|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق98/3/13: ساختارشكني ساختارمند
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3447
سه شنبه 21 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3443 13/3/98 > صفحه 8 (ادبيات) > متن
 
      


نگاه 
ساختارشكني ساختارمند
درباره رمان «سالمرگي» اثر اصغر الهي به بهانه سالمرگ نويسنده اش

نويسنده: شيما شرافتي

زياد پيش مي آيد از مرگ استفاده كنيم تا به بازنمايي ارزش زندگي بپردازيم. يا از جريان زندگي كمك بگيريم تا موقعيت مرگ را جاي بيندازيم. اما كمتر ديده ايم - خصوصا در روايت هاي داستاني- به زندگي توام با مرگ يا مرگ توام با زندگي پرداخته شود، بي اينكه هيچ يك از اين دو شاخص تر از ديگري تلقي شده يا فرع بر ديگري آمده باشد. اصغر الهي در «سالمرگي»اش از زندگي خلاصه شده در مرگ روايت مي كند. داستان او با ملغمه اي از واكاوي خاطرات و كشمكش هاي خاك خورده از پس ساليان گذشته آغاز مي شود. در اين اثر، نويسنده با راه ناكام مانده از مرگ شروع مي كند، عقب مي رود و باز پيش مي آيد. روايتش در آغاز به نظر قرار است از عشق سالخورده و فرازونشيب هاي آن حرف بزند اما بيشتر نطفه نبسته عشق را تصوير مي كند، كودك زاده نشده و مقتول زنده را.

اصغر الهي با گسست هاي مداوم زماني، با سپردن روايت به راوي هاي متعدد، در تمام طول داستان، مخاطب را غافلگير مي كند. مخاطب نيز صدالبته متحير مي شود، اما از خود داستان به مراتب بيشتر تا شكل روايتش. حيرت او ناشي از آن است كه اغلب از عشق هاي كوتاه و ناپايدار خوانده است يا شايد اصلا از عشق هاي عقيم مانده خوانده باشد، از فراموشي ها. چه بسا كمتر ديده باشد كل روايت درباره پايداري هاي عاري از عشق باشد و حول فراموش نكردن قدم هاي برداشته و برنداشته بچرخد. كمتر روايتي است كه به شرح زندگي بي كم و كاست دختري متمول با پسري عاشق مسلك خانه نشين بپردازد و به ورطه شعاربافي و عيب جويي نيافتاده بلكه خود ماجرا را دست مايه قرار دهد تا تصوير دقيقي از كيفيت اين نوع از رابطه زناشويي به دست آيد، همان كه اصغر الهي در «سالمرگي»اش انجام داده است.

از شاخصه هاي اين رمان، پيرنگ آن است. نويسنده روايت را علي الظاهر از آخر آغاز مي كند، و خواننده را به اين تصور مي اندازد كه قرار است همين اول فرجام كار بر او روشن باشد بلكه بعد، فارغ از هيجان ماجراجويانه در كشف عاقبت داستان، آسوده خاطر بنشيند پاي روايت. اما اصغر الهي در «سالمرگي»، سرانجام ماجرا را براي پايان بندي محفوظ نگه داشته و از جايي نزديك به پايان است كه داستان را شروع مي كند. از طرف ديگر نويسنده در چينش روايت خود، با گزينش زاويه ديد چندآوايي يا پولي فونيك و همچنين انقطاع زماني در سير پيشبرد داستان، مدام دست مخاطب را مي گيرد و به نقطه زماني متفاوتي مي برد كه در آن ماجرا از زبان راوي ديگري شرح داده مي شود. اين پاس كاري روايت ميان راوي هاي متعدد در كنار رفت وبرگشت هاي زماني، ضمن اينكه مخاطب را در يك بازي رواني هم سو با بهانه روايت قرار مي دهد، فاصله ‎ خواننده را نيز با داستان ميزان مي كند. چه اينكه اگر روايت اول شخص، از زبان يك راوي واحد و منطبق بر سير خطي زمان پيش برود، مجال فاصله گرفتن از داستان به خواننده داده نمي شود تا وي بتواند به عنوان ناظر بيروني به تحليل وقايع بپردازد. اين فرصت تحليل را به مخاطب دادن هرچند جزء التزامي هر داستان نيست، اما در «سالمرگي» كه بار مفهومي و درون مايه داستان را منطق و اساسي رواني و اجتماعي شكل مي دهد اتفاقا بسيار لازم است. داستان هايي كه در محتوا چنين خطي را دنبال مي كنند، بخش قابل توجهي از انتقال و دريافت معنا را به دوش مخاطب اثر مي گذارند. و اصلا هم دور از ذهن نيست كه اصغر الهي، از پيشينه تخصصي اش به عنوان يك روان پزشك در نگارش رمان خود دور نمانده باشد و تعمدا بخواهد خواننده را در دريافت و مشاركت رواني ماجرا سهيم كند. نويسنده از قرار معلوم آگاهانه بعد از هر بار نزديك شدن خواننده به راوي اول شخص داستان، با پرش به راوي ديگر و زمان ديگر، مخاطب را از بند روايتگر پيشين جدا مي كند تا جايي براي قرابت او با كاراكتر ديگري از داستان باز شود؛ حال آنكه روايت اول شخص، به خودي خود از پتانسيل كمتري براي مخاطب-محور بودن داستان برخوردار است. كوتاه سخن اينكه شايد ادعاي گزافي نباشد اگر بگوييم يكي از مصاديق خوب «اصل تبعيت فرم از عملكرد» در ادبيات داستاني فارسي، «سالمرگي» است.

ساختارشكني ساختارمند


 روزنامه شرق، شماره 3443 به تاريخ 13/3/98، صفحه 8 (ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو فصلنامه مطالعات آموزش و فراگيري زبان انگليسي
متن مطالب شماره 23، بهار و تابستان 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است