|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان98/4/20: از حقيقت تا افسانه
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22236
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 22230 20/4/98 > صفحه 7 (سياسي) > متن
 
      


از حقيقت تا افسانه
جنجال انرژي هسته اي به بهانه چرنوبيل

نويسنده: امين الاسلام تهراني

سريال كوتاهي به نام چرنوبيل، محصول آمريكا و بريتانيا، پخش مي شود و محبوبيتي كسب مي كند؛ در پي آن بحث در مورد انرژي هسته اي هم گر مي گيرد. اين سريال و تصويري كه مي سازد موجي، به ويژه در رسانه هاي اجتماعي، به راه مي اندازد. تو گويي بايد اين سريال پخش مي شد تا داوري نهايي در مورد انرژي هسته اي نيز ممكن شود! يك نفر آشنا به امور سياسي، همكاران سياسي اش را به ديدن اين سريال دعوت مي كند تا پند گيرند؛ ديگري با ديدن سريال به اين نتيجه مي ر سد كه انرژي هسته اي با اين هزينه و خطراتش قابل دفاع نيست و بايد به همان سوخت هاي فسيلي چسبيد؛ آن ديگري مي گويد وقتي انرژي هاي تجديد پذير وجود دارند چرا بايد به سراغ انرژي هسته اي رفت؟ خلاصه در اين جو احساسي و هيجاني هر كس چيزي مي گويد و غول دهشتناك اين قصه هم «انرژي هسته اي» است. اين سريال بهانه شد تا كليشه هاي كهنه در مورد انرژي هسته اي دوباره بر سر زبان ها بيفتد.

اين نوشتار، قصد دارد با ارائه داده‎ هاي كليشه هاي رايج رسانه ها درباره انرژي هسته اي را بررسي كند. به اين جملات توجه كنيد: «انرژي هاي تجديدپذير چون انرژي خورشيدي، بادي و... پاك اند و بي ضرر ولي انرژي هسته‎اي ناپاك است و پرضرر» «انرژي هسته اي پرخرج تر از انرژ هاي تجديدپذير است» «جهان -به اصطلاح- توسعه يافته انرژي هسته اي را كنار گذاشته و ما نيز بايد همين راه را برويم» «ما تحريم مي شويم چون در پي انرژي هسته اي هستيم، اگر در پي انرژي خورشيدي و بادي و... بوديم تحريم نمي شديم كه هيچ، به ما كمك هم مي كردند» و... چند بار اين جملات را شنيده ايم؟ آيا در مورد صحت اين ادعاها، كه چنان مشهورند كه كسي را ياراي مخالفت با آن‎ ها نيست، مطمئنيم؟ چرا؟ متن پيش رو نگاشته نشده تا چيزي را ثابت كند، فقط مي خواهد از اين مشهورات سوال و در كليشه ها تشكيك كند. كه گاهي شك در مشهورات چه بسا غلط، افق را براي رسيدن به حقيقت باز مي كند.

آينه هاي معوج نما؛ نگاهي به حوادث هسته اي چرنوبيل و فوكوشيما

پيش از پرداختن به انرژي هسته اي نگاهي به ماجراي چرنوبيل كه موضوع سريال مذكور است، مي اندازيم. صحبت از تعداد كشتگان حوادث هسته اي چرنوبيل و يا فوكوشيما، به عنوان مهم ترين حوادثي كه تا كنون براي نيروگاه هاي هسته اي رخ داده اند و يا سخن گفتن از ميزان خسارات زيست محيطي آن ها، هدف اين جستار نيست؛ اما يادآوري اين نكته نيز خالي از فايده نيست كه تعداد كشتگان حوادث چرنوبيل و فوكوشيما روشن نيست و حتي تخمين ها نيز نزديك به هم نيست؛ جايي كشتگان چرنوبيل را كم تر از دويست نفر و جايي چند هزار نفر اعلام مي كند و حتي در اينكه كشته شدگان بر اثر اين حادثه بوده اند يا نه، معركه آرايي است و همچنين در مورد فوكوشيما برخي گفته اند كه حتي تخليه آنچناني شهر هم ضرورت نداشته! حال چگونه مي توان به داوري نشست وقتي هيچ كدام از اين گزارش ها آينه تمام نماي اين ماجراها نيست. در وراي اين بحث ها پرسش از چرايي ماجراي چرنوبيل، كه صدمات ناشي از آن بيش از حادثه فوكوشيماست، پرسشي جدي است. آيا اين ماجرا يك اتفاق بود كه ممكن است به طور «عادي» و يا بر اثر «سهل انگاري» براي هر نيروگاهي بيفتد يا كل ماجرا يك «خرابه كاري» و برنامه ريزي دشمنان شوروي بود؟ آيا، همان طور كه روس ها ادعا دارند، جاسوسان در اين ماجرا دست داشتند؟ با ديدن يك سريال كه با عينك آمريكايي به دشمن ديرينه آمريكا، شوروي نظر كرده، نمي توان به نتيجه روشني رسيد؛ آن هم وقتي كه حتي اجماعي در ميان متخصصان امر نيست.

ماجراي دوغ و دوشاب؛ پاكي يا ناپاكي انرژي هسته اي در قياس با انرژي‎ هاي ديگر

يكي از كليشه هاي معمول كه در مورد انرژي هسته اي مطرح مي شود، ادعاي ناپاك بودن اين انرژي در قياس با انرژي هاي ديگر به ويژه انرژي هاي تجديدپذيري چون بادي و خورشيدي است. البته ناپاك بودن سوخت هاي فسيلي محل بحث نيست، آلودگي ناشي از سوخت هاي فسيلي روشن است، آنچه محل گفت و گو است پاك بودن انرژي هاي تجديدپذير است. وقتي از انرژي هاي تجديدپذير صحبت مي كنند گويي از انرژي پاك صحبت مي كنند، يعني انرژي تجديدپذير را مساوي با انرژي پاك مي گيرند، اما آيا واقعا اين طور است؟ نگاهي به ميزان دي اكسيد كربن ناشي از فرآيند توليد انرژي ، مي تواند براي پاسخ به اين سوال راه گشا باشد: ميزان دي اكسيد كربن ناشي از انرژي هسته اي كم تر از ذغال سنگ، نفت، گاز و حتي به مراتب كم تر از انرژي هاي تجديدپذيري چون انرژي خورشيدي، زمين گرمايي و زيست توده (بيومس) است. پس تجديدپذير بودن يك چيز است و پاك بودن چيز ديگر. همچنين بايد توجه داشت كه فضاي گسترده اي كه نيروگاه هاي خورشيدي و بادي اشغال مي كنند خود از اسباب آسيب به اكوسيستم است، كه مي تواند موجب كوچ اجباري جانوران، از بين رفتن گونه هاي گياهي و... شود. همچنين ضايعات ناشي از نيروگاه هاي خورشيدي مشكلاتش كم تر از مشكلاتي نيست كه ضايعات هسته اي تحميل مي كند. هم حجم پنل هاي خورشيدي ضايعاتي زياد است، كه چند برابر زباله هاي هسته اي است، و هم شامل مواد سمي فراوان چون سرب است. حتي اگر ميزان مصالح مصرفي براي توليد انواع انرژي را مطالعه كنيم، خواهيم ديد كه سهم نيروگاه هاي هسته اي كم تر از خورشيدي، برق آبي، بادي و زمين گرمايي است. نكته اي ديگر كه نبايد ناگفته بماند اين است كه انرژي هاي تجديدپذير قابل ذخيره نيستند و با تغييرات آب و هوايي ميزان بهره وري از آنها متفاوت است، در نتيجه قابل برنامه ريزي دقيق نيستند؛ از اين رو اين انرژي ها همچنان متكي به پشتيباني سوخت هاي فسيلي اند. پس انرژي هاي تجديدپذير تا كنون نتوانسته اند جايگزين سوخت هاي فسيلي باشند؛ جالب اين جاست كه به همين دليل شركت هاي نفتي مثل شل، بي پي و توتال خود را حامي انرژي هاي تجديدپذير مي دانند و روي اين ها سرمايه گذاري مي كنند.

منع عقل؛ تاملي در ارزان تر بودن استفاده از انرژي هاي تجديدپذير در قياس با انرژي هسته اي

يكي از ادعاها در مورد انرژي هسته اي، ادعاي گران قيمت بودن آن است. خردمندانه اين است كه انرژي هسته اي را در قياس با انرژي هاي تجديدپذير بسنجيم تا بتوانيم گراني يا ارزاني اين انرژي را درك كنيم. بر طبق پژوهش هاي صورت گرفته، انرژي هسته اي نسبت به تمام انرژي هاي تجديدپذير ارزان تر است؛ چرا كه در ازاي سرمايه گذاري مساوي، نسبت به تمام آنها انرژي بيشتري توليد مي كند. مقايسه دو كشور آلمان و فرانسه نيز راهگشا است؛ قيمت تمام شده برق مصرفي در فرانسه(كشوري كه بيشترين ميزان برق خود را از طريق انرژي هسته اي تامين مي كند) نصف قيمت برق در آلمان(پيشتاز استفاده از انرژي هاي تجديدپذير) است.

رفتن بر تقليد و تخمين و عميا؛ آيا همه جهان انرژي هسته اي را به نفع انرژي هاي تجديدپذير كنار گذاشته اند؟

كليشه ديگر ادعاي كنار گذاشتن انرژي هسته اي با توجه به مخاطرات آن در جهان آينده است. آيا اين ادعا صادق است؟ آماري كه WORLD NUCLEAR ASSOCIATION به دست مي دهد، هويدا مي كند كه واقعيت جز اين است. بيشتر كشورهاي به اصطلاح توسعه يافته و نيافته جهان داراي نيروگاه هسته اي هستند و در پي توسعه نيروگاه هاي خودند. حدود سه سال پيش بود كه امانوئل ماكرون اعلام كرد كه قصد پيگيري الگوي آلمان براي كاهش استفاده از نيروگاه هاي هسته اي را ندارد؛ چرا كه اولويتش كاهش انتشار كربن است. توجه كنيد كه حتي آلمان به عنوان كشوري كه پيش قراول استفاده از انرژي هاي تجديدپذير است، نيروگاه هاي اتمي فعال دارد! و شركت هاي بزرگ انرژي در آن خواستار تمديد استفاده از نيروگاه هاي اتمي اند. پس به محاق رفتن نيروگاه‎ هاي هسته اي در جهان توسعه يافته و جا ماندن ما توسعه نيافته ها(!) از اين امر مهم نيز ادعايي بي پايه است، نه واقعيت.

خودكشي از ترس مرگ؛ اگر به جاي انرژي هسته اي به دنبال انرژي هاي تجديدپذير بوديم، به جاي تحريم، تشويق مي شديم؟

اگر براي ما روشن شود كه جايگزيني كامل انرژي هسته اي با انرژي هاي تجديدپذير ناممكن است، ديگر به دنبال جايگزيني انرژي هسته اي با انرژي هاي تجديدپذير رفتن، بي معنا و نابخردانه مي شود، چه ما را تشويق كنند چه تحريم. افزون بر اين، قوانين كشورهاي تحريم كننده ايران نشان مي دهد برخي ابزار نيروگاه هاي انرژي هاي تجديدپذير چون خورشيدي و بادي كاربردي دوگانه (نظامي و غيرنظامي) دارند و كشورهاي مورد نظر چنانچه تحريم را لازم بدانند همين ها بهانه را به دستشان مي دهد و اين ها را نيز تحريم مي كنند. پس توصيه كردن به جايگزيني انرژي هسته‎اي با انرژي هاي تجديدپذير آن هم از ترس تحريم ها، بيشتر شبيه خودكشي از ترس مرگ است.

فرجام

آنچه تا اينجا گفته شد پيرامون انرژي هسته اي به ويژه قياسش با انرژي‎ هاي تجديدپذير بود؛ در پايان اشاره اي دوباره به سريال چرنوبيل، كه بحث از انرژي هسته اي را دوباره داغ كرده، خالي از لطف نيست. اين سريال فارغ از نگاهي كه به وجوه سياه شوروي دارد، ترس از انرژي هسته اي را هم در دل ها مي كارد؛ در اين ميان بايد يك چيز را به خاطر داشت كه ظرف داستان آن شرق است، نه غرب. انرژي هسته اي پرخطر است اما براي توي شرقي اما من غربي همچنان به توسعه نيروگاه هايم ادامه خواهم داد!

آن مقام مسئول كه همكاران سياسي خود را به تماشاي اين سريال دعوت مي كند، به نظر نمي آيد كه با اين واقعيت نا«آشنا» باشد كه دعوتش به تماشاي اين سريال آمريكايي-بريتانيايي معناي خاصي را به ذهن متبادر مي كند، آن هم در زماني كه برجام شان نافرجام رسيده و «شايد» در تكاپوي رسيدن به توافقي تازه اند!

از حقيقت تا افسانه


 روزنامه كيهان، شماره 22230 به تاريخ 20/4/98، صفحه 7 (سياسي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 23 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش هاي دانش زمين
متن مطالب شماره 38، تابستان 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است