|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان98/2/25: وقتي «رياضيات» به پاي «كنكور» قرباني مي شود!
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22209
يك شنبه 26 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 22186 25/2/98 > صفحه 8 (دانشگاه) > متن
 
      


ديدگاه اساتيد 
وقتي «رياضيات» به پاي «كنكور» قرباني مي شود!


نويسنده: افشين خاصه خان

اهميت و كاربرد دانش رياضيات در زندگي، در عصر حاضر براي همگان واضح است. زندگي مملو از مسئله هاست و ايده هاي خلاقانه براي حل مسائل ريز و درشت در زندگي، عمدتا از رياضيات نشات مي گيرد. بنابراين كيفيت آموزش اين دانش مادر براي خانواده ها بسيار مهم است.

در كشور ما اما هر بحث آموزشي در دوره دبيرستان، كنكور سراسري را در كانون خود خواهد داشت چراكه اين آزمون بزرگ تاثير مستقيمي در سرنوشت فارغ التحصيلان دبيرستاني دارد و دانش آموزان، رشته تحصيلي، شغل و مسير زندگي شان را با اين آزمون تعيين مي كنند.

اين در حالي است كه شيوه ارزشيابي در كنكور باعث شده سرعت در حل مسئله، مهمترين اولويت دانش آموزان باشد.

اين نگرش، آموزش رياضي را تحت الشعاع خود قرار داده آن گونه كه دانش آموزان و اولياي آنها، متقاضي يادگيري روش هاي حل مسائل رياضي با سرعت بالا شده اند و آموزش كلاسيك رياضي را براي كنكور ناكارآمد مي دانند.

در راستاي اين ديدگاه، قانون «عرضه و تقاضا» در بازار به حيطه آموزش وارد شده و با تغيير ماهيت رياضي، آموزش رياضي را از مسير طبيعي خود خارج كرده و دستخوش تغييرات بنيادين ساخته است.

تشكيل اين بازار پرمشتري، كارشناسان رشته هاي مختلف را جذب تدريس رياضي و حتي نگارش كتاب هاي متنوع كمك درسي و چهارگزينه اي رياضي با نكته هاي پرتعداد كرده است.

اغلب اين افراد كه فارغ التحصيلان رشته هاي مهندسي يا علوم پايه بوده و با رشته تخصصي آموزش رياضي آشنايي كافي ندارند، در رسانه ملي، فضاي مجازي و همايش هاي دانش آموزي و... با مهارت و سرعت بالا (آنچنان كه متقاضي مي خواهد نه آنگونه كه بايد باشد) به حل سوالات چهارگزينه اي مي پردازند و به شيوه هاي مختلف و عجيب گوي سبقت را از هم ربوده و براي جذب مشتري، ثانيه به ثانيه زمان حل سوالات رياضي را كاهش مي دهند.

در اين جامعه، آموزش رياضي به اندازه اي سقوط كرده است كه مدرس از نكته ها و كدهاي خودساخته، شعر مي سرايد و در قالب آهنگي معروف در همايش ها با دانش آموزان همخواني مي كند!

طبق آمار منتشر شده از طرف سازمان سنجش، ميانگين نمره خام دانش آموزان رشته رياضي در درس رياضي از 33/4درصد  در سال 81 به 7درصد  در سال 97 سقوط كرده است. اين كاهش در اين 17 سال به تدريج بوده و در دهه نود، ميانگين يك رقمي شده است و پائين ترين رقم آن 4/6درصد  در سال 94 است.

بديهي است كه عوامل زيادي در اين افت شريكند اما يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار، رويكرد مدرسان كنكور در دهه اخير (دهه ميانگين هاي يك رقمي) به تغيير ماهيت رياضي و خلق نكته ها و كدهاي ميانبر و آموزش آنهاست. نكته هايي كه سوالات رياضي خاص توسط آنها با سرعت بالا حل مي شوند بدون آنكه اثري از مفاهيم رياضي در آنها وجود داشته باشد.

در واقع نكته فروشي مدرسان رياضي همراه با آنتن فروشي صداوسيما، دست به دست هم داده اند و كمر به نابودي دانش رياضي داوطلبان و علم آموزش رياضي بسته اند. محور اين تبليغات آن است كه آموزش رياضي با متد كتاب هاي درسي زمانبر بوده و حجم عملياتي زيادي را مي طلبد و بهتر است دانش آموزان از روش هاي ميانبر و نكته ها، استفاده كنند.

حجم بالاي اين تبليغات در دهه اخير استقبال دانش آموزان را از كتاب هاي درسي كاهش داده و به سمت نكته ها سوق داده است و به قول خودشان كتاب ها و پك هاي آنها پرفروش ترينند.

لذا شايسته است كه خالقان نكته ها نتايج ضعيف داوطلبان را هم به عهده بگيرند و تقصير را به گردن مدرسه و كتاب هاي درسي نيندازند چرا كه به ادعاي خودشان، دانش آموزان از منابع آنها استقبال كرده اند.

مشتريان اصلي اين بازار را دانش آموزان متوسط و خوب تشكيل مي دهند كه بيشترين تعداد را نيز دارند و اكثر قربانيان از همين طيف مي باشند. اين دانش آموزان كه ميانگين نمره رياضي آنها در سه سال آخر دبيرستان بين 12 تا 18 مي باشد اكثرا نمي توانند در سوالات رياضي كنكور، نمره خام بيشتر از 10درصد  كسب كنند.

با نگاهي به آمار سازمان سنجش مشاهده مي شود در دهه نود كه دهه هجوم نكته ها و كدها به حيطه آموزش رياضي مي باشد حدود 75درصد  شركت كنندگان رشته علوم رياضي، 78درصد  شركت كنندگان رشته علوم تجربي و 89درصد  شركت كنندگان رشته علوم انساني نتوانسته اند ده درصد سوالات رياضي را پاسخ دهند و اين يعني مرگ تدريجي رياضي و علم آموزش رياضي در جامعه.

متاسفانه دانش آموزان كم حوصله و ناتوان از مطالعه كه فقط به دنبال فراگيري رياضي با سرعت بالا مي باشند، نكته ها و كدهاي خلق شده را تنها منجي خود در عبور از اين گذرگاه مي دانند و به علم آموزش رياضي كه خميرمايه حل مسئله هاست، پشت كرده و به دنبال ميانبرها مي روند تا در مدت زماني كوتاه بر رياضيات دبيرستان مسلط گردند و به سرعت تست ها را حل كنند غافل از اينكه تكرار نكته ها بدون مفهوم، دانش رياضي را افزايش نمي دهد و هرچقدر تعداد آنها بيشتر شود فضاي فكر كردن براي حل مسئله تنگتر شده و قدرت تحليل بسيار ضعيف تر مي گردد.

بواقع، سرعت و دقت بالا در حل مسئله مي تواند آخرين مرحله اي باشد كه يك دانش آموز با تمرين و تكرار زياد به آن دست يابد و در واقع نوعي مهارت است نه علم.

در ايران رشته آموزش رياضي با تاسيس دانشگاه فرهنگيان جاني تازه گرفت و رسما به عنوان رشته اي مستقل معرفي شد.

تلاش هاي اساتيد و دانش آموختگان اين رشته در دهه حاضر منجر به نگارش كتاب هاي جديدالتاليف رياضي در دوره هاي متوسطه اول و دوم دبيرستان گرديد كه به حق مي توان ردپاي علم آموزش رياضي را در لابلاي فعاليت هاي آن مشاهده كرد.

به نظر نگارنده اين كتاب ها به دو دليل مي توانند ، داروي شفابخش بيماري باشند كه به جان رياضي و آموزش رياضي كشور افتاده است:

1- در كتاب هاي جديدالتاليف عليرغم كاستي هاي سليقه اي و اشكالات جزيي، سعي شده است تا حد امكان مفاهيم رياضي با اصول آموزش رياضي نگاشته شود.

در اين كتاب ها در مرحله اول، آموزش يك موضوع، با فعاليت آغاز مي شود و ماهيت آن به اين صورت است كه از دانش آموز به صورت هدفمند سوالاتي پرسش مي شود و دانش آموز به ترتيب با پاسخ دادن به آنها، قدم به قدم به كشف مفهوم مورد نظر نائل مي گردد.

2- همچنانكه اشاره شد كنكور سراسري در سرزمين ما مهم ترين آزمون دانش آموزان به شمار مي رود. مطابق پژوهش هايي كه از نحوه طراحي سوالات رياضي كنكور براي سال هاي 91 تا 97 توسط نگارنده صورت گرفته است، كتاب هاي درسي همواره به عنوان يك منبع اصلي، مدنظر طراحان كنكور بوده و طراحي سوالات به صورت آسان، تركيبي و پيچيده و حتي چينش آنها با محوريت كتاب هاي درسي صورت گرفته است.

براساس اين پژوهش در دهه نود به طور متوسط هر سال حدود 45درصد  سوالات بدون تغيير ساختار از كتاب هاي درسي مطرح شده اند كه رقمي قابل تامل است و اكثريت جامعه آموزشي ما از آن بي اطلاع اند.

در كتاب هاي رايج چهارگزينه اي رياضي، روش غالب آن است كه تعاريف و روابط مربوط به موضوع با عنوان درسنامه در قالب چند جمله خبري، تيتر وار نوشته مي شود و سپس مثال يا مثال هايي از موضوع به صورت مرحله اي و آموزشي حل مي گردد و سرانجام انبوهي از سوالات چهارگزينه اي مطرح مي شود كه در پايان كتاب يا در كتابي مجزا پاسخ كاملا تشريحي آن نوشته مي شود.

نقطه قوت اين كتاب ها نبوغي است كه نويسنده در طراحي سوالات متنوع آن بكار برده است كه يك دانش آموز مسلط به مفاهيم مي تواند با استقامت در تفكر و حل آنها با روش هاي خودساخته و سپس تمرين و تكرار زياد به سرعت و مهارتي كه مدنظرش مي باشد، دست يابد. اما نقدي كه مي توان كرد آن است كه در اين كتاب ها كوچكترين فضايي براي فكر كردن و ايده ساختن دانش آموز وجود ندارد و تمامي منفذها براي حل مسئله با افكار نويسنده يا مولف پر شده است.

درسنامه هاي اخباري، مثال هاي حل شده مرحله اي و پاسخ نامه هاي كاملا تشريحي و در دسترس، سبب شده است كه بازه زماني دانش آموزان براي فكر كردن روي يك مسئله بسيار كمتر شود و آنها ايده ها و روش هاي حل نويسنده را به صورت الگوريتمي به خاطر سپرده و تكرار كنند و براي مسئله اي هر چند ساده كه ساختاري ناآشنا دارد نتوانند ايده اي بسازند.

بلايي كه «رياضيات در چند ثانيه» بر سر سواد رياضي دانش آموزان و آموزش رياضي كشور در دهه اخير آورده است در آمار منتشر شده از سازمان سنجش قابل مشاهده است.

طبق اين آمار هر هفت سال(91 تا 97) كمتر از 2درصد  داوطلبان هر سه رشته توانسته اند نمره خام بالاي 50درصد  كسب كنند و بيش از يك سوم شركت كنندگان هم نمره خام منفي كسب كرده اند و ميانگين نمره خام همه شركت كنندگان در هر سه رشته، يك رقمي است.

علت هاي زيادي مي توان به اين آمار و ارقام تامل برانگيز برشمرد كه در اين مقال نمي گنجد اما از منظر آموزشي مي توان گفت از يك طرف چون اكثر دانش آموزان در مطالعه براي كنكور به كتاب هاي درسي اعتمادي ندارند و با آنها بيگانه اند، نتوانسته اند سوالات كاملا مشابه با آن را (در حدود نصف سوالات) تشخيص داده و دستكم حل تشريحي نمايند و از طرف ديگر چون به دنبال «رياضيات در چند ثانيه» بوده و حوصله رفتن به دنبال علت ها را نداشته اند، در اثر اضطراب ناشي از آزمون، نكته ها و كدها را فراموش كرده و قافيه را باخته اند.

در واقع مي توان گفت در جامعه ما اقليت بسيار كوچكي از دانش آموزان ممتاز، مفاهيم رياضي را به خوبي مي دانند و انبوهي از سوالات چهارگزينه اي را پرتكرار حل كرده و به مهارت و سرعت لازم و درصد رياضي بالا دست مي يابند و متاسفانه پس از چند سال كشور را ترك مي كنند.

عده اي ديگر با تكيه بر توان مالي خانواده راهي تحصيل در كشورهاي همسايه مي شوند و اما بخش بزرگي از اين جمعيت آماري كه توان خروج كشور را ندارند و در اين كشور مي مانند و آينده كشور را بايد بسازند، اغلب با مفاهيم زيباي رياضي همچون منطق، تطبيق، مدل سازي، خلاقيت و حل مسئله بيگانه اند تا حدي كه ممكن است توانايي حل مسائل ساده پيش آمده در زندگي روزمره را هم نداشته باشند يعني با مرگ رياضي و آموزش رياضي متاسفانه آينده كشور نمي تواند زيبا باشد.


*مدرس و پژوهشگر رياضيوقتي «رياضيات» به پاي «كنكور» قرباني مي شود!


 روزنامه كيهان، شماره 22186 به تاريخ 25/2/98، صفحه 8 (دانشگاه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 12 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله سيستم هاي فازي ايران
شماره 3 (پياپي 69)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است