|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم98/3/22: خاك غريب
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5435
شنبه 29 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5404 22/3/98 > صفحه 9 (فرهنگ) > متن
 
      


خاك غريب
93 سال از تخريب بقيع گذشت

نويسنده: محمدصادق عليزاده

روايتش براي خيلي از ماها تكراري است. روايت پدر، مادر يا دوست و آشنايي كه گذرش به حج عمره يا واجب خورده و بعد هم گريزي كه به قبرستان بقيع زده اند. ادامه روايت را هم كه بارها و بارها شنيده ايم. فضا و شخصيت ها و كبوترهايش هم بارها و بارها دست مايه عكاسان و طراحان و گرافيست ها قرار گرفته تا براي خلق آثار مرتبط و ايام مناسبتي از شهادت امام صادق(ع) گرفته تا سايرين مورد استفاده قرار گيرد. عكس هايي كه البته بيشترشان هم به صورت پنهاني گرفته شده اند. حالا ديگر حدس زده ايد كه داريم در مورد قبرستان بقيع حرف مي زنيم. امروز سالروز تخريب بقيع است.

چرا مهم است؟

حرف آخر را همين اول بزنيم. «بقيع» قديمي ترين قبرستان مسلمانان است؛ يعني اگر بحث هاي عقيدتي و ديني را هم كنار بگذاريم و صرفا از نظر تاريخي هم به موضوع نگاه كنيم، اين قبرستان به شدت مهم است. بگذريم از اين كه آرامگاه پدر و مادر رسول خدا(ص) و بسياري از اصحاب و ياران پيامبر(ص) به اضافه چهار امام شيعه(ع) هم در اين قبرستان قرار دارد. تنها مرور نام بعضي از كساني كه در اين قبرستان به خاك سپرده شده اند هم وزن و اهميت تاريخي و اعتقادي آن را نشان مي دهد: امام حسن مجتبي(ع)، امام سجاد(ع)، امام محمدباقر(ع)، امام جعفر صادق(ع)، عبدا... بن عبدالمطلب پدر پيامبر(ص)، آمنه مادر پيامبر(ص)، حليمه سعديه مادر رضاعي پيامبر(ص)، ام سلمه همسر پيامبر(ص)، عباس بن عبدالمطلب عموي پيامبر(ص)، صفيه عمه پيامبر(ص).

چقدر قديمي است؟

اين منطقه پيش از اسلام يك زمين بزرگ در حاشيه شهر يثرب بوده است كه حالا آن را با نام مدينه مي شناسيم. آن طور كه منابع تاريخي مي گويند دفن اموات در اين ناحيه از همان سال هاي نخست هجرت پيامبر(ص) به مدينه آغاز شده است. اين مكان منطقه اي بوده كه در نزديكي مسجدالنبي(ص) و اطراف شهر قرار داشته و گياهان و درختچه هاي مختلفي در آن روييده بودند. نام بقيع هم از نظر لغوي به زميني گفته مي شود كه محل رويش گياهان است.

فقط قبرستان بوده؟

هرچند به مرور اموات مسلمانان در اين ناحيه دفن شده است اما به تدريج كساني هم در كنار اين قبرستان سكونت گزيدند و در مجاورت آن خانه بنا كردند. عمده ساكنان منطقه بقيع، مسلماناني بودند كه براي فرار از آزار و اذيت مشركان از مكه به مدينه مهاجرت كردند. عقيل برادر حضرت امير(ع) را حتما مي شناسيد. همان كسي كه حضرت علي(ع) درخواست كمك او از بيت المال را با آهن گداخته پاسخ گفته بود. خانه جناب عقيل در همين منطقه بقيع بوده است. گفته شده خود حضرت امير(ع) هم بنايي در بقيع براي اقامت ساخته بود. بنايي كه بعدها توسط امام سجاد(ع) هم مورد استفاده قرار مي گيرد. بيت الاحزان هم كه حضرت امير(ع) براي سوگواري حضرت زهرا(س) احداث كرده بود در منطقه بقيع قرار داشته. التفات داريد؟! بخش مهمي از تاريخ اسلام در اين منطقه است.

چه زماني تخريب شد؟

بقيع طي زمان چند بار تخريب شده است، اما تخريب اصلي آن به هشتم شوال 1344 هجري قمري باز مي گردد. اين تاريخ به تاريخ شمسي تقريبا برابر با ارديبهشت 1305 هجري شمسي مي شود؛ 93 سال قبل!

چرا تخريب شد؟

تخريب بقيع نتيجه يك سري اتفاقات و كشمكش هايي است كه در نهايت بعد از يك قرن مجال فرمانروايي پيدا مي كند. خلاصه قضيه اين است كه مناطق مركزي و شمالي عربستان و منطقه حجاز مدتي بين دو خاندان مهم دست به دست مي شده. يكي از اينها به حكومت عثماني وقت نزديك بوده و ديگري هر از گاهي با تحريك انگليسي ها موش مي دوانده. اين خاندان دوم كه با تحريك انگليسي ها موش مي دوانده يكي دو باري هم به سفارش عثماني، كيسه مبسوطي به تنش كشيده مي شود. در نهايت اما كار اين خاندان دوم بالا گرفته و سرزمين هاي خاندان قبلي را از دست شان بيرون كشده و سرزمين هاي تكه پاره و قبايلي عربستان و حجاز را يكپارچه كنار هم مي گذارد. اين خاندان همين خاندان آل سعود است كه در حال حاضر هم بر اين سرزمين حكمراني مي كند. سردمدار آل سعود فردي بوده به نام عبدالعزيزبن سعود. پدر جناب ملك سلمان كه پادشاه فعلي عربستان است. اجداد جناب عبدالعزيز هم پيش از اين با محمدبن عبدالوهاب كه به شدت عقايد سلفي دارد از قديم نزديك بوده اند و آل سعود هم حسابي زير پر و بال پيروان عبدالوهاب را در اين مدت گرفته بودند. خلاصه كه قدرت سياسي به مرور به دست آل سعود مي افتد و دستگاه ديني آل سعود هم عقايد سلفي پيروان محمدبن عبدالوهاب بوده. كار دستگاه عبدالعزيز بالا مي گيرد و با فتوحات جديد، قلمرو حاكميتش هم گسترده مي شود. 94 سال قبل نيروهايش به مدينه حمله مي برند و آن را تصرف مي كنند.

تقريبا شش ماه بعد از تصرف هم مفتي هاي دستگاه ديني آل سعود كه امروز آنها را به نام وهابيت مي شناسيم، راي به تخريب گنبد و بارگاه هاي بقيع و يكسان كردن اين قبرستان قديمي با خاك مي دهند. اين گونه مي شود كه تقريبا در ارديبهشت 93 سال قبل اين قبرستان منهدم مي شود. به همين سادگي بخش مهمي از تاريخ صدر اسلام منهدم شد و از بين رفت. مهم ترين بخش قبرستان كه بارگاه ائمه بقيع بود در اين اتفاق به كلي از بين رفت. جالب است بدانيد آخرين ضريحي كه روي قبر ائمه بقيع بوده توسط ايرانيان و در اصفهان ساخته شده است.

واكنش ايراني ها چه بود؟

در ايران حمله وهابيون به مدينه با واكنش شديد چهره هايي مانند شهيد مدرس روبه رو شد. آيت ا... مدرس كه در اين زمان نماينده مجلس شوراي ملي بود، كميسيوني را هم براي بررسي اين موضوع تشكيل داد. دولت ايران هم به دليل هتك حرمتي كه هنگام حمله وهابيت به مدينه رخ داده بود 16 صفر آن سال را(1304 شمسي) عزاي عمومي اعلام كرد. در نهايت 10 مهر 1305 هجري شمسي پيشنهاد تشكيل كميسيون در مجلس ايران به تصويب رسيد. در اسناد درباره اين كميسيون چنين مي خوانيم: «كميسيوني مركب از دوازده نفر از شعب شش گانه مجلس تحت عنوان (كميسيون حرمين شريفين) تشكيل و با شركت دولت در قضيه ظهور طائل وهابيه و تجاوزات مستقيم و غيرمستقيم آنها و تعيين تكليف آتيه خطه حجاز مطالعات لازمه نموده نتيجه را به مجلس اطلاع دهند كميسيون مزبور به توسط دولت مي تواند لدي الاقتضا با مقامات روحانيت و دول اسلامي مذاكره نموده نشريات آنها را جلب نمايند، عضويت كميسيون مزبور مانع عضويت دو كميسيون ديگر مجلس نخواهد بود.»

خاك غريب


 روزنامه جام جم، شماره 5404 به تاريخ 22/3/98، صفحه 9 (فرهنگ)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از " محمدصادق عليزاده"

  تركش هاي دوستانه يك گزارش
محمدصادق عليزاده *، جام جم 26/6/97
مشاهده متن    
  اسكار رفتن يا نرفتن... مساله اين نيست!
محمدصادق عليزاده *، جام جم 25/6/97
مشاهده متن    
  #فرزندت-كجاست؟ / گزارش جام جم از شرح عكس ديدار پدر شهيد طنوريان با فرزندش پس از 35 سال كه موجي در فضاي مجازي ايجاد كرد
محمدصادق عليزاده، جام جم 24/6/97
مشاهده متن    
  دست هاي پُر حاج حسن / عمليات موشكي نيروهاي مسلح عليه تروريست ها بهانه اي شد تا سراغ كتابي درباره پدر موشكي ايران برويم
محمدصادق عليزاده، جام جم 19/6/97
مشاهده متن    
  استعفاي بهمني طعنه به فاضل نظري و حواشي چاوشي
محمدصادق عليزاده، جام جم 18/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه مديريت صنعتي
متن مطالب شماره 32 (پياپي 1101)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است