فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 4 (پیاپی 35، زمستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1400/01/07
  • تعداد عناوین: 6
|
  • رقیه آردی بجستان* صفحات 9-31

    طرح مسئله:

     امروزه گردشگری به طور عام و گردشگری تاریخی به طور خاص به عنوان یکی از عوامل مهم در ایجاد توسعه در شهرها مطرح است که تحت تاثیر عوامل بسیار زیادی قرار دارد. یکی از این عوامل امنیت مکان و احساس امنیت گردشگرانی است که در این محدوده ها حاضر می گردند. هدف اساسی این پژوهش بررسی جایگاه امنیت در توسعه گردشگری است که با نشان دادن اهمیت این عامل در بافت های تاریخی به عنوان عامل موثر در بهبود وضعیت توسعه یافتگی به ارزیابی وضعیت آن در بافت تاریخی شهر بیرجند و ارایه راهکارهای مناسب در جهت ارتقای شاخص های آن می پردازد.

    روش پژوهش:

      روش تحقیق حاضر، توصیفی - تحلیلی است و از ابزار مطالعات اسنادی و پرسشنامه برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. تجزیه وتحلیل داده ها در نرم افزار SPSS و با استفاده از روش تحلیل رگرسیون و روش تحلیل S.W.O.T و روش امتیازدهی QSPM انجام گرفته است.

    یافته ها

    یافته های تحقیق نشان می دهد که اولا بین امنیت و توسعه گردشگری، رابطه مستقیم و معناداری برقرار است که در این میان تاثیر عوامل اجتماعی بیش از سایر شاخص های امنیت شهری است.

    نتیجه گیری  :

    نتایج به دست آمده نشان می دهد که جهت ارتقای امنیت و توسعه گردشگری در بافت تاریخی شهر بیرجند استفاده از راهکارهای محافظه کارانه (WO) در اولویت  قرار دارد

    کلیدواژگان: امنیت و احساس امنیت، بافت های تاریخی، گردشگری، گردشگری تاریخی، شهر بیرجند
  • علی عاشوری* صفحات 32-45
    خاورمیانه از دیرباز یک منطقه مهم راهبردی برای بازیگران فرامنطقه ای بوده است. از اواخر سال (1980)میلادی در این منطقه، ناوگان نظامی کشورهای خارجی و بخصوص آمریکا در خلیج فارس به بهانه تامین امنیت انرژی حضور پیدا کردند و باید گفت هرچه اهمیت اقتصادی منطقه زیادتر می‎شد، حضور این ناوگان ها و نیروها نیز در منطقه افزون می گشت؛ اما با بروز حادثه 11 سپتامبر 2001 و حمله آمریکا به افغانستان و عراق، حضور نیروهای آمریکایی در منطقه سیر صعودی داشت بطوریکه در این دو کشور اقدام به تاسیس پایگاه های نظامی کرد و به بهانه مبارزه با تروریسم، مقابله با رشد اسلام گرایی در منطقه را آغاز کرد. بر اساس استراتژی امنیت ملی آمریکا، نقطه ثقل راهبرد کلان، ایجاد امنیت در جهت اهداف هژمونیک آمریکا معطوف به خاورمیانه بوده است که این امر پس از تهاجم به افغانستان و عراق موردتوجه بسیاری قرارگرفته و جمهوری اسلامی ایران را به عنوان اصلی ترین و مهم ترین کانون چالش زا در منطقه می داند. جمهوری اسلامی ایران با تاثیرات ژیوپلیتیک و ژیواستراتژی که در ابعاد منطقه ای، فرامنطقه ای و حتی جهانی دارد و تقابل نگرش کاملا متضاد دولت های آمریکا و ایران نسبت به مسایل منطقه، باعث بروز شکاف می شود. در تکمیل این جمله، همین بس که، از منظر دولت مردان آمریکایی، ایران به عنوان یک هدف استراتژیک و از اولویت های راهبردی- امنیتی و سیاست خارجی آن کشور است. جنگ های اخیر در محیط امنیتی ایران نیز باعث افزایش حضور نیروهای آمریکایی و هم پیمان با آن (ناتو) و گسترش پایگاه های نظامی این کشورها در حاشیه مرزهای ایران شده و این پایگاه ها بیش از هر زمان دیگر امنیت ملی ایران و به طور دقیق امنیت مرزهای سیاسی ایران (شرق کشور) را با تهدید جدی روبه رو کردند به طوری که مرزهای ایران تقریبا به محاصره این نیروها درآمده است. بنابرمطالب ذکرشده، هدف اصلی از انجام این پژوهش، تاثیر عملکرد نیروهای فرا منطقه ای بر امنیت مرزهای شرقی ایران است. تحقیق حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع اسنادی و کتابخانه ای و کمک از منابع اینترنتی، با تکیه بر تجارب و نظرات مسیولین و متصدیان امور امنیتی-سیاسی -مرزی به روش توصیفی، به بررسی و تحلیل آسیب ها و تهدیدات نیروهای فرامنطقه ای در مرزهای شرقی کشور پرداخته است.
    کلیدواژگان: نیروی های فرامنطقه ای، خاورمیانه، امنیت، مرز، شرق ایران
  • محمدتقی ایمانی تنها*، یعقوب زنگنه، محمد سلمانی مقدم صفحات 46-57

    طرح مسئله :

     حس تعلق به مکان، یکی از مباحث مهم در برنامه ریزی شهری است که در برنامه ریزی و توسعه شهرها، نقش زیادی می تواند ایفا کند؛ به گونه ای که حس تعلق بالای شهروندان به محله و شهر خود، از جهات گوناگون برای توسعه و پیشرفت شهرها بسیار سودمند است. درواقع، خلق فضای شهری موثر، کارآمد و پویا که با نیازهای اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی، فیزیکی، اقتصادی و... مردم جامعه هماهنگ باشد، همواره دغدغه کار بسیاری از برنامه ریزان و طراحان شهری بوده است. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر بررسی حس تعلق مکانی در فضاهای عمومی با تاکید بر هویت شهری است. 

    روش پژوهش:

      روش تحقیق به شیوه توصیفی-تحلیلی برگرفته از منابع و اسناد کتابخانه ای معتبر است.

    یافته ها و نتیجه گیری:

      نتایج نشان می دهد مکان علاوه بر بعد مادی، از بعد غیرمادی نیز برخوردار بوده است و احساساتی در ساکنان خود ایجاد می کند. حس تعلق به مکان، عامل مهم در شکل گیری پایه های ارتباطی استفاده کنندگان و محیط است و درنهایت منجر به ایجاد محیط های باکیفیت می شود.

    کلیدواژگان: تعلق مکانی، فضاهای عمومی، هویت شهری
  • اکرم حسینی آق گنبد*، میرنجف موسوی صفحات 58-78

    در بسیاری از برنامه ریزی ها، تعداد جمعیت و توزیع و پراکندگی مکانی و فضایی آن ها، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آگاهی بر این ویژگی ها نه تنها روند تکامل جمعیت را معرفی خواهد کرد، بلکه در طرح برنامه های اقتصادی و اجتماعی به منظور جهت گیری سیاست های ملی از اهمیت ویژه ای برخوردار خواهد بود. مناطق مرزی ایران به دلیل دورافتادگی از شهرهای بزرگ، بیش از هر نقطه دیگر مورد غفلت واقع شدند و این خود موجب عقب ماندگی این مناطق از روند توسعه کشور شده است؛ ازاین رو، هدف تحقیق حاضر، بررسی شناخت تحولات جمعیتی در ابعاد شاخص های جمعیتی شامل: نرخ رشد، ساختار سنی، نسبت جنسی، میزان باروری، میزان مرگ ومیر و کشش پذیری در شهرستان های مرزی استان ایلام است و اطلاعات موردنیاز از سالنامه آماری و سرشماری نفوس و مسکن مرکز آمار طی دوره 1395-1365 جمع آوری شده است. جامعه آماری تحقیق را 3 شهرستان مرزی در سال 1395 تشکیل داده است. این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از مدل های کمی انجام شده است. به طورکلی، تمامی شهرستان ها به غیراز جمعیت شهری شهرستان ایلام (مرکز استان)، متاثر از ویژگی مرزی بودن مهاجرفرست هستند. نسبت جنسی هم گویای مهاجرت جمعیت جوان و جویای کار به استان های مرکزی کشوراست؛ بنابراین، ارتقای سطح توسعه مناطق مرزی، بهینه سازی تراکم و توزیع جمعیت در مناطق مرزی، موجب بهبود اشتغال و زمینه ساز توسعه پایدار در این مناطق خواهد شد.

    کلیدواژگان: مناطق مرزی، شاخص جمعیتی، استان ایلام، جمعیت
  • اعظم السادات قزی*، علی حاجی زاده صفحات 79-98

    استقرار مراکز نیروی انتظامی در شهرها، یکی از معیارهای مهم در تامین امنیت شهروندان است؛ چراکه استقرار مناسب این مراکز، سبب می شود در زمان وقوع بحران، آن ها بتوانند در اسرع وقت خود را به محل وقوع بحران برسانند. یکی از ابعاد وجودی شهرها و جوامع انسانی، وجود نظم و امنیت به خصوص در شرایط وقوع بحران های اجتماعی و طبیعی است که توجه به این امر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. مرحله نخست به شناسایی و بررسی عوامل موثر بر مکان یابی مراکز انتظامی و نظامی پرداخته است. این پژوهش از معیارهای مراکز تاسیساتی، آموزشی، فرهنگی، اداری، تفریحی، مذهبی، ورزشی، تجاری، حریمی و مرکزی، با استفاده از مدل فازی به مکان یابی پرداخته؛ سپس برای هریک از عوامل تاثیرگذار در مکان یابی های کلانتری ها، لایه های مربوط تهیه شده است و با توجه به میزان تاثیر هریک از معیارها، نتایج نشان می دهد مناطق 3، 7، 12، مناسب برای مراکز نیرو انتظامی است و مناطق 1،9، 10، 11، نامناسب و ناامن برای مراکز نیرو انتظامی به شمار می رود.

    کلیدواژگان: مکان یابی، امنیت، فازی، شهر مشهد
  • مجید کهرازهی*، عبدالجلیل کرد راجی صفحات 99-111

    بازارچه های مرزی، به عنوان یکی از نهادهای اقتصادی، در توسعه و رونق صنعت گردشگری در مناطق مرزنشین، نقشی مهم و کلیدی ایفا می کنند. در این تحقیق به بررسی فرصت های بازارچه های مرزی در توسعه ی گردشگری بامطالعه ی موردی بازارچه ی مرزی میرجاوه پرداخته ایم. میرجاوه یکی از شهرهای مرزی استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرق کشور، دارای مرز مشترک با کشور پاکستان است و بازارچه ی مرزی میرجاوه با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص خود از ظرفیت و پتانسیل بالایی برای توسعه ی گردشگری برخوردار است زیرا بازارچه ی مرزی میرجاوه، اولین ورودی گردشگران در جنوب شرق ایران از راه زمینی است؛ لذا ضرورت توجه به توسعه گردشگری و مدیریت درست بازارچه های مرزی نقش مهمی در توسعه اقتصادی مردم حاشیه مرزی ایفا می کند. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که استفاده از فرصت های بازارچه های مرزی میرجاوه درزمینه توسعه گردشگری، باعث ایجاد اشتغال به صورت مستقیم و غیرمستقیم برای جوانان بومی منطقه، کاهش بیکاری، کاهش قاچاق کالا و سوخت و همچنین باعث جلوگیری از مهاجرت ساکنان حاشیه مرز، می شود؛ البته وجود امکانات و زیرساخت های مناسب در جهت تحقق این اهداف نقش مهمی دارند؛ همچنین این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی به شمار می رود. برای گردآوری داده ها و اطلاعات از روش اسنادی، کتابخانه ای، مقالات، مجلات و همچنین محتوای موجود در فضای شبکه جهانی اینترنت استفاده شده است.

    کلیدواژگان: گردشگری، توسعه گردشگری، میرجاوه، بازارچه های مرزی، منطقه مرزی میرجاوه
|
  • Roghayeh Ardi Bajestan * Pages 9-31

    Today, tourism in general, historical tourism in particular, is considered as one of the important factors in creating development in cities which is affected by many factors. One of these factors is the security of the place and the feeling of security of the tourists who come to these areas. The main purpose of this research is to investigate the place of security in the development of tourism which evaluates its situation in the historical districts of Birjand city and provides appropriate solutions to improve its indices by showing its importance in historic districts as an effective factor in improving the development situation.The method of the present research is descriptive-analytical and documentary study tools and a questionnaire were used to obtain information. Data analysis was performed by using regression and S.W.O.T methods and QSPM scoring method in SPSS software.The research Findings indicate that firstly, there is a direct and significant relationship between security and tourism development in which the effect of social factors is more than other ones of urban security.Obtained results show that using conservative solutions (WO) is in the first priority for promoting security and developing tourism in historic district of Birjand city.

    Keywords: Security, sense of security, Historic districts, Tourism, Historical tourism, Birjand city
  • Ali Ashuri * Pages 32-45
    The Middle East has long been an important strategic region for supra-regional actors. Since the late 1980, military navy of foreign countries, especially US, are present in this region under the pretext of providing the security of energy and it should be said that whatever the economic importance of the region to be high, the presence of these navies and forces increase in the region. But, the presence of US forces in the region increased with the event of 11 September 2001 and the US invasion of Afghanistan and Iraq so that US established military bases in these countries and began to counter the growth of Islamism in the region under the pretext of fighting terrorism. Based on the US national security strategy, the gravity point of macro strategy has been creating security for US hegemonic goals with focusing on the Middle East which has received a lot of attention after the invasion of Afghanistan and Iraq and, hence, Islamic Republic of Iran is considered as the main and most important challenge center in the region. Islamic Republic of Iran with its geopolitical and geostrategic effects in regional, supra-regional and even global dimensions and the confrontation of completely opposite attitudes of US and Iranian governments about problems of the region cause a gap. Hence, in the opinion of US men's government, Iran is as a strategic goal and it is one of the strategic priorities of the security and foreign policy of their country. Recent wars in Iranian security environment have increased the presence of US forces and their allied (NATO) and have expanded the military bases of these countries near borders of Iran and, more than ever, these bases pose a serious threat to Iran's national security and, more precisely to the security of Iran's political borders (east of the country); So that the borders of Iran are almost surrounded by these forces. According to mentioned contents, the main purpose of this research is the effect of the performance of supra-regional forces on the security of Iran’s eastern borders. The present research investigates the damages and threats of supra-regional forces in the eastern borders of the country by descriptive-analytical method, using documentary and library resources, helping from internet resources and relying on the experiences and opinions of those involved in security-political-border affairs and, finally, it has provided suggestions and solutions in this regard.
    Keywords: Supra-regional forces, Middle East, Security, Border, east of Iran
  • MohammadTaqi Imani Tanha *, Yaqoob Zanganeh, Mohammad Salmani Moqadam Pages 46-57

    Sense of belonging is one of the most important topics in urban planning that can play a great role in planning and development of cities; Such a way that high sense of belonging of citizens to their neighborhood and city is very useful, in many ways, for development and progress of cities. In fact, creating an effective, efficient and dynamic urban space, which be in harmony with the needs of social, cultural, environmental, physical, economic and etc., always has been the concern of many urban planners and designers. Hence, the purpose of the present research is study the sense of locational belonging in public spaces with emphasis on urban identity. The method of research is descriptive-analytical method derived from valid library resources and documents. The results show that the location, in addition to the material dimension, has an immaterial dimension and it creates emotions in its inhabitants. Sense of belonging to the location is an important factor in formatting the communication bases of users and the environment and finally, it leads to the creation of quality environments.

    Keywords: locational belonging, public spaces, Urban identity
  • Akram Hosseini Aq Gonbad *, MirNajaf Mosavi Pages 58-78

    In many plans, the number of populations and their local and spatial distribution are of special importance. Awareness of these properties not only will introduce the trend of population evolution, but also it will be of special importance in the design of economic and social programs in order to orientation of national policies. Because of the distance from big cities, Iran's border areas were neglected more than any other point that it has caused backwardness of these area from the trend of deveploment of the country. Hence, the purpose of the present research is study the recognition of demographic changes of border cities of Ilam province in the dimensions of demographic indices include growth rate, age structure, gender ratio, fertility rate, mortality rate and tensibility which the required information has been collected from the statistical yearbook and the population and housing census of the Statistics Center during the period 1365-1695. The statistical population of the research consists of three border cities in year 1395. This research has been done by "descriptive-analytical" method and using quantitative models. In general, all cities except the urban population of Ilam city (the center of the province), are immigrant sender due to effect of being borderline. Also, gender ratio indicates the migration of young people and job seekers to the central provinces of the country. Therefore, improving the level of development of the border areas and optimizing density and distribution of population in the border areas improve employment and will make arrangements to a stable development in these areas.

    Keywords: border areas, Demographic index, Ilam Province, population
  • Azam Sadat Qezi *, Ali Haji Zadeh Pages 79-98

    The deployment of police stations in cities is one of the important criteria in ensuring the security of citizens. Suitable deployment of these stations allows them to reach the site of crisis as soon as possible in the event of a crisis. One of the existential dimensions of cities and human societies is the existence of order and security especially in the conditions of occurrence of social and natural crises which pay attention to this matter is very important. The first stage was to identify and study the effective factors in locating of the police stations and the military centers. In this research, due to the criteria of the installation, educational, cultural, administrative, recreation, religious, sports, commercial, privacy centers, the fuzzy model was used for locating, then, relevant layers have been prepared for each of the effective factors in locating police stations and the results, with regards to each of the criteria, show that districts 3, 7 and 12 are suitable for police stations and, also, districts 1, 9, 10 and 11 are unsuitable and unsafe for police stations

    Keywords: Locating, Security, Fuzzy, Mashhad City
  • Majid Kahrazahi *, Abdoljalil Kord Raji Pages 99-111

    Border markets, as one of the economic institutions, play an important and key role in the development and prosperity of tourism industry in border areas. In this research, we have studied the opportunities of border markets in developing tourism with a case study of the border market of Mirjaveh. Mirjaveh, one of the border cities of Sistan and Baluchestan province in the southeast of the country, shares a border with Pakistan. The border market of Mirjaveh has a high capacity and potential for developing tourism due to its special geographical location which is the first overland entrance in the southeast of the country for tourists. Therefore, the need to pay attention to the development of tourism and the proper management of border markets plays an important role in the economic development of border people. The results of this study show that using the opportunities of the border markets of Mirjavah, in the field of developing tourism, creates the direct and indirect employment for indigenous youth in the region, reduces unemployment, reduces the smuggling of goods and fuel and, also, prevents the migration of border people. Of course, the existence of appropriate facilities and infrastructure plays an important role in achieving these goals. This study in terms of purpose and method is applied and descriptive-analytical, respectively, and documentary and library method, articles, magazines and also content available on the World Wide Web have been used to collect data and information.

    Keywords: Tourism, Development of Tourism, Mirjaveh, border markets, Border area of Mirjaveh