التطور الدلالی للفظ «الباب» فی شعر بدر شاکر السیاب

چکیده:
لما تجرع السیاب الکآبه، والفقر والحرمان، وعاش فی بلد جرب الویلات والمحن، توسع فی استخدام بعض الدوال، وجعلها مصدرا للإلهام والإیحاء ومستودعا لانتقال تجاربه ورویته؛ حیث یمکن القول انه وجد فی ها ما یمکنه التعبیر عن لواعجه. فلفظ «الباب» یعد من جمله تلک الدوال. إنه استخدمه اکثر من ماه وخمسین مره وهذا دلیل علی التطور الدلالی لهذا اللفظ ومرونته ومن ثم انصیاعه لهذا التطور؛ إذ قام بإیلاجه فی بنیه لغویه تحتضن الرمز وتنمیه. فکان وجوده جلیا فی شعره، حیث یمکن ان نعده من ثیمات شعره، وکان مصدر اهتمامه فرکز علیه فی اشعاره وشحنه بابعاد ودلالات مختلفه، لیصبح ذات دلالات فکریه. فحمل هذا الدال وجوها من انطباعات الشاعر وذلک باعتماد علی المذخور الشعبی. اما التحول الدلالی الذی اصاب دال «الباب» هو: الخوف والامان، المحدودیه والحریه، والیاس والامل، والعمار والخراب، والاتصال والانطوائیه وما إلی ذلک.
تهدف هذه الدراسه مناقشه التطور الدلالی لکلمه «الباب» والبحث عن اسباب حضورها الموسع فی شعر الشاعر، إذ إنها لیست مفرده فحسب؛ بل لها تداعیات یمکن رصدها فی المفاهیم المذکوره اعلاه. هذا وان رویه السیاب إلی تداول الکلمه فی شعره شکلت ثنائیات ضدیه، یمکن اسقرارها علی قسمین: قسم خاص بالرویه الإیجابیه والقسم الآخر بالرویه السلبیه. اما المنهج الذی اعتمدت علیه الدراسه منهج وصفی تحلیلی، حاول فیه التقاط التطور الدلالی لهذه الکلمه فی نصوص الشاعر، وذلک عبر اختیار مقاطع شعریه حضرت فی ها الکلمه، إضافه إلی تحلیل البنیه اللغویه وبعض الظواهر الاسلوبیه المسخدمه فی هذه المقاطع والتی ساعدت علی تنمیه هذا التطور الدلالی.
زبان:
عربی
صفحات:
235 تا 254
لینک کوتاه:
magiran.com/p1672858 
دانلود و مطالعه متن این مقاله با یکی از روشهای زیر امکان پذیر است:
اشتراک شخصی
با عضویت و پرداخت آنلاین حق اشتراک یک‌ساله به مبلغ 1,390,000ريال می‌توانید 70 عنوان مطلب دانلود کنید!
اشتراک سازمانی
به کتابخانه دانشگاه یا محل کار خود پیشنهاد کنید تا اشتراک سازمانی این پایگاه را برای دسترسی نامحدود همه کاربران به متن مطالب تهیه نمایند!
توجه!
  • حق عضویت دریافتی صرف حمایت از نشریات عضو و نگهداری، تکمیل و توسعه مگیران می‌شود.
  • پرداخت حق اشتراک و دانلود مقالات اجازه بازنشر آن در سایر رسانه‌های چاپی و دیجیتال را به کاربر نمی‌دهد.
In order to view content subscription is required

Personal subscription
Subscribe magiran.com for 70 € euros via PayPal and download 70 articles during a year.
Organization subscription
Please contact us to subscribe your university or library for unlimited access!