|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد98/3/13: «تنها باز يك خدا مي تواند ما را نجات دهد»
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4398
سه شنبه 4 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4382 13/3/98 > صفحه 15 (انديشه) > متن
 
      


انديشه در اكنون 
«تنها باز يك خدا مي تواند ما را نجات دهد»


نويسنده: ميلاد نوري

هايدگر مصاحبه مشهوري دارد كه مجله اشپيگل آن را در ماه مي 1967 پس از مرگ وي منتشر كرد. عنوان آن در همان نسخه آلماني چنين است: «تنها باز يك خدا مي تواند ما را نجات دهد». جمله اي كه توسط خود هايدگر و در بحث از مسائل مربوط به تكنولوژي مدرن ارايه مي شود؛ بي شك چنين جمله اي اهميت بسياري دارد و چنان است كه عنوان مصاحبه يكي از مهم ترين فلاسفه قرن بيستم قرار گيرد.

اين مصاحبه و عنوان تاثيرگذار آن، با انديشه احمد فرديد و تفسيري كه از آن داشته است شهرت يافت. فرديد در مصاحبه اي با احمد ميبدي براي تفسير اين جمله، متوسل به مفهوم «گشت» يا همان «Die Kehre» نزد هايدگر مي شود و مي گويد: «گشت از قرب نوافل به قرب فرايض كه از اصطلاحات حكمت معنوي اسلام است». به اين ترتيب، تك جمله اي از مصاحبه هايدگر در فضاي فكري فرديد با تفسيري مبتني بر توحيد چنين معنا مي شود: «[درباب معناي قرب نوافل و قرب فرايض] گفته اند انسان «وقتي» روي به خلق دارد و پشت به حق و وقتي روي به حق دارد و پشت به خلق؛... (اولي همان قرب نوافل و دومي همان قرب فرايض است) » ادعاي فرديد در مصاحبه اش چنين است كه تنها بازگشت به خدا و قرب فرايضي است كه مي تواند ما را نجات دهد. به عبارت ديگر، تا زماني كه آدمي روي به خلق دارد و پشت به حق و مي خواهد خودش قانونگذار خودش باشد و خود را در مركز انديشه خويش ببيند، وضعيت دردآلودي كه انسان امروزي با آن مواجه است ادامه خواهد داشت. آنگاه فرديد نيز همچون هايدگر در بيان راهكاري كه مي تواند چنين وضعيت بغرنجي را پايان بخشد، اين جمله او را طرح مي كند كه: «تنها باز يك خدا مي تواند ما را نجات دهد».

در نگاه فرديد و كساني كه همچون او مي انديشند، هايدگر مدعي شده است كه تاريخ در بن بست تكنولوژي و در زمانه اي است كه به تعبير نيچه «خدا مرده است»؛ و تنها راه نجات آدمي از پوچي و تاريكي اين عصر آن است كه خدا به تاريخ بازگردد. با اين حال، تاملي درباب جمله مذكور و نيز جملاتي كه پس از آن در مصاحبه آمده است، مي تواند نكات ديگري را براي ما روشن سازد.

اشپيگل از هايدگر مي پرسد: «به شكلي آشكار شما يك حركت جهاني مي بينيد كه درحال تبديل به يك دولت مطلقا تكنيكي است يا به چنان دولتي تبديل شده است... اكنون اين سوال به شكلي طبيعي مطرح مي شود كه آيا انسان فردي هنوز مي تواند در اين شبكه دوري ناخوشايند تاثيرگذارد؟ يا فلسفه به راستي مي تواند آن را تحت تاثير قرار دهد؟ يا اينكه هر دو مي توانند در كنار يكديگر در آن تاثيرگذارند؛ تا جايي كه فلسفه فرد يا افرادي را به اقدام هاي مشترك تشويق كند؟» و هايدگر در پاسخ به اين سوال مي گويد: «... فلسفه ناتوان از ايجاد تغيير زودهنگام در وضعيت فعلي دنيا خواهد بود. اين نه تنها درباب فلسفه، بلكه درباب هر انديشه و كنش انساني محضي نيز صادق است. تنها باز يك خدا مي تواند ما را نجات دهد. تنها امكان موجود براي ما آن است كه با انديشه و شعر، زمينه اي را براي ظهور خدا مهيا سازيم؛ يا آنكه زمينه را براي غياب خدا در تنزل مان مهيا سازيم تا جايي كه از منظر خداي غايب ما در وضعيت تنزل بوده باشيم».

هايدگر در اين عبارت، دو راه ممكن را براي آدمي فراهم مي بيند: يكي آنكه خودش را براي حضور خدا مهيا سازد و ديگر آنكه خودش را براي غياب او در تنزلش مهيا سازد، تا جايي كه از منظر خداي غايب، وضعيت ما تنزل ناميده شود. به عبارت ديگر، چنين نيست كه از ديدگاه هايدگر تنها راه آن است كه خداوند به تاريخ باز گردد؛ بلكه مي توان مسيري را طي كرد كه ما خود را با اين غياب خو دهيم و خود را براي غياب الهي آماده كنيم. به نظر مي رسد اين راهي است كه انسان امروزي بيش از پيش به آن دلخوش كرده است.

خو كردن به چنين غيابي كه در مقام تنزل ما از مقام انديشه به الوهيت تا مرتبه خودانديشي خودبنيان رخ مي دهد، در شوونات زندگاني ما آدميان هر روز بيشتر نمايان مي شود و ما مي كوشيم اين غياب را براي خود امري عادي جلوه دهيم؛ غياب الوهيت در شوون زندگي مان را تاب آوريم و حتي ملال و پوچي نهفته در آن را بپذيريم. شايد هنوز در نيافته ايم كه خدايي كه نيچه از مرگش سخن گفت، چگونه به زندگاني ما باز خواهد گشت.

غرق شدن در روزمر گي تكنولوژيكي حقيقتي است كه هايدگر به آن اشاره مي كند و فرديد نيز براساس واژگان مختص به خود آن را بيان كرده است. اما در حالي كه دومي تنها بر حضور خدا به عنوان راه نجات تاكيد مي كند، اولي امكان الفت ما با غياب امر الهي را نيز مورد توجه قرار مي دهد. هايدگر مي كوشد نشان دهد كه مي توان در مقام تنزل، غياب الهي را همچون امري مالوف پذيرفت. آنچه در اين چند روز با مطالعه متن انگليسي و آلماني مصاحبه هايدگر دريافته ام اين است كه مقصود هايدگر از جمله «تنها باز خدا مي تواند ما را نجات دهد» لزوما همان چيزي نيست كه فرديد مي فهمد؛ اما آنچه فرديد از اين جمله فهم و بيان مي كند، شايد درست به همين دليل درست باشد كه از مقصود هايدگر فراتر مي رود.

متن آلماني مصاحبه هايدگر در Der Spiegel, Nr. 23; 31. Mai 1967؛ متن انگليسي مصاحبه هايدگر در Heidegger: The Man and the Thinker (1981) ؛ متن فارسي مصاحبه هايدگر: سوره؛ دوره اول، تير و مرداد 1372 - شماره 52 و 53؛ متن مصاحبه احمد فرديد با عليرضا ميبدي در روزنامه رستاخيز آبان 1355.

*مدرس و پژوهشگر فلسفه«تنها باز يك خدا مي تواند ما را نجات دهد»


 روزنامه اعتماد، شماره 4382 به تاريخ 13/3/98، صفحه 15 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار
    



آثار ديگري از " ميلاد نوري"

  بازانديشي ابن سينا در موضوع فلسفه و تاثيرات بعدي آن / از خداشناسي تا هستي شناسي
ميلاد نوري *، اعتماد 27/4/97
مشاهده متن    
  نسبت انسان ايراني و انسان مدرن
ميلاد نوري *، اعتماد 9/10/96
مشاهده متن    
  از شهرِ يار / (به مناسبت روز بزرگداشت استاد شهريار)
ميلاد نوري يالقوزآغاجي، اعتماد 27/6/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مامايي و بهداشت باروري
شماره 3 (پياپي 703)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است