نقش ایلات در عدم شکل گیری جامعه مدنی در عهد قاجار
ایلات و عشایر در ایران همواره بخش عمده ای از جمعیت را تشکیل می داده و بطور مستقیم یا غیرمستقیم در سیاست و حکومت نقش داشته اند چرا که جامعه ایران سنتی، ایلی و قبیله ای بوده این موضوع با روی کار آمدن قاجارها به مراتب پررنگتر شده و حایز اهمیت فراوان گردید یکی از این حوزه ها بحث جامعه مدنی می باشد. از این رو مقاله حاضر که در صدد نقش ایلات در عدم شکل گیری جامعه مدنی در عهد قاجار است پس از بسط فضای مفهومی موضوع تحقیق، به بررسی دو موضوع ایلات و عشایر و نقش آنها در حوزه جامعه مدنی خواهد پرداخت. مطابق با مستندات موضوعی ارایه شده در این پژوهش، روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش، کتابخانهای میباشد. یافتههای این مطالعه، حاکی از آن است که اولا؛ تغییرات در جامعه ایرانی و حرکت آن بهسوی یک جامعه مدنی، شبیه آنچه در غرب اتفاق افتاده بود نیاز به زیرساختهایی داشت. سنتگرایی افراطی در جامعه ایرانی سرعت این تغییرات را کند کرده بود. انقلاب مشروطیت این تغییرات را سرعتی بخشید که با تکامل جامعه ایرانی همخوانی نداشت. برای همین در پایان نیز به شکست انجامید و ازآنچه مدنظر بود فقط ساختار شکلی را دارا شد و ثانیا؛ قاجاریه حکومت قبیله ای بوده و هرایالت توسط شاهزاده ای اداره می شد و یکپارچگی در این حکومت دیده نمی شود که حکومت قبیله ای یکی از دلایل عدم شکل گیری نهادهای مدنی گردید.
ایران ، قاجار ، جامعه مدنی ، ایلات و عشایر
-
پیوند شریعت و مشروطیت از دیدگاه غروی نائینی
حامد محسنی آذر، منوچهر صمدی وند*، ، رضا نصیری حامد
نشریه مطالعات جامعه شناسی، پاییز 1403 -
کاربست نظریه دولت یاغی برروابط حکومت پهلوی با فرقه بهائیت
رضا قریبی، *، عادل پیغامی، فرهاد زیویار
نشریه پژوهش های انقلاب اسلامی، تابستان 1403