فهرست مطالب
![مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی - سال هفتم شماره 25 (پاییز 1394)](/Content/MIFiles/Cover/112396L.jpg?v=2a37e293e59cd7170caae09e619316f0)
نشریه مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی
سال هفتم شماره 25 (پاییز 1394)
- تاریخ انتشار: 1394/08/12
- تعداد عناوین: 8
-
-
صفحه 3این پژوهش به بررسی رابطه هوش فرهنگی و سرمایه اجتماعی می پردازد. با توجه به اینکه سرمایه اجتماعی یکی از دارایی های بسیار باارزش سازمان ها بشمار رفته و می تواند یکی از اهرم های اصلی کسب مزیت رقابتی باشد، بررسی عواملی مرتبط با آن نیز ضروری به نظر می رسد. عامل هوش فرهنگی نیز در کشوری مانند ایران که از تنوع فرهنگی بالایی برخوردار است مفهومی است که آن طور که باید و شاید به آن توجه نمی شود و عمدتا تصور افراد از هوش فرهنگی به اشتباه تنها بخش جزئی از این قابلیت یعنی تفاوت ملیتی را در بر می گیرد. این تحقیق برای اولین بار به بررسی رابطه میان هوش فرهنگی و سرمایه اجتماعی به عنوان دو عنصر مهم و تاثیرگذار در مدیریت منابع انسانی می پردازد. بدین منظور کارکنان شرکت ملی پخش فراورده های نفتی به عنوان جامعه آماری مورد مطالعه قرار گرفتند و یافته های پژوهش که از طریق پرسشنامه به دست آمد بیانگر رابطه مثبت و معنی دار میان هوش فرهنگی و سرمایه اجتماعی بود. وجود این ارتباط مثبت و معنادار می تواند رهنمودی برای مدیران در زمینه برنامه ریزی منابع انسانی بوده و سیاست گذاران را در خصوص یافتن راهکارهای مناسب جهت ارتقا هوش فرهنگی کارکنان و در نتیجه انباشت هرچه بیشتر سرمایه اجتماعی به عنوان یک دارایی ارزشمند در سازمان یاری نماید.کلیدواژگان: فرهنگ، هوش، هوش فرهنگی، سرمایه اجتماعی
-
صفحه 29پژوهش حاضر به ارزیابی تاثیر فرآیندهای یادگیری بر نوآوری استراتژیک می پردازد. نوآوری استراتژیک متمرکز بر تغییر در مدل های کسب کار، ایجاد بازارهای بدون رقابت، و ایجاد جهش در ارزش ارائه شده به مشتری می باشد. در این پژوهش فرآیندهای یادگیری شامل یادگیری های اکتشافی، یادگیری هم گون ساز، یادگیری تحول گرا، و یادگیری سودآورانه می باشد، تعریف می شود. با بررسی فرضیات به این نتیجه رسیدیم که ظرفیت جذب بر نوآوری استراتژیک تاثیر دارد، و از 4 بعد فرآیندهای یادگیری تنها یادگیری سودآورانه بر نوآوری استراتژیک تاثیری نداشت. همین طور توانایی های داخلی سازمان رابطه ی بین فرآیندهای یادگیری و نوآوری استراتژیک را تعدیل می کند. مراکز پژوهشی صنعت نفت ایران نیز به عنوان مورد مطالعه ی این تحقیق برگزیده شد.کلیدواژگان: نوآوری استراتژیک، فرآیندهای یادگیری، ظرفیت جذب، توانایی های داخلی
-
صفحه 47مدیریت و توسعه صحیح منابع انسانی در سازمان های پژوهش و فناوری از مهمترین اجزا توانمندی فناورانه می باشد، که ارتقا این جز کمک شایانی به ایجاد توانمندی فناورانه در سازمان می نماید. لذا در این تحقیق تلاش شده است تا با استفاده از مدلی پیشنهادی، نقش فرآیندهای مدیریت و توسعه منابع انسانی به عنوان عوامل تاثیرگذار بر مکانیزم های ایجاد توانمندی فناورانه به عنوان عوامل تاثیرپذیر، در پژوهشگاه صنعت نفت ایران مورد سنجش قرار گیرد. در این تحقیق با استفاده از تکنیک دیمتل و نظرسنجی از خبرگان پژوهشگاه صنعت نفت، شدت ارتباطات بین عوامل در مدل پیشنهادی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده، آموزش، توسعه و بالندگی و استخدام و بکارگماری تاثیرگذارترین فرآیندهای مدیریت منابع انسانی بر مکانیزم های ایجاد توانمندی فناورانه می باشند که بایستی مورد توجه جدی قرار گیرد. بهبود این عوامل باعث بهبود فرهنگ سازمانی، ساختار مدیریت دانش و افزایش حمایت مدیران عالی از ایجاد توانمندی فناورانه در یک سازمان پژوهش و فناوری خواهد شد.کلیدواژگان: مدیریت منابع انسانی، توانمندی فناورانه، تکنیک دیمتل، پژوهشگاه صنعت نفت
-
صفحه 77هدف این پژوهش، کاوش این مطلب است که نگرش کارکنان سازمان را پیرامون تسهیم دانش سنجیده و عوامل موثر بر نگرش افراد نسبت به تسهیم دانش را شناسایی نمائیم. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش توصیفی همبستگی و علی مقایسه ای است. جامعه آماری این تحقیق کارمندان صندوق بازنشستگی صنعت نفت (N= 331) می باشد که نمونه آماری (n= 123) به صورت تصادفی انتخاب و نهایتا تعداد 106 پرسش نامه پاسخ داده شد. برای تعیین روایی ابزار تحقیق روش نظرخواهی از خبرگان استفاده و در طراحی و تدوین گویه ها، نظرات اساتید اعمال گردید. برای سنجش پایایی پرسش نامه از روش آلفای کرونباخ استفاده گردید و ضریب بدست آمده (92/3) نشان داد که پرسش نامه از پایایی خوبی برخوردار است. نتایج تجزیه و تحلیل نگرش ها درباره تسهیم دانش حاکی از آن است که اکثریت کارکنان این صندوق (72 درصد) نظر مطلوبی نسبت به تسهیم دانش دارند. بر اساس این تحقیق، رابطه معناداری میان فرهنگ (با ضریب همبستگی2/23 )، ساختار(6/32)، رهبری(5/27)، کار تیمی (5/39) و اعتماد اجتماعی (9/33) با نگرش تسهیم دانش وجود دارد و ویژگی های شخصی (جنسیت، سن،تحصیلات، سابقه کار، نوع کار) رابطه معناداری را با نگرش تسهیم دانش نشان نداد.کلیدواژگان: مدیریت دانش، اشتراک گذاری دانش، نگرش های فردی
-
صفحه 99هدف از این پژوهش ارائه الگویی به منظور ارزیابی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان جهت شرکت در دوره های آموزشی ضمن خدمت در شرکت پایانه های نفتی ایران بوده است. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری این تحقیق را کارکنان رسمی شرکت پایانه های نفتی ایران با تحصیلات دیپلم به بالا تشکیل داده است. جامعه آماری این تحقیق 1100 نفر بوده است که بر اساس جدول کرجسی و مورگان تعداد 285 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش نمونه گیری تصادفی ساده است. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بوده است. پایایی ابزار از طریق ضریب آلفای کرونباخ آن که 866/0 بود مورد تایید قرار گرفت. روایی آن از طریق انجام تحلیل عاملی و همچنین روایی صوری از طریق نظر اساتید خبره و همچنین کارشناسان خبره شرکت پایانه های نفتی مورد تایید قرار گرفت. به منظور آزمون فرضیه های ارائه شده ازآزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره استفاده شد. یافته ها نشان داد عوامل آموزشی، عوامل سازمانی، انتظار و سودمندی درونی با انگیزه کارکنان جهت شرکت در دوره های آموزشی ضمن خدمت به طور مستقیم رابطه معنادار دارد و متغیر عوامل آموزشی قوی ترین پیش بین برای انگیزش کارکنان جهت شرکت در دوره های آموزشی ضمن خدمت می باشد. به مدیران و برنامه ریزان آموزشی شرکت پایانه های نفتی ایران پیشنهاد شد که برای بالا بردن انگیزه کارکنان باید بر عوامل آموزشی، سازمانی، انتظار و سودمندی درونی تمرکز داشته باشند.کلیدواژگان: آموزش ضمن خدمت، انگیزش، عوامل آموزشی، انتظار، عوامل سازمانی
-
صفحه 125تحقیق حاضر به ارزیابی تفکر استراتژیک اثر بخش در مدیران شرکت ملی پالایش و پخش فرآورد های نفتی ایران پرداخته است. هدف اصلی این پژوهش بررسی میزان تفکر استراتژیک اثر بخش در سطوح مدیریتی شرکت مدیران شرکت ملی پالایش و پخش فرآورد های نفتی ایران می باشد. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی می باشد. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه و مطالعه اسناد و مدارک بوده است. فرضیه اصلی تحقیق بر مبنای مدل جین لیدکا مطرح گردید. برای ارزیابی متغیرها، پرسشنامه محقق ساخته به کار گرفته شده است. برای احراز اطمینان از میزان پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. ضریب آلفای پرسشنامه مدیران برابر با 0.798 محاسبه گردید و ضریب آلفای پرسشنامه نظرات خبرگان برابر با 0.811 محاسبه گردید که این رقم میزان اعتبار (پایایی) بالای پرسشنامه را نشان می دهد. باتوجه به محدود بودن جامعه آماری، پرسشنامه طراحی شده دربین جامعه آماری توزیع گردید. برای آزمون فرضیات تحقیق از آماره آزمون (t) استفاده شده است. نتایج تحقیق فرضیه های تحقیق را مورد تایید قرار می دهد. نتایج تحقیق نشان می دهد که عوامل نگرش سیستمی، عزم استراتژیک، فرصت طلبی هوشمندانه، تفکر در زمان، عامل پیشروی با فرضیه به عنوان عوامل اصلی تفکر استراتژیک مورد تایید می باشند.کلیدواژگان: برنامه ریزی استراتژیک، تفکر استراتژیک، مدیریت استراتژیک، اثربخشی
-
صفحه 145شایعات یا خبرهای ساختگی یکی از آسیب هایی است که همواره بخشی از محاوره های اجتماعی و گفتگوهای دوستانه ما را تشکیل می دهد. شایعات باتوجه به ماهیت و قدرت تاثیرگذاری که دارند، می توانند در انجام وظایف کارکنان سازمان تاثیرات نامطلوبی ایجاد نمایند و چرخه اقتصاد را فلج نموده و اعتبار اجتماعی افراد، موسسات و کشورها را خدشه دار نماید. هدف این تحقیق، مطالعه و بررسی تاثیر شایعه سازمانی بر عملکرد شغلی کارکنان است. نتایج نشان می دهد که انتشار شایعه در سازمان منجر به بی اعتمادی بین کارکنان و مدیران، افزایش اضطراب و نگرانی، احساس عدم امنیت شغلی، کاهش بهره وری و فشار بر سازمان می شود.کلیدواژگان: شایعه، عملکرد شغلی، بهره وری، اضطراب، عدم امنیت
-
صفحه 175در عصر اطلاعات و اقتصاد دانش محور این سرمایه معنوی شرکت ها است که به بقاء و رشد آنها کمک خواهد کرد و نه سرمایه های فیزیکی. سازمان ها در محیط متلاطم و پیچیده امروزی باید بتوانند از دانش موجود خود حداکثر بهره برداری را کرده و بطور مستمر در جهت خلق و توسعه دانش جدید تلاش کنند. در این راستا فرهنگ سازمانی از عواملی است که نقش به سزایی در موفقیت فعالیت های مدیریت دانش دارد. تحقیق حاضر به بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و فرایند مدیریت دانش در مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران پرداخته است. این تحقیق، توصیفی پیمایشی و مقطعی می باشد. دو پرسشنامه فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش بین کارکنان این سازمان توزیع و تعداد 137 پرسشنامه در تحلیل ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن است که فرهنگ سلسله مراتبی، گونه فرهنگی غالب سازمان مورد مطالعه است. بین گونه های فرهنگ سازمانی با یکدیگر و همچنین فعالیت های مدیریت دانش رابطه معنی داری وجود دارد. بین فعالیت های ذخیره، کاربرد، تسهیم و ارزیابی دانش و فرهنگ سازمانی رابطه مستقیم و مثبت معنی داری مشاهده شد در حالی که بین فعالیت های کسب و انتقال دانش و فرهنگ سازمانی رابطه مثبتی وجود ندارد.کلیدواژگان: فرهنگ سازمانی، کسب دانش، ذخیره دانش، انتقال دانش، کاربرد دانش، تسهیم دانش، ارزیابی دانش
-
Page 3This study investigates the relationship between cultural intelligence and social capital. Since social capital is one of the most valuable assets of an organization and considered to have a critical role in corporate competitive advantage, reviewing its components seems necessary. Unfortunately in Iran, a country with variety of different cultures, the concept of cultural intelligence is still immature and most of people mistakenly consider cultural intelligence only as cultural differences. In this study we examine the relation between social capital and cultural intelligence as two important elements of human resource studies for the first time. To do so we have chosen staff of NIOPDC (National Iranian Oil Production Distribution Company) as our sample population .Results from different surveys in this company show that there is a positive and meaningful relationship between main variables of the study, Social Capital and Cultural Intelligence. This meaningful relation could be an appropriate guidance for human resource manageress and also can help strategists to find best solutions to improve staff cultural intelligence in such organizations and enjoy the accumulation of social capital as the result.Keywords: Culture, intelligence, Cultural intelligence, Social capital
-
Page 29The present research focuses on evaluating the effects of learning processes on strategic innovation. Strategic innovation is about changing business models, creating markets without competition and a big surge of value proposition to customers. Learning processes entails explorative, assimilative, transformative, and exploitative processes. Through evaluating of our hypotheses, we came to the conclusion that Learning processes affect strategic innovation; exploitative learning is the only part of learning processes with no effect on strategic innovation. Also, combinative capabilities mediates the relationship between learning processes and strategic innovation. Research centers of Irans oil industry was the case study of this research.Keywords: Strategic Innovation, Learning Processes, Absorptive Capacity, Combinative Capabilities, Research Centers of Iran's Oil Industry
-
Page 47Human resource management and development is one of the most important factors of technological capability in research and technology organizations. Development of this factor enhances the mechanism of organization technological capability building. This research evaluates the roles of human resource management and development processes on technological capability building mechanism in Research Institute of Petroleum Industry of Iran (RIPI). DEMATEL technique is applied to determine the relation of human resource management and development and technological capability building mechanism factors with survey of experts. The results show that education, development and promotion and recruitment are the most effective human resource management processes on technological capability building mechanism. Therefore, improvement of these factors leads to development of organizational culture, knowledge management system, and more effective support of top managers on technological capability building.Keywords: Human Resource Management, Technological Capability, DEMATEL Technique, Research Institute of Petroleum Industry (RIPI).
-
Page 77The aim of this study isto evaluate the employee's attitude toward knowledge sharing. In other words, the factors influencing people's attitudes toward knowledge sharing were identified. The research method is descriptive correlative and causal-comparative. The Statistical population are all employees of Oil Industry Pension Fund (N = 331). And the statistical sample (n = 123) were randomly selected and finally 106 questionnaires were answered. To determine the validity of the study, experts opinions were collected. And in the design and development questions, comments professors were applied. Also Cronbach's alpha was used to measure the reliability of the questionnaire. And obtained coefficient (92/3) showed that the questionnaire has good reliability. The results show that attitudes about knowledge sharing that the majority of the fund's employees (72 percent) have been positive terms about knowledge sharing. According to the study, There is a significant relationship between cultures (with a correlation coefficient 2/23), Structure (6/32), leadership (5/27), teamwork (5/39) and social trust (9/33) with an attitude of knowledge sharing. And personal characteristics (gender, age, education, work experience, job) did not show a significant relationship with attitude and knowledge sharing.Keywords: Knowledge Management, Knowledge Sharing, Personal Attitudes
-
Page 99The purpose of this research was to Suggesting a model to assessment of effective factors on Iranian Oil Terminals Company employees,s motivation for participating in in-job training courses. A descriptive research is a correllation method.The statical population of this research included all formal employees of I.O.T.C who graduate from high school or above.The statical population was 1100 people who 285 people of them have been selected according to Kerjsi & Morgan table. Sampling method in this research has been simple randomly sampling.The tools used in this research were two questionaires made by researcher.The Cronbach's Alpha for both questinaires were 0.866 and content validity have been validated by expert proffessors, and some of I.O.T.C expert employees. It was also confirmed by factor analysis. To test the proposed hypotheses correlations, regression have been used.The finding suggest that training factors, expectancy, intrinsic instrumentality and organizational factors effect on employees motivation to participate in training course.And also result show that the training factors is the optimal prediction factor to motivate the employees to participate in training course.It has been recommended to I.O.T.C training managers and planners to focus on training factors, expectancy, intrinsic instrumentality and organizational factors.Keywords: Motivation, In, Job Training, Training Factors, Organizational Factors, Expectancy
-
Page 125This study was conducted to effective strategic thinking in National Iranian Oil Refining & Distribution Companys managers (NIORDC) based on Liedtka model and has been done through literature review and expert opinion. This research is a descriptive and applied research. The population in this study was the limited number of managers, deputies; heads of departments and senior experts, there is no sample. Then the validity and reliability of questionnaire were tested by using SPSS software. The research hypotheses were tested through descriptive and inferential statistics and the research results indicated that: The strategic thinking in National Iranian Oil Refining & Distribution Companys managers is high. It can be said that the first hypothesis is significant . Regarding the second hypothesis, the effectiveness of the strategic thinking of managers, there was no difference between the views of experts and managers about the variable, however The amount of T statistic for variable of thinking In Time, intelligent Opportunism, hypothesis driven & main variable of strategic thinking were significant at 95% confidence level, so they indicated that there was a meaningful difference between the views of experts and managers about those variables. The statistic amount of those variable become positive and indicates the respons of experts more effectiveness than managers.Keywords: Strategic planning, Strategic thinking, Strategic Management, Effectiveness, NIORDC's Managers
-
Page 145Rumor is one of the factors which has always been hidden from the eyes and attention of the organization and its managers and its importance in crisis because of mental and emotional communication in the organization is ignored. Gossip and disperse it among the indicators that can measure the degree of healthy relationships within the organization .The goal of present study was to investigate the effects of organizational rumor on the performance of SOUT pars gas complex employees using a descriptive survey method. The statistical universe of this study was consisted of all 5 refinery-administrative staff, operation management. The number of participants in total was 2300 persons. A classified random sampling method and a sample size proportional to statistical population have been selected. Then using Cochran formula from 2300 persons, 330 persons were chosen. In order to collect data from the participants, a questionnaire were distributed among them.After collecting some advices from supervisors and faculty advisors and also opinions of some professors at University and then applying their views on the questionnaire, at first stage important questions about the impact of organizational rumors on job performance were identified including spirit of distrust, the pressure on the employees from the administration, worry and anxiety, decreased productivity, lack of job security for personnel of SPGC. After providing the questionnaire at the second stage, the responses collected based on the sample space. Then the data were collected from the responses. This data were analyzed using several tests including correlation, Friedman test, T test with two independent groups, variance analysis and also using 16 SPSS software. Some important results are as follows: There is a direct relationship between gossip and decreased job performance and the coefficient of determination obtained indicates that 30 percent of the variation can be explained by a drop in job performance by the rumors. Significant differences were seen in the opinions of the staff on the effect of organizational rumors on employee's performance according to work experience and work place. work experience and workplace provide significant difference on the above scores. However, the difference between scores measured based on age. edgucation level and marital status are not significant.Keywords: Rumor, Job Performance, Administrative Staff, P.O.G.C.
-
Page 175In the age of information and knowledge economy the intellectual capital of companies are critical in attaining survival and growth, not the physical capitals. In the today complex and turbulent environment, organization must be able to use their existing knowledge maximally and try towards creating and developing new knowledge. For this purpose, organizational culture is one the factors that paly an essential role in success of knowledge management activities. This research was conduct to investigate the relationship between organizational culture and knowledge management process in NIOC Exploration Directed. This research is descriptive (survey) and cross sectional. To questionnaires (organizational culture and knowledge management) were distributed in sample organization and the total number of 137 were used in analysis. The finding shows that hierarchical culture is the dominant cultural type in the organization and there is a significant relationship between organizational culture types and knowledge management activities. Although there is a significant relationship among knowledge storage, application, sharing, evaluation and organizational culture, there is no supporting evidence for the positive relationship between knowledge acquiring, transforming and organizational culture.Keywords: Organizational Culture, Knowledge Acquiring, Knowledge Storage, Knowledge Transforming, Knowledge Application, Knowledge Sharing, Knowledge Evaluation.