|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد98/3/22: ماموريت دشوار «آبه»
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4655
دو شنبه 24 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4628 22/3/98 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
ماموريت دشوار «آبه»


نويسنده: دكتر محسن شريعتي نيا

نخست وزير ژاپن به تهران آمده تا دو رابطه را ترميم كند، رابطه ايران و آمريكا و رابطه ايران و ژاپن. در برداشت نخست او به ماموريتي غيرممكن آمده است. در چهل سال گذشته نه ايران و آمريكا و نه ميانجي ها، توان ترميم رابطه نخست را نداشته اند. رابطه ايران و ژاپن نيز در اين چهل سال تابعي از فراز و فرود رابطه نخست بوده است.

بنابراين از اين سفر نمي توان انتظار معجزه داشت، اما سفر شينزو آبه مي تواند آغاز جديدي باشد. مهم ترين اهرم ژاپن براي ايجاد تغيير در تنش فزاينده ايران و آمريكا، اعتماد و احترامي است كه نزد طرفين دارد. ژاپن موتلف آمريكاست و كشوري مورد اعتماد و احترام در ميان سياستمداران و جامعه ايراني. اينكه آيا سفر نخست وزير با اين سرمايه، مي تواند آغازي بر پايان يكي از پيچيده ترين بحران هاي سياست بين الملل باشد، پرسشي است كه اكنون به آن پاسخي نمي توان داد. اين بحران چونان كلافي سردرگم با ابعاد پيچيده هويتي-منفعتي شده و بازيگران متعددي از وجود و تشديد آن منفعت مي برند. وقتي دو كشور به مدت 40 سال با يكديگر در تعارض قرار مي گيرند، در انداختن طرحي نو در روابط آنان حتي اگر طرفين توان و تمايل داشته باشند و ميانجي حرفه اي باشد، مدت ها به طول مي انجامد. بنابراين ميانجي گري نخست وزير ژاپن يك گام مهم به پيش در هزار خم پايان بخشيدن به اين بحران 40 ساله است و به اندازه همين يك گام هم مي توان از آن انتظار داشت.

مهم تر از اين سفر، تداوم تلاش هاي ژاپن براي كاهش تنش ميان ايران و آمريكاست. اگر كنش ميانجي گرايانه ژاپن در حد همين سفر خلاصه شود، تاثيرات آن نيز محدود به يك سفر هر چند مهم خواهد بود. اما در صورت تداوم اين تلاش ها مي توان اميد داشت كه ميانجي گر آسيايي مورد اعتماد و داراي حسن نيت به تدريج شانس ديپلماسي و نه جنگ را براي حل و فصل تدريجي يكي از پيچيده ترين بحران هاي سياست بين الملل افزايش دهد.

اما ترميم رابطه ايران و ژاپن دستور كار مهم ديگري است كه به نوعي در سايه روايت ميانجي گرانه از اين سفر قرار گرفته است. رابطه اين دو كشور نيز به رغم پتانسيل هاي فراوان، در پيامد خروج آمريكا از برجام در بن بست قرار گرفته است. تجارت معناداري ميان دو كشور وجود ندارد، شركت هاي مهم ژاپني در ايران حضوري ندارند و تقريبا دو كشور از رادار ديپلماسي اقتصادي يكديگر حذف شده اند. اين به آن معناست كه ايران فرصت تعامل با سومين اقتصاد بزرگ جهان، برخوردار از پيشرفته ترين كلاس تكنولوژيك و كشوري با فرهنگي غني و شرقي را از دست داده است. از ديگر سو ژاپن يكي از عرضه كنندگان مهم انرژي و يكي از بازارهاي مهم صادرات و سرمايه گذاري و يكي از دوستان شرقي خود را از دست داده است. خسارت بن بست در روابط دو كشور روشن تر از آن است كه نيازي به توضيح داشته باشد.  

آيا ايران و ژاپن مي توانند با وجود سايه سنگين آمريكا، به بازتعريف رابطه خود و كاهش خسارت هاي دوجانبه اميدوار باشند؟ پاسخ تاكنون منفي بوده است. همين كه نخست وزير ژاپن پس از 40 سال به ايران مي آيد خود نشانه روشني از نقش عامل آمريكا در به بن بست كشاندن اين رابطه است. اما پاسخ اين پرسش از اين پس مي تواند با اما و اگرهايي مثبت باشد. هند به عنوان ديگر شريك آسيايي مهم ايران و موتلف جديد آمريكا در آسيا، در ساليان اخير با مهارت توانسته تا حدي روابط خود با ايران را از سايه سنگين آمريكا بيرون بكشد. اينكه چابهار از تحريم معاف شد بيش از هر چيز محصول تلاش هاي هدفمند هند براي حفظ منافع ناشي از روابط با ايران در عين تعامل با آمريكاست. نمونه ديگر چين است كه گرچه به حفظ روابط سازنده با آمريكا اهتمامي ويژه دارد، اما توانسته در شرايط پيچيده كنوني روابط با ايران را نيز حفظ كند.

اما ژاپن تا كنون به بحران در روابط ايران و آمريكا نوعي نگاه سياه و سفيد داشته و از ابتدا آمريكا را انتخاب و ايران را از رادار حذف كرده بود. تجارب چين و هند نشان داده كه مي توان نگاه پيچيده تري به اين بحران هم داشت و نوعي بالانس شكننده در روابط با ايران و آمريكا را حفظ كرد. افزون بر اين از منظر ساختاري، نظم مبتني بر ثبات هژمونيك رو به زوال است. زوال اين نظم به تدريج سايه آمريكا بر سياست بين الملل را سبك مي كند و در عين حال به كشورها امكان مي دهد فراتر از قالب هاي سنتي و سياه-سفيدي كه در دوره پساجنگ سرد مرسوم شده با يكديگر تعامل كنند. ايران و ژاپن هم در 90 سالگي يك رابطه محترمانه و دوستانه اين شانس را دارند تا نوع جديدي از روابط را در سياست بين الملل پسا ثبات هژمونيك شكل دهند، رابطه اي كه گرچه عامل آمريكا مي تواند همچنان محدوديت هايي در آن ايجاد كند، اما امكان به بن بست كشاندن آن را نداشته باشد.


*استاد دانشگاه شهيد بهشتيماموريت دشوار «آبه»


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4628 به تاريخ 22/3/98، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 35 بار



آثار ديگري از "دكتر محسن شريعتي نيا"

  بازگشت با سلاح هسته اي
دكتر محسن شريعتي نيا، اعتماد 10/4/98
مشاهده متن    
  گام هاي درست براي ارتقاي روابط با آسيا
دكتر محسن شريعتي نيا، ايران 2/4/98
مشاهده متن    
  رابطه با چين
دكتر محسن شريعتي نيا، اعتماد 28/2/98
مشاهده متن    
  چين ؛ دولت سازي و فساد
دكتر محسن شريعتي نيا، اعتماد 22/10/97
مشاهده متن    
  اميد به تدبير اروپا؟
دكتر محسن شريعتي نيا، دنياي اقتصاد 13/9/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو ماهنامه بشارت
متن مطالب شماره 121-122، مهر الي دي 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است