![]() |
پشتیبانی: ۰۲۱۹۱۰۹۰۸۹۱ support@magiran.com |
تاریخ چاپ: ۱۴۰۴/۰۲/۰۳ |
این مقاله در «بانک اطلاعات نشریات کشور» به نشانی magiran.com/p1298109 نمایه شده است. برای مطالعه متن آن به سایت مراجعه کنید. |
برخاستگاه و جایگاه زمین ساختی ماسه سنگ های توربیدایتی ائوسن سراوان، جنوب خاوری ایران | |
نویسنده(گان): | کاظم شعبانی گورجی*، رضا موسوی حرمی، اسدالله محبوبی، خسرو خسرو تهرانی |
چکیده: |
در این پژوهش منشا و موقعیت زمین ساختی ماسه سنگ های توربیدیتی ائوسن سراوان در جنوب خاوری ایران، با استفاده از روش های سنگ نگاری و ژئوشیمیایی مورد مطالعه قرار گرفته است. این ماسه سنگ ها دارای گسترش جانبی زیادی بوده که در فواصل طولانی چندین کیلومتری قابل ردیابی هستند. مرز زیرین آنها تند بوده و توالی بوما (Tbcde، Tabc، Tbcd، Tabcd) به همراه ساختمان های رسوبی مانند لایه بندی تدریجی، قالب های جریانی و شیاری، لامیناسیون مورب مسطح، ریپل مارک های جریانی و لامیناسیون موازی دیده می شوند. همچنین اثر فسیل های مربوط به آب های ژرف (رخساره اثر فسیلی نرئیتس)، گاه فراوان یافت می شوند. مجموعه ویژگی های یادشده می توانند نشان دهنده رسوب گذاری به وسیله جریان های توربیدیتی باشد. بررسی های سنگ نگاری نشان می دهند که این ماسه سنگ ها دانه ریز تا دانه درشت بوده و بیشتر دانه ها جورشدگی ضعیف تا متوسط داشته و نیمه زاویه دار تا نیمه گردشده با کرویت متوسط هستند. در این ماسه سنگ ها که از نوع فلدسپاتیک لیت آرنایت هستند، کوارتز تک بلوری و چندبلوری، فلدسپار و خرده های سنگی آتشفشانی و دگرگونی دیده می شود و ترکیب کلی آنها به صورت Q۵۵F۱۴.۷L۳۰.۳ است. ترکیب عناصر اصلی، فرعی و خاکی کمیاب در این نهشته ها نشان می دهد که منشا آنها از سنگ های آذرین حدواسط تا فلسیک بوده است. میانگین شاخص دگرسانی شیمیایی (CIA) محاسبه شده تقریبا ۶۲ است که نشان دهنده هوازدگی شیمیایی کم تا متوسط سنگ منشا و یا رسوبات در طی حمل و نقل است. بر پایه داده های سنگ نگاری، مشخص شد که موقعیت زمین ساختی نهشته های مورد مطالعه، کوهزایی های با چرخه مجدد و از نوع انتقالی بوده و نمودارهای تفکیک کننده زمین ساختی بر پایه عناصر اصلی و فرعی نیز محیط زمین ساختی حاشیه های فعال قاره ای و کمان های ماگمایی قاره ای را نشان می دهد. |
کلیدواژگان: | ماسه سنگ های توربیدیتی، برخاستگاه، موقعیت زمین ساختی، سراوان، جنوب خاوری ایران |
زبان: | فارسی |
انتشار در: | نشریه علوم زمین، پیاپی ۹۱ (بهار ۱۳۹۳) |
صفحه: | ۱۶۱ |
نسخه الکترونیکی: | متن این مقاله در سایت مگیران قابل مطالعه است. |
Provenance and Tectonic Setting of Eocene Turbidite Sandstones of Saravan, Southeast of Iran | |
Author(s): | K. Shabani Goraji*، R. Moussavi، Harami، A. Mahboubi، K. Khosro Tehrani |
Abstract: |
The provenance and tectonic setting of the Eocene turbidite sandstones of the Saravan area in southeast of Iran have been studied based on petrography and geochemistry. These sandstones are very laterally extended and traceable at several kilometers. The sandstones are sharp-based and well-preserved and generally display Bouma sequences (Tbcde, Tabc, Tbcd, Tabcd) which consist of graded bedding, flute and groove casts, planar cross lamination, current ripples and parallel lamination. The deep water trace fossils (Nereites ichnofacies) are locally abundant. These characteristics support sedimentation by the turbidity current. The petrographical data show that these sandstones are fine to coarse grained, poorly to moderately-sorted, sub-angular to sub-rounded feldspatic litharenite. They contain mono- and poly-crystalline quartz grains, feldspar, volcanic and metamorphic rock fragments and represent Q55F14.7L30.3 proportion. The major, trace and rare earth element concentrations indicate that the source of these sediments were intermediate to felsic igneous rocks. Mean value of chemical index of alteration in analyzed samples (CIA mean ≈ 62) indicate a low to moderate degree of chemical weathering of the source area or during the sediments transportation prior to deposition.The petrographic analysis revealed a recycled orogen and transitional recycled tectonic provenance. Tectonic setting discrimination based on the major, trace and rare earth elements suggest that the Saravan sandstones components derived from an active continental margin and continental arcs. |
Keywords: | Turbidite Sandstones، Provenance، Tectonic Setting، Saravan، Southeast Iran |
Language: | Persian |
Published: | Geosciences Scientific Quarterly Journal, Volume:23 Issue: 91, 2014 |
Page: | 161 |
Full text: | PDF is available on the website. |