|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق98/3/13: سرمايه داري پيشرو و مرگ نئوليبراليسم
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3447
سه شنبه 21 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3443 13/3/98 > صفحه 16 (روزنامه فردا) > متن
 
      


تجربه ديگران 
سرمايه داري پيشرو و مرگ نئوليبراليسم



جوزف استيگليتز، برنده جايزه نوبل اقتصاد، استاد دانشگاه كلمبيا و رئيس اقتصاددان موسسه روزولت، در يادداشتي با عنوان «پس از نئوليبراليسم» به اين موضوع پرداخته كه رويكرد40 سال گذشته ايالات متحده و ساير اقتصادهاي پيشرفته در دنبال كردن يك برنامه بازار آزاد با ماليات پايين، حذف مقررات محدودكننده و كاهش برنامه هاي تامين اجتماعي، قطعا تغيير خواهد كرد و بايد ديد بعد از آن چه اتفاقي مي افتد. بخش هايي از آن را مي خوانيم.

كدام سيستم اقتصادي بيش از همه رفاه براي بشر به ارمغان مي آورد؟ اين پرسش تعيين كننده دوران كنوني است؛ زيرا پس از 40 سال سيطره نئوليبراليسم بر ايالات متحده و ساير اقتصادهاي پيشرفته، مي دانيم اين تفكر كارايي ندارد.

آزمايش نئوليبرالي -ماليات كمتر براي ثروتمندان، مقررات زدايي از بازار كار و توليد، مالي گرايي و جهاني شدن- با شكستي عظيم همراه بود. رشد به پايين تر از ربع قرن پس از جنگ جهاني دوم رسيده و بيشتر آن بين بالاترين سطوح درآمد تقسيم شده است. نئوليبراليسم را پس از دهه ها ركود يا حتي كاهش درآمد براي پايين ترين سطوح، بايد مرده پنداشت و دفن كرد. حداقل سه آلترناتيو مهم سياسي براي اين تفكر وجود دارد: ناسيوناليسم راست افراطي، اصلاح طلبي چپ ميانه و چپ پيشرو (با درنظرگرفتن اينكه راست ميانه همان تفكر شكست خورده نئوليبرال را دارد). با اين حال، به استثناي چپ پيشرو، اين آلترناتيوها به شكلي با ايدئولوژي هايي كه منسوخ شده است، يا بايد بشود پيوند خورده اند.

براي نمونه، چپ ميانه، نئوليبراليسم را با چهره اي انساني نمايندگي مي كند. هدفش اين است كه سياست هاي بيل كلينتون، رئيس جمهور سابق آمريكا و توني بلر، نخست وزير سابق بريتانيا را به قرن 21 بياورد و فقط تجديدنظرهاي جزئي درباره اشكال غالب مالي گرايي و جهاني سازي صورت مي گيرد. در همين حال، ناسيوناليسم راست شدن با جهاني شدن مخالف است و مهاجران و خارجيان را براي تمام مشكلات امروز مقصر مي داند. با اين حال، همان طور كه رياست جمهوري دونالد ترامپ نشان داده است، اين تفكر حداقل در نوع آمريكايي خود، كمتر از نئوليبراليسم به كاهش ماليات براي ثروتمندان، لغو مقررات و كاهش يا حذف برنامه هاي اجتماعي كمر نبسته است. در مقابل، اردوگاه سوم معرف چيزي است كه من آن را «سرمايه داري پيشرو» مي نامم؛ تفكري كه يك دستور كار اقتصادي كاملا متفاوت را بر اساس چهار اولويت در پيش مي گيرد؛ اول اينكه توازن ميان بازارها، دولت و جامعه مدني را احيا مي كند. رشد اقتصادي آهسته، افزايش نابرابري، بي ثباتي مالي و تخريب محيط زيست، مشكلاتي است كه بازار پديد آورده است و بنابراين نمي توان فقط به كمك بازار آنها را برطرف كرد. دولت ها وظيفه محدودكردن و شكل دادن به بازارها را از طريق مقررات محيط زيستي، بهداشتي، ايمني شغلي و مانند آن بر عهده دارند. اين نيز وظيفه دولت است كه آنچه بازار نمي تواند يا نمي خواهد انجام دهد، مانند سرمايه گذاري فعال در تحقيقات اوليه، فناوري، آموزش و حفظ سلامت آن را بر عهده گيرد.

اولويت دوم اين است كه تشخيص داده شود «ثروت ملل» ناشي از تفكر علمي -يادگيري درباره جهان اطراف ما- و سازماني اجتماعي است كه به گروه هاي بزرگي از مردم امكان مي دهد با يكديگر همكاري كنند. بازارها همچنان نقش مهمي در تسهيل همكاري هاي اجتماعي بازي مي كنند؛ اما فقط در صورتي كه تحت حاكميت قانون و تحت نظارت دموكراتيك قرار داشته باشند. اگر چنين نباشد، افراد با بهره كشي از ديگران ثروتمند مي شوند و دنبال رانت خواري، نه خلق ثروت واقعي خواهند بود. بسياري از ثروتمندان امروز از روش هاي استثمارگرايانه به جايي رسيده اند و سياست هاي ترامپ در خدمت آنهاست كه رانت را تشويق مي كنند و منابع اصلي خلق ثروت را از بين مي برند. سرمايه داري پيشرو دقيقا عكس آن را در نظر دارد.

اين ما را به اولويت سوم مي رساند كه به مشكل روزافزون تمركز قدرت در بازار مربوط است. شركت هايي كه بر بازار سلطه دارند، با بهره برداري از مزاياي اطلاعاتي، خريد رقباي بالقوه و ايجاد موانع ورود، مي توانند از رانت در مقياس وسيع به زيان ديگران استفاده كنند. افزايش قدرت بازار شركت ها همراه با كاهش قدرت چانه زني كارگران، عامل افزايش نابرابري و كاهش آهنگ رشد است. چنانچه دولت نقشي فعال تر از آنچه نئوليبراليسم تجويز مي كند، بر عهده نگيرد، اين مشكلات به دليل پيشرفت هاي روباتيك و هوش مصنوعي به مراتب شديدتر خواهد شد.

چهارمين عنصر كليدي در دستور كار پيشرو، تضعيف پيوند بين قدرت اقتصادي و نفوذ سياسي است. قدرت اقتصادي و نفوذ سياسي همديگر را به طور متقابل تقويت كرده و خود را حفظ مي كنند؛ به ويژه در مواردي مانند ايالات متحده كه افراد و شركت هاي ثروتمند مي توانند بدون محدوديت در انتخابات هزينه  كنند و هيچ چيز نمي تواند قدرت ثروتمندان را محدود كند. اين فقط يك مشكل اخلاقي و سياسي نيست؛ اقتصادهاي با نابرابري كمتر در واقع بهتر عمل مي كنند. اصلاحات براي رسيدن به سرمايه داري پيشرو بايد با محدودكردن نفوذ پول در سياست و كاهش نابرابري در ثروت آغاز شود. هيچ عصاي جادويي نمي تواند آسيب هايي ناشي از ده ها سال نئوليبراليسم را يك شبه جبران كند؛ اما دستورالعمل جامعي كه در راستاي جمله هاي گفته شده مي تواند روند را تغيير دهد، بيشتر به اين بستگي دارد كه اصلاح گران نيز به اندازه بخش خصوصي پايبند به رفع مشكلاتي مانند قدرت بيش از حد بازار و نابرابري باشند.

دستور كار جامع بايد بر آموزش، تحقيق و ديگر منابع واقعي ثروت تمركز كند. بايد از محيط زيست محافظت و با تغييرات اقليمي مقابله كند. بايد برنامه هايي عمومي براي تضمين دسترسي شهروندي به مايحتاج اساسي و زندگي مناسب ايجاد كند كه شامل امنيت اقتصادي، ايجاد اشتغال و دستمزد كافي براي زندگي، مراقبت هاي بهداشتي و مسكن مناسب، بازنشستگي امن و آموزش كافي براي كودكان باشد. اين برنامه فوق العاده كم هزينه است و در حقيقت نمي توانيم از آن چشم بپوشيم. جايگزين هايي كه ملي گرايان و نئوليبرال ها ارائه مي دهند، ركود بيشتر نابرابري، تضعيف محيط زيست و كشمكش سياسي را تضمين مي كند و بالقوه به نتيجه اي منجر مي شود كه حتي نمي خواهيم تصورش را بكنيم. سرمايه داري پيشرو، بازي با كلمات نيست؛ قابل اعتمادترين و پرتوان ترين گزينه براي جانشيني يك ايدئولوژي شكست خورده است و بهترين فرصت براي برون رفت از بيماري اقتصادي و سياسي ما.

سرمايه داري پيشرو و مرگ نئوليبراليسم


 روزنامه شرق، شماره 3443 به تاريخ 13/3/98، صفحه 16 (روزنامه فردا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه خيمه
متن مطالب شماره 130، خرداد 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است