|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق98/3/12: همكاري محمد عاقبتي و افشين هاشمي
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3459
سه شنبه 4 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3442 12/3/98 > صفحه 10 (هنر) > متن
 
      


همكاري محمد عاقبتي و افشين هاشمي
بازتوليد «هملت، شاهزاده اندوه» يا پايان يك اجرا

نويسنده: رضا آشفته

نمايش «هملت، شاهزاده اندوه» كه 10 سال پيش براي اولين بار در جشنواره مونوليو روي صحنه رفته، از 8 تا 13 خرداد در تماشاخانه سپند تهران دارد اجرا مي شود. اين نمايش اجراهاي زيادي در داخل و خارج از كشور داشته و به تازگي هم توري در آمريكا برگزار كرده است.

محمد عاقبتي سال 97 نمايش «از كجا اومديم» را در تالار هنر با بازي محمدهادي عطايي و الكا هدايت اجرا كرد كه درباره تولد و مرگ براي تفهيم كودكان چهار تا هشت سال بود. او همچنين با نمايش «ماهي سياه كوچولو» كه برگرفته از داستان صمد بهرنگي بود، در همين سال در جشنواره كودك ونوجوان حضور داشت.

«هملت، شاهزاده اندوه»، نوشته محمد چرمشير، برداشتي متفاوت از هملت ويليام شكسپير است كه با كارگرداني محمد عاقبتي در جشنواره تك نفره ليو به صحنه آمد. نگاه چرمشير اين طور بوده كه وضعيت هملت را اين بار در دنياي معاصر و در فضايي نقيضه گو - پاروديك- به نمايش مي گذارد.

اين تك گويي به شكل خطاب به خود (دوم شخص مفرد: تو) روايت و اجرا مي شود. اين خود قابليت تازه اي است كه خلاقيت در روايت به ميزان قابل ملاحظه اي ديده شود. متن شكسپير يك بهانه است تا چرمشير مونولوگ يا تك گويي خود را بنويسد. محمد عاقبتي هم دستش در كارگرداني باز بوده تا به بهانه استفاده از اسباب بازي و عروسك بازي يك فضاي فانتزي و غيرمعمول را نشان دهد. او اين بار تراژدي هملت را در آميختگي با كمدي و طنز به نمايش مي گذارد. در اينجا تراژدي روش معكوس به خود مي گيرد و همه چيز غيرجدي تلقي مي شود؛ يعني سعي چرمشير اين بوده كه به اقتضاي تغييرات، تماشاگر تجربه تازه اي از متن شكسپير را تجربه كند. اين بار قرار نيست تا يك وضعيت تاريخي با همان الگوي انتقام گيري مقابل ديدگان تماشاگر واقع شود، بلكه تماشاگر مي تواند لحظاتي به يك ماجراي غم انگيز خنده دار نگاه كند؛ ماجرايي كه در آن هملت در يك خلوت مقابل ديدگان تماشاگر قرار مي گيرد. او خطاب به خود با تكرار كلمه «تو»، وضعيت بغرنج و نظام برهم ريخته فكري و رواني اش را به شكل فرافكني عيان مي كند. اين پسر، پدر خود را در قالب شير، مادرش را فيل و عمويش را دايناسور و مشاور پدرش را پنگوئن مي بيند. اين فضاي كوچك كه همه را در قالب حيوان (اسباب بازي) نشان مي دهد، به گونه اي بيانگر تحليل و نگاه هملت در اين وضعيت دگرگونه شدن است. هملت جنون زده و اندوهناك به بيان داستاني غريب از روابط مادر و عمويش براي قتل پدر و ازدواج آنها مي گذرد. هملت حس ترديدش همچنان گل مي كند تا در عمل انتقام خود را به تعويق اندازد. او رفتار بدي با نامزدش داشته و او را به كشتن خود واداشته است. حالا بر تمام ترس ها غلبه كرده تا به انتقام از مادر، عمو و مشاور بپردازد.

در نمايش شاهزاده اندوه حضور عاقبتي در مقام كارگردان بسيار محسوس است، زيرا كه همه چيز در كنترل و هدايتگري اوست. نمونه اش افشين هاشمي كه با هدايت اين كارگردان تمام رفتارهايش شسته رفته جلوه مي كند. او اندوه خود را در بيان نشان مي دهد و طنز موجود نيز در قالب رفتارش با اسباب بازي ها و گاهي با لحن ديگرگونه گرفتن بازنمود مي يابد. در اينجا هوس و شهوت جايگزين عشق و محبت شده است. فضاي فانتزي دست بازيگر و كارگردان را باز گذاشته تا نادرست بودن رفتار مادر و عمو را بازنمايي كند. شايد در هر شيوه اي غير از اين بيان چنين چيزي ناممكن مي نمود. به هر روي شيوه اجرا دست عاقبتي را باز گذاشته تا به درد جانكاه موجود در روح و روان هملت امروزي بپردازد.

هملت در اينجا با خوردن گلوله اي در حال جان دادن است و ما او را در وضعيت جان كندن و دقايق آخر عمرش ديده ايم. اين خود منطق رويارويي مخاطب با اثر را پررنگ تر جلوه مي دهد. بنابراين جلوه متافيزيكي نيز بر اثر علاوه بر حضور شبح گونه پدر بر ساختار متن و اجرا تزريق مي شود. اين نوع نگاه، فضا را جادويي و غيرمتعارف خواهد كرد. بنابراين اجرا از جاذبه بيشتري برخوردار خواهد شد، چون تمام عناصر و ايدئال هاي رفتاري و اجرائي با منطق خاص خود همراه مي شوند. چه نكته اي فراتر از اينكه همه عناصر به يك هماهنگي لازم در زيروروي ساختار برسند و در ضمن با محتواي قابل تامل نيز همراه شده باشند. چرمشير نگاه شكسپير را تغيير مي دهد و فرايند تازه اي شكل مي گيرد، نتيجه هم بارزتر و نوتر از گذشته خواهد شد. عاقبتي هم همين نگاه را در روال اجراي نمايش شاهزاده اندوه عملي مي كند. او هم سعي دارد تا با كنارنهادن جلوه ها و عناصر متن، نگاه خود را بر آن تزريق كند. اين بازي و تغيير شرايط دراماتورژي اجرا را ممكن كرده است؛ يعني همه چيز با روان شناسي دنياي امروز مطابقت مي كند و در عين اجرا نيز منطق لازم را مي يابد. حتي اسباب بازي ها هم جلوه كودكانه و معصومانه اي به هملت مي بخشند. او بعدا همه اين معصوميت را به خاطر انتقام گرفتن از دست مي دهد. اين همان روال قراردادي كردن همه چيز است. پس تماشاگر بلاتكليف نيست و همه چيز را نه در لفافه كه به روشني درك خواهد كرد، هرچند كه برخي از نشانه ها در استعاري شدن نمايش موثر خواهد بود.

«هملت؛ شاهزاده اندوه»، در تابستان 1390 اجراهايي موفق در تهران، شيراز و جشنواره تئاتر فجر داشت. همچنين كرج و تعدادي از جشنواره هاي تئاتري معتبر آمريكايي، از جمله آندر د رادار نيويورك و همچنين شهرهاي ساراسوتاي استنفورد، لس آنجلس و... از جمله شهرهاي ديگري بودند كه اين نمايش در آنها روي صحنه رفت. مارك راسل، دبير جشنواره آندر د رادار نيويورك، معتقد بود: «اين تنها يك نمايش تك نفره در 30 دقيقه است، اما يكي از بهترين اجراهايي است كه از اين اثر شكسپير ديده ام».

گويا اين آخرين روزهاي «هملت، شاهزاده اندوه» است و شايد پس از اين بايد در خاطره ها به دنبالش بود.

همكاري محمد عاقبتي و افشين هاشمي


 روزنامه شرق، شماره 3442 به تاريخ 12/3/98، صفحه 10 (هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 3 بار
    



آثار ديگري از " رضا آشفته"

  حاضران و غايبان جشنواره هفدهم عروسكي
رضا آشفته، شرق 13/6/97
مشاهده متن    
  برگزيده هاي تهران / نگاهي به 2 اجراي ايراني «هديه اسرارآميز» و «منو نمي بره»
رضا آشفته، شرق 6/6/97
مشاهده متن    
  تقابل موسيقي و جنگ / گفت و گو با مهرداد كورش نيا، نويسنده و كارگردان چهارمين شنبه
رضا آشفته، شرق 22/5/97
مشاهده متن    
  خود سانسوري به مثابه عقيم شدن انديشه است / گفت و گو با روح الله جعفري، دراماتورژ و كارگردان نمايش «ريچارد سوم اجرا نمي شود»
رضا آشفته، شرق 17/5/97
مشاهده متن    
  خرس هاي پانداي دوست داشتني / يك افتخار ديگر براي عليرضا كوشك جلالي، نمايش نامه نويس و كارگردان ايراني، در آلمان
رضا آشفته، شرق 9/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله تازه هاي دام و طيور و آبزيان
متن مطالب شماره 76، بهمن و اسفند 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است