فهرست مطالب

اسلام و پژوهش های مدیریتی - سال هشتم شماره 1 (پیاپی 18، بهار و تابستان 1398)
  • سال هشتم شماره 1 (پیاپی 18، بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/18
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید حیدرعلی*، محمدتقی نوروزی فرانی صفحه 5

    یکی از مهم‌ترین کارکردهای معنویت در سازمان‌ها، بهبود ارتباطات انسانی در سازمان است. انسان‌ به دلیل بعد اجتماعی و پیشبرد اهداف خود، ناگزیر به ارتباط و معاشرت با دیگران است. این نوع ارتباط در جوامع غیردینی و غیر‌معنوی غربی، بر اساس منافع شخصی، حزبی یا گروهی برقرار می‌شود. اما در جوامع اسلامی، ارتباطات علاوه بر پوشش منافع شخصی و حزبی، پا را فراتر گذاشته و ضمن رفع نیاز مشروع یکدیگر، صبغه الهی پیدا می‌کند، به‌گونه‌ای که برای جلب رضای الهی، یکدیگر را دوست داشته و به همدیگر احترام می‌گذارند. این تحقیق به دنبال تبیین نظری تاثیر معنویت بر ارتباطات میان فردی است. در این راستا، به بررسی مفهوم معنویت، ارتباطات، عوامل موثر بر ارتباطات سازمانی و انسانی خواهد پرداخت.روش تحقیق، توصیفی‌تحلیلی است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که معنویت اسلامی، ارتباطات میان فردی تاثیرات از این قبیل است: نرمی در گفتار، پایین آوردن صدا در معاشرت، به‌کارگیری واژه‌های زیبا، قبول عذرخواهی دیگران، عدم غیبت، برخورد برادرانه، ادای امانت، دفع بدی با خوبی، صبر و شکیبایی در برابر نظرات مخالفان، عفو و نادیده گرفتن در برار لغزش دیگران، احسان در سختی و گشایش، روحیه همیاری و همکاری، سبقت در خیرات، عدم تجسس، تواضع، تغافل و..‌.

    کلیدواژگان: معنویت اسلامی، ارتباطات، ارتباطات میان فردی، رفتار ارادی
  • سید مصطفی برآبادی حسینی *، محمدتقی نوروزی فرانی صفحه 23

    اندیشمندان در راستای تحقق اهداف به‌طور اثربخش و کارآمد با توجه به فرهنگ خاص خود، مجموعه‌هایی از اصول رهبری و مدیریت را مطرح می‌کنند. در این میان، نظریه رهبری تحول‌آفرین برنارد بس مورد توجه بسیاری از اندیشمندان قرارگرفته است. از آنجایی‌که نوع نگاه مدیریت غربی منجر به افزایش بهره‌وری بوده و از تکامل نیروی انسانی غفلت شده است، ضرورت دارد که به این نظریات با نگاه اسلامی نگریسته شود. نظریه برنارد بس دارای چهار بعد است که در این مقاله به بعد ترغیب فکری پرداخته می‌شود. شاخصه‌هایی که برای این بعد ذکرشده، عبارت‌اند از: تشویق نوآوری و شیوه‌های جدید چگونگی انجام کار، مشورت به هنگام جست‌و جوی راه‌های حل مسئله، وادار کردن دیگران به نگریستن به مسائل از زوایای مختلف و تشویق به بررسی مجدد مفروضات اساسی. این تحقیق به دنبال ارزیابی درباره بعد ترغیب فکری نظریه رهبری تحول‌آفرین بس با نگرش اسلامی است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی است و در گردآوری اطلاعات، از روش کتابخانه‌ای استفاده ‌شده است.

    کلیدواژگان: رهبری تحول آفرین، ترغیب فکری، نگرش اسلامی
  • ظاهر اکبری *، محمد عارف کریمی صفحه 37

    «اثربخشی» به عنوان مهم ترین شاخص عملکرد سازمانی، همواره از اهمیت برخوردار بوده، چگونکی فهم و تعیین معیارهای آن محل توجه پژوهشگران مدیریت بوده است. در پژوهش حاضر، تلاش شده است تا مفهوم «اثربخشی»، معیارها و راهبردهای آن در متون اسلامی با روش «توصیفی- تحلیلی» بررسی شود. با بررسی ادبیات رایج و تحلیل آیات و روایات، می توان گفت: اثربخشی از دیدگاه اسلام، دارای معنا و معیارهای ارزیابی خاصی است که با ادبیات مدیریت تفاوت اساسی دارد. «اثربخشی» از دیدگاه اسلام، عبارت است از: حسن انجام عمل، و عمل شایسته ای که برخوردار از معیارهای ذیل باشد: ایمان خالصانه، نیت صادقانه، و الزام عملی به انجام کار درست و شایسته. برای تامین و تحقق کار درست و شایسته، راهبردهای ذیل را می توان از منظر اسلام در نظر گرفت: حسن تدبیر،‌ بهره گیری از تجربه، مشورت و نظرخواهی، ارزش گرایی در کار، اتقان در انجام کار، و انجام دادن کامل کار.

    کلیدواژگان: اثربخشی، کار شایسته، معیارها، راهبردها، رویکرد اسلامی
  • مجتبی درودی*، غلامعلی عزیزی کیا، محسن منطقی، مجید زارع شحنه صفحه 55

    لازمه هر سازمانی فعالیت‌هایی است که اعضای سازمان در قبال یکدیگر، سازمان، ارباب رجوع یا مشتریان انجام می دهند که در دانش «رفتار سازمانی» بحث و بررسی می‌شود. هر سازمانی با توجه به مبانی ارزشی خود، به دنبال دستیابی به الگویی از رفتار سازمانی است که در عملکرد سازمان بالاترین اثربخشی و کارایی را داشته باشد. یکی از الگوهای رفتاری متناسب با سازمان‌های اسلامی، الگویی است که مبتنی بر اخوت اسلامی باشد. سازمان-های اسلامی به دلیل تفاوت مبنایی با سازمان های غیر‌اسلامی، نیازمند شیوه های خاص خود در اداره سازمان هستند. محقق پس از جست وجو در کتاب‌های اسلامی، با روش گرندد تئوری مولفه‌های بینشی الگوی اخوت اسلامی را به دست آورده و یافته های خود را با تمرکز بر روش تحلیلی – توصیفی بیان کرده است که عبارت‌اند از: خدا‌باوری، معادباوری، راهنماباوری، با ارزش دانستن نعمت‌های الهی، منفور دانستن خشم و عذاب الهی، شناخت جایگاه و ارزش اخوت اسلامی.

    کلیدواژگان: مولفه های بینشی، اخوت اسلامی، رفتار سازمانی
  • حسین پرکان، یونس فرقانی، کریم ابراهیمی* صفحه 71

    یکی از مهم‌ترین حوزه‌‌های سیاست‌گذاری، ویژگی‌ها و مختصات مدیریتی و رفتاری سیاست‌گذاران است. التزام عملی به هنجارها و اصول اعتقادی رایج در هر جامعه، سیاست‌گذاران را وادار به اخلاق‌مداری و پرورش شایستگی‌های متناسب با شان سیاست‌گذاری می‌کند.‌ اگر در هر حکومت، براساس ارزش‌های حاکم، معیارهایی مشخص شود که تضمین وثیقی برای رعایت اخلاق از سوی خط‌مشی‌گذاران ایجاد کرده، و براساس آن مدیران نالایق به طور طبیعی، ناموزون جلوه کنند، انتظاراتی که از سازمان‌ها وجود دارد، محقق خواهد شد. ازاین‌رو، با عنایت به ارزش‌های حاکم در جمهوری اسلامی و با توجه به اشراف رهبر انقلاب، بر این ارزش‌ها و نیازهای جامعه و تشخیص دقیق ایشان در شناسایی مسئولان کارآمد، در این نوشتار با روش تحلیل محتوای سخنان ایشان به سیاست‌گذاران، با هدف کشف اصول و معیارهای اصلی کارگزاران جمهوری اسلامی ایران تدوین یافته است. حاصل این پژوهش، استخراج هشت شاخص کلان شامل اندیشه اسلامی و التزام به آن، مدیریت صحیح امور، گرایش به اتحاد و انسجام، تعهد به نظام اسلامی، مردم مداری، خودباوری، آرمان‌گرایی و عدالت‌محوری می‌باشد. این اصول و معیارها می‌تواند راهنمای عمل جامع مدیران دولتی ایران باشد که براساس آن، مسیر سیاست‌گذاری مبتنی ‌بر مبانی انقلاب اسلامی برای مسئولان بخش دولتی روشن شود.

    کلیدواژگان: کارگزاران جمهوری اسلامی ایران، مدیریت دولتی ایران، اخلاق سیاست گذاری، تحلیل مضمون
  • مجتبی یاورفینی* صفحه 91

    در آیه 88 سوره هود آمده است: «من جز اصلاح نمی‌خواهم تا آنجا که توان دارم، و توفیق من جز به خدا نیست. بر او توکل کردم و به سوی او باز‌ می‌گردم». این همان هدفی است که تمام پیامبران آن را پیگیری می‌کردند: اصلاح عقیده، اصلاح اخلاق، اصلاح عمل، و اصلاح روابط و نظامات اجتماعی. این گونه اصلاح‌ها در پرتو تغییر و تحول گروه‌ها شکل می‌گیرد. در این مقاله مبانی و مولفه‌های مدیریت تحول گروهی در سازمان بحث می‌شود. مسئله پژوهش حاضر این است که مبانی و مولفه‌های مدیریت‌ تحول‌ گروهی در سازمان از منظرقرآن کدام‌اند؟ پژوهشگر با رویکردی «توصیفی – تحلیلی» و با استفاده از روش مطالعه کتابخانه‌ای به پژوهشی نظری در آموزه‌های قرآن اقدام نموده است. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد که مبانی هستی‌شناسی، انسان‌شناسی و ارزش‌شناسی، مهم‌ترین مبانی مدیریت تحول گروهی است و برنامه‌ریزی و هدایت، مهم‌ترین مولفه‌های آن می‌باشد.

    کلیدواژگان: مدیریت تحول، گروه، مبانی، مولفه، قرآن
|
  • Saeed Heydar, Ali *, Mohammad Taghi Norouzi Farani Page 5

    One of the most important functions of spirituality in organizations is to improve human communication in the organization. Because of the social dimension and the advancement of one's goals, one has to communicate with others. In Western secular and non-secular societies, this type of communication is based on personal, party or group interests. But in Islamic societies, communication goes beyond just personal and partisan interests and, while satisfying each other's legitimate need, finds divine favor, loving and respecting one another to obtain divine favor. This research seeks to theoretically explain the impact of spirituality on interpersonal communication. In this regard, it will examine the concept of spirituality, communication, and the factors affecting organizational and human communication. The research method is descriptive-analytical. The results of this study show that Islamic spirituality is interpersonal communication effects such as: softness in speech, lowering voice in communication, use of beautiful words, acceptance of others apology, no backbiting, fraternal behavior, trustworthiness, bad repellent with good, patience against dissenting opinions, forgiving and ignoring others’ mistakes, beneficence in hardship and openness, cooperation, superiority in charity, lack of scrutiny, humility, not revealing others’ bad deeds, and so on.

    Keywords: : Islamic Spirituality, Communication, Interpersonal Communication, Voluntary Behavior
  • Seyed Mustafa Barabadi Hosseini *, Mohammad Taghi Norouzi Farani Page 23

    In order to achieve goals effectively and efficiently, scholars have set forth a set of principles of leadership and management, in accordance with their particular culture. In the meantime, Bernard Bass's transformational leadership theory has attracted the attention of many scholars. Since the Western management style has led to increased productivity and neglected human development, it is necessary to look at these theories with an Islamic perspective. Bernard Bass's theory has four dimensions, and in this article, the dimension of intellectual persuasion is examined. Features mentioned for this dimension include: encouraging innovation and new ways of doing things, consulting when looking for problem-solving solutions, forcing others to look at issues from different angles, and encouraging re-examination of key assumptions. This research seeks to assess the intellectual dimension of transformational leadership theory with Islamic attitudes. The research method is descriptive-analytical and library method has been used for data collection.

    Keywords: Transformational Leadership, Intellectual Persuasion, Islamic Attitude
  • Mohammad Aref Karim, zaher akbari* Page 37

    "Effectiveness" as the most important indicator of organizational performance has always been important, how understanding and benchmarking has been the focus of management researchers. In the present study, it has been attempted to investigate the concept of 'effectiveness', its criteria and strategies in Islamic texts by 'descriptive-analytical' method. By examining the existing literature and analyzing the verses and narrations, it can be said that effectiveness from the Islamic point of view has certain evaluation criteria and meaning that are fundamentally different from the management literature. "Effectiveness" from the Islamic point of view is: good practice, and good practice that meets the following criteria: sincere faith, sincere intentions, and a practical commitment to doing the right thing. The following strategies can be considered from the Islamic point of view to provide the right kind of work: having a good strategy, experience, consultation, value, complete work, being percise

    Keywords: Effectiveness, Good Work, Criteria, Strategies, Islamic Approach
  • Majid Zare’e Shahneh, Mohsen Manteghi, Gholamali Azizi, Kia, Mojtaba Doroudi * Page 55

    The needs of each organization are the activities that members of the organization perform towards each other, the organization, the client, or the customer, which is discussed in the knowledge of "organizational behavior". Every organization, according to its value principles, seeks to achieve a model of organizational behavior that is most effective and efficient in the performance of the organization. One model of behavior appropriate to Islamic organizations is a model based on Islamic brotherhood. Islamic organizations, because of their fundamental differences with non-Islamic organizations, need their own ways of managing the organization. After searching the Islamic books, the researcher, by grounded theory, has obtained the insight components of the Islamic Brotherhood model and has expressed his findings by focusing on the descriptive-analytic method which are: believe in God, believe in Resurrection, believe in Guide, knowing the blessings of God as valuable, hatred of divine anger and torment, understanding the status and value of Islamic Brotherhood.

    Keywords: Insight Components, Islamic Brotherhood, Organizational Behavior
  • Hussein Parkan, Younes Forghani, Karim Ibrahimi* Page 71

    One of the most important policy areas is the managerial and behavioral characteristics and coordinates of policymakers. Practical adherence to the norms and principles of belief common in any society compels policymakers to moralize and nurture dignity-appropriate policymaking. If, in any government based on the values of the governing body, the criteria are found to create a guarantee of ethical conduct by policy makers and to make the incompetent executives naturally unbalanced, the expectations of the organizations will come true. Therefore, considering the values of the Islamic Republic and the dominance of the Supreme Leader on these values and the needs of society and his accurate identification in identifying the responsible authorities, in this article, the content analysis of his remarks to policymakers has been compiled with the aim of discovering the main principles and criteria of agents of the Islamic Republic of Iran. The result of this research is extracting eight macro indicators including Islamic thought and its commitment, proper management of affairs, tendency for unity and cohesion, commitment to Islamic system, populism, self-esteem, idealism and justice. These principles and guidelines can guide the comprehensive action of Iranian state managers, which will clear the path of policy-making based on the foundations of the Islamic Revolution for public sector officials.

    Keywords: Agents of the Islamic Republic of Iran, Iranian State Management, Policy Ethics, Thematic Analysis
  • Mojtaba Yavarfini * Page 91

    In the Holy Quran and in the 88th verse of the surah Hood, it is said: “I only intend reform as much as I am able. And my success is not but through Allah. Upon him I have relied, and to Him I return”. This is the very goal pursued by all the prophets: reform of opinion, reform of ethics, reform of practice, and reform of social relations and systems. Such reforms take place in the light of changes in groups. This article discusses the basics and components of group transformation management in an organization. The research question is what are the fundamentals and components of group change management in the organization from the Quran’s perspective? The researcher has undertaken a theoretical research on the teachings of the Qur'an by using a "descriptive-analytical" approach and using a library study method. The results show that the foundations of ontology, anthropology, and value are the most important principles of group transformation management and planning and guidance are the most important components.

    Keywords: Transformation Management, Group, Principles, Components, Quran