|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد98/3/12: نگاهي به وضعيت پارك ملي بمو در آستانه گرم شدن هوا: آتش سوزي در پارك هاي ملي دور از انتظار نيست
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4389
شنبه 25 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4381 12/3/98 > صفحه 7 (جلد دوم) > متن
 
      


نگاهي به وضعيت پارك ملي بمو در آستانه گرم شدن هوا: آتش سوزي در پارك هاي ملي دور از انتظار نيست


نويسنده: فرناز حيدري (farnazhi@yahoo.com)

افزايش بارش ها و به تبع آن رشد پوشش گياهي بالاخص گياهان خودرو باعث شده كه يك نگراني بيش از پيش در پارك ملي بمو برجسته شود و آن هم آتش سوزي در اين منطقه است. با گرم شدن هوا و خشك شدن گياهان خودرو اين احتمال به شدت افزايش يافته است. اما منطقه اي كه ما نگران آتش سوزي در آن هستيم، كجا واقع شده است ؟

درباره كدام منطقه صحبت مي كنيم؟

پارك ملي بمو، در استان فارس واقع شده است. اين پارك نزديك 48 هزار هكتار وسعت دارد و در 15 كيلومتري شهر شيراز بين چندين روستا قرار گرفته است.

پارك ملي بمو متشكل از 3 رشته كوه موازي است كه در جهت غربي-شرقي گسترش پيدا كرده و در بين آنها هم دشت هاي مرتفع و پرشيبي پديدار شده است. در يكي از دره هاي پارك كه به آن اصطلاحا دو دره اول گفته مي شود، با نام دو برادر (جلال و عبدالله) برخورد مي كنيم كه جزو اولين محيط بانان پارك بوده اند و بنا به شنيده ها در آن زمان با دوچرخه هاي هندي موسوم به هامبر در بمو گشت زني مي كرده اند.

دكتر سعيد محمودي، مدير محيط زيست استان فارس به روزنامه اعتماد مي گويد: «بمو تنها منطقه اي از كشور است كه در حال حاضر سرانه حفاظت محيط بان به عرصه را رعايت مي كند. اين پارك ملي هم اكنون نزديك 40 محيط بان دارد در حالي كه عرصه تحت حفاظت پارك، كمتر از 40 هزار هكتار است؛ بنابراين پارك ملي بمو از اين نظر استثناست. در گذشته اين پارك بين 20 الي 25 محيط بان داشت اما با تلاش هاي من و همكارانم اين تعداد دوبرابر شد. يكسري از اين محيط بانان جديد هستند و پس از گذراندن دوره هاي سخت آزمايشي استخدام شده اند. در ظرف سال هاي اخير روي دو مورد تاكيد داشته ايم؛ افزايش حقوق و پرداختي هاي محيط بانان كه خوشبختانه محقق شد و محيط بانان ما الان در بمو بيشترين ميزان حقوق را در بين محيط بانان دريافت مي كنند و مورد دوم هم بهبود وضعيت معيشتي است كه براي افزايش انگيزه محيط بانان ضروري است. مجموع اين موارد است كه باعث شد يگان ما در سال گذشته بهترين يگان حفاظتي محيط زيست كشور باشد.»

علي آرندي، رييس پارك ملي بمو هم به «اعتماد» مي گويد: «افزايش حقوق و تجهيزاتي كه به واسطه تلاش هاي مديريت محيط زيست فراهم شد، نه تنها انگيزه خوبي براي محيط بانان در اين منطقه فراهم كرد، بلكه در عين حال باعث شد تا ما در سال گذشته شاهد افزايش جمعيت 30 درصدي باشيم. در سال قبل آن هم رشد جمعيت نزديك 11 درصد بود اما وضعيت حفاظت از حيات وحش الان به مراتب بهتر شده به طوري كه قبل از فصل زادآوري فعلي ما نزديك 2هزار و 500 راس كل و بز، قوچ، ميش و آهو شمارش كرده ايم كه از اين تعداد كل و بز نزديك 1500، قوچ و ميش هزار و 80 و آهو هم 100 راس بوده اند. با توجه به وسعت پارك تصور ما اين است كه منطقه هنوز هم ظرفيت افزايش جمعيت را دارد.»

بوستان اسفندياري محيط باني كه در سفر به پارك ملي بمو خبرنگار روزنامه اعتماد را همراهي مي كرد، ضمن اشاره به بهتر شدن شرايط حفاظتي در پارك ملي بمو به تهديدات اين منطقه هم اشاره كرده و مي گويد: «افزايش بارش ها و به تبع آن رشد پوشش گياهي بالاخص گياهان خودرو باعث شده كه يك نگراني ما هم اكنون آتش سوزي ها باشد. به عنوان مثال در بلندي هاي كوه گرم گونه اي گياهي موسوم به ول وجود دارد كه محلي ها آن را با نام درخت شن مي شناسند. اين گياه يكي از گونه هاي باارزش درختي و درختچه اي منطقه است اما حالت چربي دارد و با وزش باد شاخه هاي آن به هم كشيده مي شوند. همين مساله هم باعث افزايش درجه حرارت و بعضا آتش گرفتن مي شود. اما در بمو گونه هاي گياهي خودرو نظير گندميان دغدغه محسوب مي شوند، چرا كه اگر حتي يك قسمت خيلي كوچك عمدا يا سهوا آتش بگيرد، فاجعه رقم خواهد خورد. نيروهاي محيط باني به طور مستمر منطقه را پايش مي كنند و حتي از قبل آتش خاموش كن در بعضي قسمت ها مي پاشند اما به هر حال در شرايط فعلي با اين حجم از پوشش خودرو، دغدغه آتش سوزي را داريم.»

امكانات حفاظتي در پارك بمو

پارك ملي بمو در حال حاضر 4 ماشين پيك آپ، 16 موتور مختص گشت زني محيط بانان، دو دستگاه تراكتور مجهز به آب پاش، دو تانكر آبرسان و يك دستگاه تراكتور بيل دار جهت اطفاي حريق دارد و يك مورد هم دستگاه اطفاي حريق روت فاير است كه روي پيك آپ نصب شده است. اين تجهيزات در سال هاي اخير وارد پارك شده اند. سرانه سوختي كه به پارك ملي بمو اختصاص داده شده، ماهانه 4 ميليون و 800 هزار تومان است.

هر پاسگاه محيط باني پارك بمو، 3 الي 4 نفر نيرو دارد و در فصل زادآوري نيز 7 الي 8 نيرو از شهرستان به اين تعداد افزوده مي شوند و تعداد كل نيروهاي محيط باني را به 40 نفر ارتقا مي دهند. ضمن اينكه نزديك 7 چادر محيط باني در داخل پارك هستند كه به صورت نامحسوس مسووليت تامين امنيت و حفاظت از زيستگاه را برعهده دارند. علاوه بر اينها در پارك ملي بمو يك موزه تاريخ طبيعي هست كه هدف از تاسيس آن جمع آوري و نگهداري گونه هاي كمياب گياهي و جانوري عنوان شده است. در حال حاضر 200 پرنده، 25 گونه پستاندار، انواع گياهان و حيوانات وحشي تاكسيدرمي شده را مي توان در اين موزه مشاهده كرد.

معضلات بقاي حيات وحش در بمو

محيط بانان آشنا به پارك ملي بمو، تعداد پلنگ ها را در اين منطقه حدود 23 الي 24 قلاده عنوان مي كنند اما مستندات موجود (عكس ها و مشاهدات ثبت شده) دال بر حضور 8 الي 10 فرد پلنگ است. سمت غرب پارك ملي بمو (از دره شكاري تا سرمحيط باني باجگاه و دره آب باريك) كه در مجاورت جاده ترانزيت شيراز به اصفهان قرار گرفته و نزديك به 12 هزار هكتار وسعت دارد، در حال حاضر حيات وحش كمتري دارد اما زيستگاه آن حفاظت مي شود. هر چه به سمت بخش هاي مركزي پارك (پاسگاه مركزي، دره يوز، چمب احمدي، دره دزدها، دو دره اول و دوم، چاردره ها، گردنه ميشي، كلاغ نشين، گردنه ناركسمي و دره خنگ) پيش مي رويم؛ امنيت هم بيشتر شده و به واسطه آن حضور حيات وحش شاخص تر مي شود.

علي آرندي، رييس پارك ملي بمو به «اعتماد» مي گويد: «از 48 هزار هكتار پارك، 12 هزار در ضلع غربي واقع شده كه موضوع حفظ زيستگاه به صورت جدي در آن دنبال مي شود و 36 هزار هكتار ضلع شرقي هم به دليل حضور شاخص تر حيات وحش نيازمند نيروي بيشتر است و پيرامون پارك را هم روستاهاي متعدد گرفته اند. بچه هاي ما در كل منطقه حضوري شاخص دارند و همين مساله است كه باعث افزايش 30 درصدي جمعيت شده است.»

به گفته محيط بانان پلنگ هاي منطقه اغلب مناطقي را كه حفاظت بالايي در آنها اعمال مي شود و حيات وحش چهارپاي بيشتري هم دارند؛ ترجيح مي دهند.

بوستان اسفندياري يكي از محيط بانان قديمي است كه چند سالي هم در پارك ملي بمو خدمت كرده است؛ با كمك اين محيط بان باسابقه موفق به مشاهده يكي از كمينگاه هاي پلنگ از نزديك شديم. پلنگ ايراني بزرگ ترين زيرگونه از اين گربه سان است كه جمعيت آن در ايران بين 550 الي 850 فرد تخمين زده شده و اتحاديه جهاني حفاظت (آي يو سي ان) آن را در معرض خطر مي داند.

تراكم پلنگ ها در مناطقي نظير پارك ملي بمو كه حفاظت در آنها جدي تر دنبال مي شود، معمولا بيشتر است. اما به هر صورت تعارض با انسان و حضور گاه و بي گاه شكارچيان غيرمجاز، بقاي پلنگ ها و طعمه هاي آنها را به شدت تهديد مي كند. فنس هاي پارك (140 كيلومتر محيط پارك است و از اين 140 كيلومتر حدود 60 كيلومتر فنس كشي شده است) در خيلي جاها مانند زرقان با مرزهاي شهر و روستاها مجاورت دارد، بنابراين امكان حضور شكارچيان غيرمجاز چندان هم بعيد و دور از انتظار نيست.

علي آرندي، رييس پارك ملي بمو به «اعتماد» مي گويد: «فنس تنها يك مانع است، خيلي از مردم متوجه مي شوند كه نبايد وارد حريم پارك ملي شوند و متاسفانه خيلي ها هم قانون را نقض مي كنند. اين گروه خاص حتي اگر دور پارك را ديواركشي هم بكنيم، باز راهي پيدا مي كنند و وارد منطقه مي شوند. سال گذشته حدودا 7 الي 8 اسلحه ضبط شد، دو مورد شكار غيرمجاز هم داشتيم كه اسلحه اي از آنها ضبط نشد اما از اين تعداد خيلي ها شكار نزده بودند و قصد شكار داشتند. امسال هم تا الان (ارديبهشت ماه) دو مورد اسلحه ضبط كرده ايم. متاسفانه همجواري پارك با روستاها و شهرهايي مثل زرقان يكي از مهم ترين دغدغه هاي ماست، بارها شده كه شكارچي غيرمجاز را با اسلحه و شكار گرفته ايم و در نزد قاضي منكر شده، حتي مواردي داشته ايم كه با وجود عكس و شواهد و مستندات خودشان را چوپان معرفي كرده و بالعكس ما را متهم كرده اند، حتي خيلي از شكارچيان غيرمجاز را بارها گرفته ايم و حكم براي آنها بريده شده اما باز هم برگشته اند. ضمن اينكه در فصل بهار جداي از مشكل شكارچيان غيرمجاز، صيادان هم دردسرساز مي شوند. اين صيادان كساني هستند كه با طمع صيد بره ها وارد منطقه مي شوند.»

آرندي مي افزايد: «بحث خشكسالي و آب رساني هم يكي از دغدغه هاي ماست. تنها چشمه پارك (حاجي محراب) و دو تلمبه بادي كه داريم در فصول خشكسالي گاهي نمي توانند نياز حيات وحش را مرتفع كنند، بنابراين چندين آبشخور هم در پارك ساخته ايم و مرتب لايروبي مي كنيم كه اغلب هم پاي همين آبشخورها پلنگ به همراه توله هايش ديده مي شود. علفخواران در فصل سرما نياز چنداني به اين آبشخورها ندارند اما گوشتخواران در اين فصل بيشتر به آبشخورها پناه مي آورند، بنابراين ما در فصل سرد هم به طور مستمر آبشخورها را لايروبي مي كنيم. پلنگ حيواني است كه به مدد قانون پوشش كامل حفاظتي دارد و سازمان حفاظت محيط زيست هم در حفاظت از پلنگ مصرانه عمل مي كند. ما مواردي هم داشته ايم كه پلنگ به محيط بان حمله كرده و حتي بر اثر شدت ضربه، ناخن پلنگ در بدن محيط بان ما باقي مانده اما اين اتفاقات هم باعث نشده كه محيط بانان ما ذره اي در حفاظت از زيستگاه اهمال كنند.»

يكي ديگر از معضلات پارك ملي بمو چرا و تعليف غيرمجاز است كه اين روزها در اكثر مناطق تحت حفاظت سازمان محيط زيست يك دغدغه جدي محسوب مي شود. چراي غيرمجاز علاوه بر حضور چشمگير دام ها با حضور سگ هاي متعدد گله هم همراه است.

چراي دام در مناطق حفاظت شده به واسطه ايجاد رقابت، زمينه سازي تخريب زيستگاه، تاثيرات مستقيم و غيرمستقيم در شكل گيري تعارضات آشكار ميان گوشتخواران و انسان و در نهايت ايجاد اختلال در روابط ميان گونه هاي شكارچي و طعمه اين پتانسيل را خواهد داشت كه اهداف حفاظتي را تحليل ببرد. مطالعات در كشور تاجيكستان نشان داده كه سم داراني مانند آرگالي مي توانند به راحتي تحت تاثير معضلات چراي دام قرار گيرند و از زيستگاه هاي مطلوب خود رانده شوند. متاسفانه تحت اين شرايط سم داران اغلب به زيستگاه هايي مهاجرت مي كنند كه براي زيست آنها مطلوبيت چنداني ندارد.

به گفته علي آرندي كه 4 سال است مديريت پارك ملي بمو را بر عهده دارد، هر ساله 20 الي 30 مورد تعليف غيرمجاز به دادگاه معرفي مي شوند و اين آمار با وجود پيشگيري هايي است كه صورت مي گيرد. كارشناسان هشدار مي دهند كه حضور دام غيرمجاز در پارك ملي بمو نه تنها باعث آسيب پذيري جمعيت علفخواران مي شود و آنها را از منابع غذايي مناسب محروم و با بيماري هاي مشترك دامي درگير مي كند، بلكه در عين حال به گوشتخواراني نظير پلنگ هم آسيب جدي مي زند.

لازم به يادآوري است كه در پارك ملي بمو چهار گونه گربه سان (پلنگ، كاراكال، گربه جنگلي و گربه وحشي) شناسايي شده است، اما خرس در اين منطقه زيست نمي كند، چرا كه پارك فاقد پوشش گياهي درختچه اي است كه مطلوب اين جانور است. پستانداراني نظير آهو، گراز، قوچ، ميش، بز، پازن و پرندگاني مثل عقاب طلايي از جمله شاخص ترين گونه هاي جانوري در پارك ملي بمو هستند.

نقطه سرخط

وضعيت پارك ملي بمو در حال حاضر گوياي مديريت يكپارچه و در عين حال تلاش مضاعف كارشناسان و محيط بانان در اين منطقه بي نظير است، اما با اين وجود دغدغه هايي هم هست كه بايد به آنها توجه شود. جاده ترانزيت شيراز-اصفهان و همجواري پارك بمو با شهرها و روستاها بالاخص در برهه كنوني كه هوا به طور مستمر و پيوسته گرم تر مي شود، احتمال تاثيرپذيري از فعاليت هاي مخرب انساني نظير بروز آتش سوزي هاي تعمدي و غيرتعمدي را افزايش داده است.

همان طور كه پيش تر هم اشاره شد، پوشش گياهان خودرو امسال در اين منطقه به واسطه بارش هاي اخير نسبتا انبوه و حجيم شده كه اين مساله در نوع خود مي تواند واقعا نگران كننده باشد. در گذشته اين فرضيه وجود داشت كه تنها مكان هاي نزديك به يك منبع آتش پايدار مي توانند در خطر باشند اما امروز اين جمع بندي حاصل شده كه اگر يك مكان واجد نقاط قابل اشتعال باشد و خاكه زغال هاي نيم سوز و سبك بر اثر وزش باد به آن برسد، مي تواند به راحتي آن هم در جايي دورتر از كانون اصلي احتراق شكل بگيرد.

آتش سوزي يك پروسه طبيعي و در برخي شرايط غيرطبيعي ناشي از خطاي انساني است كه براي هزاران سال جزيي از محيط زيست بوده و خواهد بود. با اين وجود كارشناسان باور دارند كه مديريت صحيح آتش سوزي، بالاخص پيش از وقوع آن مي تواند بهترين راه حل جهت اعمال طرح هاي حفاظتي باشد، چرا كه در نهايت شناخت و مديريت صحيح است كه باعث تنظيم چرخه طبيعي آب، حفظ مواد غذايي و تنوع زيستي مي شود.

پارك ملي بمو 4 ماشين پيك آپ، 16 موتور مختص گشت زني محيط بانان، دو دستگاه تراكتور مجهز به آب پاش، دو تانكر آبرسان و يك دستگاه تراكتور بيل دار جهت اطفاي حريق دارد و يك مورد هم دستگاه اطفاي حريق روت فاير است كه روي پيك آپ نصب شده است. اين تجهيزات در سال هاي اخير وارد پارك شده اند. سرانه سوختي كه به پارك ملي بمو اختصاص داده شده، ماهانه 4 ميليون و 800 هزار تومان است.
نگاهي به وضعيت پارك ملي بمو در آستانه گرم شدن هوا: آتش سوزي در پارك هاي ملي دور از انتظار نيست


 روزنامه اعتماد، شماره 4381 به تاريخ 12/3/98، صفحه 7 (جلد دوم)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 7 بار
    



آثار ديگري از " فرناز حيدري"

  دغدغه محيط زيست از سر بي دردي نيست / هديه تهراني به سوالات منتقدان كمپين «يوز تا ابد» پاسخ مي گويد
فرناز حيدري، اعتماد 13/7/96
مشاهده متن    
  پلنگ ايراني يك قدم تا انقراض
فرناز حيدري، شرق 30/5/96
مشاهده متن    
  عنكبوت هري پاتر از ايران سر درآورد!
فرناز حيدري، جام جم 31/4/96
مشاهده متن    
  عواقب خطرناك موج سواري بر پشت كولي كر!
فرناز حيدري، جام جم 22/4/96
مشاهده متن    
  بزرگ ترين جانور جهان در خليج فارس
فرناز حيدري، جام جم 6/3/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان
نظر بدهيد

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پزشكي هرمزگان
شماره 2 (پياپي 100)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است