|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد98/4/20: شكست دولت يا شكست بازار؟
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4652 20/4/98 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
شكست دولت يا شكست بازار؟


نويسنده: دكتر علي سعدوندي

 انحصارها هميشه نقش منفي در اقتصاد ايفا نمي كنند. بدون اعطاي قدرت انحصاري به مدت محدود به نوآوران، انگيزه كافي براي رشد و توسعه محصولات و خدمات جديد فراهم نخواهد شد. اگر همچنان شاهد عرضه محصولات دانش بنيان جديد هستيم، علت آن است كه پديدآورندگان ايده هاي جديد اميدوارند براي مدت معيني از عوايد حاصل از ابداعات خود بهره مند شوند.

اما نوع ديگري از انحصارها هستند كه اگر در كشوري رخ دهند همچون طاعوني ويرانگر رفاه و رشد اقتصادي را در آن كشور سركوب مي كنند. چنين انحصارهايي در نهادهاي تصميم گيري و سياست گذاري كشور رخنه كرده و از تمام ابزارهاي قدرت براي حفظ موقعيت برتر خود بهره مي برند. نهادهاي قدرت در كشورهايي كه با انحصارگري برخورد نمي شود با تشكيل كارتل ها بازارهاي رقابتي را به سوي انحصار سوق مي دهند. جالب آنكه پژوهش هاي متعدد نشان مي دهند كه تقريبا تمام سود مازاد حاصل از فعاليت هاي انحصارگرايانه صرف حفظ موقعيت برتر انحصارگران از طريق ايجاد اختلال در نهادهاي نظارتي و سياست گذاري خواهد شد. پس اولين منبع تغذيه فساد سيستماتيك، انحصارها و كارتل ها هستند.

قبح و نقش منفي انحصارها بر كارشناسان اقتصادي پوشيده نيست. آنچه محل نزاع است ريشه انحصارهاست. برخي، انحصارها را از موارد شكست بازار مي دانند. اين صاحب نظران مدعي اند كه آزادي فعالان و آحاد اقتصادي، عامل ايجاد انحصارهاي مخرب در اقتصاد است. ولي اين عزيزان ظاهرا تمايزي ميان نظام بازار آزاد رقابتي و نظام سرمايه داري رفاقتي يا به تعبير نگارنده سرمايه خواري (Crony capitalism) قائل نيستند. واقعيت اين است كه بازارهاي آزاد رقابتي موجبات رشد ابداعات و نوآوري را فراهم كرده و با افزايش كارآيي به ارتقاي استانداردهاي زندگي در كشورهاي برخوردار انجاميده است. نظام بازار آزاد رقابتي نه تنها ثروت آفرين است، بلكه محيطي را فراهم مي كند كه همه فعالان اقتصادي در كنش هاي داوطلبانه بدون پذيرش اجبار و اجحاف از مواهب تعاملات اقتصادي بهره مند شوند.

در مقابل، سرمايه خواري انحصاري با تحديد و تهديد بازارها و بهره گيري از اهرم اجبار و فشار در تعاملات اقتصادي به سركوب كنش هاي آزادانه فعالانه اقتصادي پرداخته و نتيجه اي جز تله فقر و افزايش نابرابري ها در پي ندارد. واقعيت مغفول اين است كه نظام هاي رقابت آزاد در تقابل جدي با سيستم هاي رفاقتي قرار مي گيرند. در بازار آزاد ورود و خروج فعالان اقتصادي در هر حرفه و كسب و كاري بدون محدوديت ممكن است و فعالان اقتصادي نمي توانند به بهانه واهي اشباع بازار مانع ورود ايجاد كنند. پس حتي اگر تمركزي در بازار شكل بگيرد، بنگاه برتر چاره اي ندارد؛ مگر آنكه به سود رقابتي بسنده كند؛ چراكه نفس وجود سود رقابتي موجبات جذب ديگران را به بازار فراهم مي كند.

سوال جدي اين است كه ريشه انحصارها در كجاست؟ در پاسخ بايد گفت كه تنها و تنها با حمايت همه جانبه نهادهاي حاكميتي است كه انحصارها پابرجا مي مانند. انحصارها يا ناشي از قوانين و مقررات محدودكننده كسب و كار هستند يا در طول حيات خود براي حفظ قدرت برتر به نهادهاي نظارتي نزديك شده و با اعمال نفوذ نظر حاكميت را براي حفظ زندگي انگلي خود فراهم مي كنند. پس وجود كارتل ها و انحصارهاي مخل رشد، بزرگ ترين نشانه «شكست دولت» در عرصه اقتصاد است.

شكست دولت يا شكست بازار؟


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4652 به تاريخ 20/4/98، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 45 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش هاي مديريت عمومي
متن مطالب شماره 43، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است