولتون براي درگيري نظامي با ايران به دونالد ترامپ هشدار داد.

نگاهي به سياست هاي كاخ سفيد در قبال ايران در دو سال گذشته و به خصوص پس از كناره گيري از برجام و بازگرداندن تحريم هاي هسته اي نشان مي دهد كه يك سال پس از كناره گيري از توافق هسته اي، كاخ سفيد هنوز واكنش مطلوبي را كه انتظار آن را مي كشيد از ايران نديده و طبيعي است كه مطلوب كاخ سفيد سخت شدن عرصه بر تهران و خروج اين كشور از برجام بود. در مقطع فعلي مي توان گفت كه سياست فشار حداكثري كاخ سفيد عليه ايران در سه سطح بين المللي، منطقه اي و ملي دنبال مي شود.

تلاش براي امنيتي سازي پرونده ايران

در سطح بين المللي كاخ سفيد به دنبال تصوير سازي منفي از ايران به منظور جلب اجماع جهاني عليه تهران است. در اين بخش مهم ترين هدف دونالد ترامپ و تيم او در كاخ سفيد به انضمام متحدانش در اسراييل، عربستان و امارات اين است كه پرونده ايران را دوباره امنيتي سازي كنند تا در سايه اين امنيتي سازي هر اقدام حقوقي در سطح شوراي امنيت، اقتصادي در وضع تحريم و حتي نظامي در سطح ميداني را توجيه كرده باشند. دولت هاي پيشين امريكا در چند دهه اخير با همين تصويرسازي در پرونده هاي شوروي سابق و عراق بود كه توانستند به اقدام هاي فرامرزي خود مشروعيت ببخشند. در مورد عراق در سال 2003 ميلادي، تندروهاي نشسته در يمين و يسار جورج بوش، رييس جمهور وقت با طرح مساله برخورداري اين كشور از تسليحات كشتار جمعي تصويري امنيتي از عراق ساخته و به آن حمله كردند. درباره ايران نيز در دو سال اخير تيم ترامپ تلاش هاي گسترده اي براي اين تصوير سازي منفي كرده است و برجام و پايبندي ايران به آن بزرگ ترين مانع امريكا در پيشبرد اين هدف است. هر چند كه امروز با توجه به كارشكني هاي امريكا در توافق هسته اي و تعلل هاي 1 در برآورده كردن خواسته هاي منطقي ايران كمتر مي توان از دستاوردهاي اقتصادي برجام سخن گفت اما اهل فن منصف همچنان خروج پرونده ايران از حالت امنيتي و به اصطلاح امنيتي زدايي از پرونده ايران در سطح بين المللي را مهم ترين دستاورد سياسي توافق هسته اي مي دانند. يكي از دلايل تلاش تيم ترامپ براي تحريك ايران به خروج از توافق نيز اراده موجود در «تيم بي» براي اعاده آن تصوير امنيتي از ايران است. به عنوان مثال، بنيامين نتانياهو در سه سال گذشته با نمايش تصاوير يا اسنادي ادعايي درباره انحراف در برنامه هسته اي ايران در گذشته تلاش كرد پرونده مختومه شده ايران در آژانس با عنوان ابعاد احتمالا نظامي برنامه هسته اي ايران را مجدد به گردش بيندازد كه موفق نشد. طرح مساله كمك هاي نظامي ايران به حوثي هاي يمن كه مبتكر آن عربستان سعودي و مجري آن در صحن شوراي امنيت امريكا بود نيز به همين منظور انجام شد. در چنين شرايطي ايران براي مقابله با اين سياست مخرب امريكا در سطح بين المللي بايد مانع از جلب اجماع عليه خود توسط امريكا شود. دولت ترامپ در دو سال گذشته حداقل چهار تلاش نافرجام براي ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت داشته است. در حال حاضر گزارش هاي آژانس بين الملل انرژي اتمي در مقابله با تلاش تيم ترامپ براي اجماع سازي عليه ايران بسيار مفيد و مهم است. بر اساس همين 14 گزارش منتشر شده است كه 1 مي گويد ايران به تمام تعهدات خود پايبند بوده لذا ادعاي انحراف در برنامه هسته اي ايران يا تعقيب سلاح هسته اي از سوي تهران را رد مي كنند. در شرايطي كه چهره جنگ طلبي مانند بولتون حتي از نمد مانور نظامي هميشگي امريكا در منطقه براي سياست فشار حداكثري بر ايران كلاهي مي دوزد، ايران بايد مراقب تلاش ها براي تصويرسازي منفي از خود باشد.

روياي قطع بال هاي ايران در منطقه

در سطح منطقه اي، امريكاي ترامپ به دنبال كاستن از نفوذ ايران در منطقه است. امروز ايران از افغانستان تا سوريه، از عراق تا لبنان و از غزه تا يمن حرف هاي بسياري براي گفتن دارد و موفقيت هاي آن هم صرفا به نفوذ سياسي محدود نمي شود و اتفاقا اين نفوذ ميداني ايران است كه كاخ سفيدنشين ها را نگران كرده است. وزارت خارجه دونالد ترامپ چه آن زمان كه سكان آن در اختيار ركس تيلرسون بود و چه امروز كه مايك پمپئو با انتقال از سازمان سيا عنوان رييس آن را در اختيار دارد تلاش گسترده اي براي جلب اجماع بين المللي در مذمت فعاليت هاي منطقه اي ايران كرده و البته بر هيچ كس پوشيده نيست كه اروپايي ها نيز تا حدودي در اين بخش با امريكا همصدا شده اند. يكي از اصلي ترين اهداف كاخ سفيد در اين بخش قطع بال هاي ايران در منطقه است و به گواه كارشناسان در اين حوزه بيشتر فعاليت هاي ضدايراني امريكا پشت پرده و خزنده پيش مي رود. به عنوان مثال يكي از سياست هاي واشنگتن براي كاستن از نفوذ ايران در منطقه، تلاش براي عادي سازي رابطه اعراب با رژيم اسراييل است. بخش اعظمي از اين تلاش ها در پشت پرده انجام مي شود و بر همين اساس است كه در دو سال گذشته بارها و بارها رسانه هاي منطقه اي يا امريكايي از ديدار مخفيانه نمايندگان دولت سعودي با مقام هاي اسراييلي در كشوري ثالث خبر داده اند. اوج نمايش اين سياست را هم در نشست ضدايراني ورشو در سال گذشته شاهد بوديم. نشستي كه در آن شاهد خوش و بش مقام هاي كشوري چون عمان با همتاي اسراييلي بوديم. يكي ديگر از پاشنه هاي سياست كاستن از نفوذ ايران در منطقه تلاش براي ترغيب كشورهاي عربي به عادي سازي رابطه با سوريه است. به عنوان مثال زمزمه هايي مبني بر آمادگي سعودي در پروسه بازسازي سوريه به گوش مي رسد و اينجاست كه ايران بايد زنگ خطرهاي به صدا درآمده را جدي تر بگيرد. يك كارشناس مسائل سياست خارجي در اين باره به «اعتماد» مي گويد: ايران در پرونده هاي بسياري مثل عراق و سوريه جنگ را برده و بايد صلح را هم ببرد. در عراق ما موفق شديم نيروهاي سياسي نزديك به خود را در ساختار حاكميت وارد كنيم و اين كاري است كه بايد براي تثبيت نفوذ خود در كشوري مانند سوريه هم پيش ببريم. اين مساله سياستي شناخته شده در روابط بين الملل است و نبايد دستاوردهاي ميداني را بدون پشتوانه سياسي رها كرد.

دوقطبي سازي داخلي

در سطح ملي، تيم ترامپ به گونه اي گام برمي دارد كه مي توان آن را تلاشي مجدانه براي تغيير نظام در ايران دانست. هر چند كه دولت هاي پيشين امريكا در 40 سال گذشته هيچگاه از تلاش براي تغيير نظام در ايران دست برنداشته اند اما اين مساله در تيم ترامپ با توجه به حضور تندروهايي كه ايران ستيزي به بخشي از هويت شناسنامه سياسي آنها تبديل شده شدت بيشتري گرفته است و البته نمي توان از كنار تاثير پذيري اين افراد از اسراييل و عربستان هم به سادگي عبور كرد. در چنين شرايطي وزارت خارجه و تيم امنيت ملي امريكا به شكل بي سابقه اي با اعضاي اپوزيسيون هاي مختلف ايران در خارج از كشور ديدار مي كنند كه به گفته منابع آگاه اصلي ترين سوژه اين رايزني ها مشورت گرفتن از اعضاي اپوزيسيون براي چگونگي ايجاد شكاف ميان مردم و حاكميت در ايران است. به گواه تاريخ، رونالد ريگان نيز در دهه 60 سياستي مشابه را عليه شوروي وقت در سطح ملي دنبال كرد. در اين سطح،

دو قطبي سازي در جامعه هدف (ايران) دنبال مي شود. شكاف ميان حاكميت و ملت، افشاي فسادهاي اقتصادي درون سيستم، تقويت اختلاف هاي داخلي به خصوص قومي و ايجاد بي اعتمادي به هر گامي كه حاكميت در سطح داخلي يا بين المللي برمي دارد پاشنه هاي اين سياست به شمار مي رود. به عنوان مثال در يك سال و نيم اخير شاهد بوديم كه مايك پمپئو، وزير خارجه ترامپ در هر حادثه داخلي در ايران مانند سيل گسترده اقدام به متهم كردن حاكميت به بي كفايتي در مهار و مديريت آن كرد يا حساب هاي وزارت خارجه امريكا به زبان فارسي يا حساب هاي اسراييل به زبان فارسي همين سياست ايجاد بي اعتمادي مردم به حاكميت را دنبال مي كنند. در چنين شرايطي افزايش كارآمدي در درون و توليد ثروت به منظور ممانعت از سقوط استانداردهاي معيشتي مردم بهترين سياستي است كه مي تواند مانع از تعميق شكاف هاي طبقاتي شود.

ايران و سياست هوشمندانه ايجابي

آيا ايران و امريكا سرانجام جنگ مستقيم را تجربه مي كنند؟ با وجود آنكه اين سوال اين روزها بيش از هر پرسش ديگري ذهن ناظران تحولات دوجانبه تهران و واشنگتن را به خود مشغول كرده است اما به نظر مي رسد كه تهران و ترامپ فعلا سياست پرهيز از گزينه نظامي را دنبال مي كنند. هر چند كه به گواه كارشناسان مثلث عربي - عبري - غربي به دنبال درگيري نظامي با ايران هستند و براي تحقق اين امر به دنبال طراحي پرونده هاي امنيتي يا حادثه سازي براي به تله انداختن تهران هستند اما تدبير سياسي در ايران فعلا بر مدار پرهيز از رويارويي نظامي مستقيم يا حتي غيرمستقيم است. با وجود آنكه برخي از منتقدان دولت در داخل، وزارت خارجه را به انفعال در برابر اقدام هاي تحريك آميز تيم ترامپ متهم مي كنند اما نگاهي به گام هاي برداشته شده از سوي ايران در يك سال گذشته نشان مي دهد كه سياست ايران در قبال امريكا نه تنها در خلا اتفاق نمي افتد بلكه متناسب با رفتارهاي برجامي و غيربرجامي اين كشور و با در نظر گرفتن هدف نهايي واشنگتن نشين ها از اين كارشكني ها است. ايران به سمت تقابل نظامي با امريكا حركت نمي كند و سياست هوشمندانه ايجابي را در قبال امريكا پيگيري و پياده سازي مي كند. در اين فضا توصيه كارشناسان مسائل بين المللي به تهران اين است كه مراقب حادثه هاي به ظاهر كوچك و از پيش طراحي شده باشد. امريكاي ترامپ از يك سال و نيم قبل با طرح ادعاهايي مانند عمليات هاي مخرب ايران در خاك اروپا و بازداشت ديپلمات هايي از تهران در اين رابطه و همچنين اخيرا با طرح مساله ارتباط ميان ايران و القاعده به دنبال تله سازي براي تهران است. طرحي كه مقام هاي متفاوت سياسي و امنيتي و اطلاعاتي در ايران تاكنون با هوشياري در مسير خنثي سازي آن برآمده اند.

فصل پرحادثه در روابط تهران و واشنگتن


 روزنامه اعتماد، شماره 4360 به تاريخ 17/2/98، صفحه 5 (جهان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 6 بار
    



آثار ديگري از " سارا معصومي"

  از انتقاد تند صالحي تا آرزوهاي هسته اي ترامپ / شصت و دومين كنفرانس عمومي آژانس بين المللي انرژي اتمي در سايه سرنوشت مبهم برجام آغاز شد
سارا معصومي، اعتماد 27/6/97
مشاهده متن    
  اپوزيسيوني از ربات ها / چگونه منافقين شبكه اي از حساب هاي جعلي عليه ايران را هدايت مي كنند؟
سارا معصومي، اعتماد 26/6/97
مشاهده متن    
  جنگ سياسي تمام عيار اروپا با امريكا / تروييكاي اروپايي براي حفظ برجام تعارف با دونالدترامپ را به حاشيه راندند
سارا معصومي، اعتماد 25/6/97
مشاهده متن    
  ديپلماسي در سايه / ديدارهاي جان كري با محمدجواد ظريف صداي اعتراض دولت امريكا را بلند كرد
سارا معصومي، اعتماد 24/6/97
مشاهده متن    
  به ائتلاف سازي ترامپ عليه ايران كمك نكنيم / چرايي سياسي لزوم تصويب هرچه سريع تر لوايح گروه ويژه اقدام مالي
سارا معصومي، اعتماد 20/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه علامه
متن مطالب شماره 55، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است